Comma for either/or — dharma, courage. Spelling forgiving — corage finds courage.

    Paramārthasāra

    Liberation-in-life, the liberated sage, and the fruit

    Ādiśeṣa

    In the atlas

    1 min

    68

    ātmajñas tarati śucaṃ yasmād vidvān bibheti na kutaścit | mṛtyor api maraṇabhayaṃ na bhavaty anyat kutas tasya ||

    69

    kṣayavṛddhivadhyaghātakabandhanamokṣair vivarjitaṃ nityam | paramārthatattvam etad yad ato 'nyat tad anṛtaṃ sarvam ||

    70

    evaṃ prakṛtiṃ puruṣaṃ vijñāya nirastakalpanājālaḥ | ātmārāmaḥ praśamaṃ samāsthitaḥ kevalībhavati ||

    71

    nalakadaliveṇuvāṇā naśyanti yathā svapuṣpam āsādya | tadvat svabhāvabhūtāḥ svabhāvatāṃ prāpya naśyanti ||

    72

    bhinne 'jñānagranthau chinne saṃśayagaṇe śubhe kṣīṇe | dagdhe ca janmabīje paramātmānaṃ hariṃ yāti ||

    73

    mokṣasya naiva kiṃcid dhāmāsti na cāpi gamanam anyatra | ajñānamayagranther bhedo yas taṃ vidur mokṣam ||

    74

    buddhvaivam asatyam idaṃ viṣṇor māyātmakaṃ jagadrūpam | vigatadvandvopādhikabhogāsaṃgo bhavec chāntaḥ ||

    75

    buddhvā vibhaktāṃ prakṛtiṃ puruṣaḥ saṃsāramadhyago bhavati | nirmuktaḥ sarvakarmabhir ambujapattraṃ yathā salilaiḥ ||

    76

    aśnan yadvā tadvā saṃvīto yena kenacic chāntaḥ | yatra kvacana ca śāyī vimucyate sarvabhūtātmā ||

    77

    hayamedhasaharāṇy apy atha kurute brahmaghātalakṣāṇi | paramārthavin na puṇyair na ca pāpaiḥ spṛśyate vimalaḥ ||

    78

    madakopaharṣamatsaraviṣādabhayaparuṣavarjy avāgbuddhiḥ | niḥstotravaṣaṭkāro jaḍavad vicared agādhamatiḥ ||

    79

    utpattināśavarjitam evaṃ paramārtham upalabhya | kṛtakṛtyasaphalajanmā sarvagatas tiṣṭhati yatheṣṭam ||

    80

    vyāpinam abhinnam itthaṃ sarvātmānaṃ vidhūtanānātvam | nirupamaparamānandaṃ yo veda sa tanmayo bhavati ||

    81

    tīrthe śvapacagṛhe vā naṣṭasmṛtir api parityajan deham | jñānasamakālamuktaḥ kaivalyaṃ yāti hataśokaḥ ||

    82

    puṇyāya tīrthasevā nirayāya śvapacasadananidhanagatiḥ | puṇyāpuṇyakalaṃkasparśābhāve tu kiṃ tena ||

    83

    vṛkṣāgrāc cyutapādo yadvad anicchan naraḥ kṣitau patati | tadvad guṇapuruṣajño 'nicchann api kevalībhavati ||

    84

    paramārthamārgasādhanam ārabhyāprāpya yogam api nāma | suralokabhogabhogī muditamanā modate suciram ||

    85

    viṣayeṣu sārvabhaumaḥ sarvajanaiḥ pūjyate yathā rājā | bhuvaneṣu sarvadevair yogabhraṣṭas tathā pūjyaḥ ||

    86

    mahatā kālena mahān mānuṣyaṃ prāpya yogam abhyasya | prāpnoti divyam amṛtaṃ yat tat paramaṃ padaṃ viṣṇoḥ ||

    87

    vedāntaśāstram akhilaṃ vilokya śeṣas tu jagadādhāraḥ | āryapañcāśītyā babandha paramārthasāram idam ||

    colophon

    iti paramārthasāraṃ samāptam ||