Hymn to Athena

ὅσσαι λωτροχόοι τᾶς Παλλάδος ἔξιτε πᾶσαι,

ἔξιτε· τᾶν ἵππων ἄρτι φρυασσομενᾶν

τᾶν ἱερᾶν ἐσάκουσα, καὶ ἁ θεὸς εὔτυκος ἕρπειν

σοῦσθέ νυν, ὦ ξανθαί, σοῦσθε Πελασγιάδες.

οὔποκʼ Ἀθαναία μεγάλως ἀπενίψατο πάχεις

πρὶν κόνιν ἱππειᾶν ἐξελάσαι λαγόνων,

οὐδʼ ὅκα δὴ λύθρῳ πεπαλαγμένα πάντα φέροισα

τεύχεα τῶν ἀδίκων ἦνθʼ ἀπὸ γηγενέων,

ἀλλὰ πολὺ πράτιστον ὑφʼ ἅρματος αὐχένας ἵππων

λυσαμένα παγαῖς ἔκλυσεν Ὠκεανῶ

ἱδρῶ καὶ ῥαθάμιγγας, ἐφοίβασεν δὲ παγέντα

πάντα χαλινοφάγων ἀφρὸν ἀπὸ στομάτων.

ὦ ἴτʼ Ἀχαιιάδες, καὶ μὴ μύρα μηδʼ ἀλαβάστρως

συρίγγων ἀίω φθόγγον ὑπαξονίων ,

μὴ μύρα λωτροχόοι τᾷ Παλλάδι μηδʼ ἀλαβάστρως

(οὐ γὰρ Ἀθαναία χρίματα μεικτὰ φιλεῖ)

οἴσετε μηδὲ κάτοπτρον· ἀεὶ καλὸν ὄμμα τὸ τήνας

οὐδʼ ὅκα τὰν Ἴδᾳ Φρὺξ ἐδίκαζεν ἔριν,

οὔτʼ ἐς ὀρείχαλκον μεγάλα θεὸς οὔτε Σιμοῦντος

ἔβλεψεν δίναν ἐς διαφαινομέναν·

οὐδʼ Ἥρα· Κύπρις δὲ διαυγέα χαλκὸν ἑλοῖσα

πολλάκι τὰν αὐτὰν δὶς μετέθηκε κόμαν·

ἁ δέ, δὶς ἑξήκοντα διαθρέξασα διαύλως,

οἷα παρʼ Εὐρώτᾳ τοὶ Λακεδαιμόνιοι

ἀστέρες, ἐμπεράμως ἐνετρίψατο λιτὰ λαβοῖσα

χρίματα, τᾶς ἰδίας ἔκγονα φυταλιᾶς·

ὦ κῶραι, τὸ δʼ ἔρευθος ἀνέδραμε, πρώιον οἵαν

ἢ ῥόδον ἢ σίβδας κόκκος ἔχει χροΐαν.

τῶ καὶ νῦν ἄρσεν τι κομίξατε μῶνον ἔλαιον,

ᾧ Κάστωρ, ᾧ καὶ χρίεται Ἡρακλέης·

οἴσετε καὶ κτένα οἱ παγχρύσεον, ὡς ἀπὸ χαίταν

πέξηται, λιπαρὸν σμασαμένα πλόκαμον.

ἔξιθʼ Ἀθαναία· πάρα τοι καταθύμιος ἴλα,

παρθενικαὶ μεγάλων παῖδες Ἀκεστοριδᾶν

ὠθάνα, φέρεται δὲ καὶ ἁ Διομήδεος ἀσπίς,

ὡς ἔθος Ἀργείων τοῦτο παλαιότερον

Εὐμήδης ἐδίδαξε, τεὶν κεχαρισμένος ἱρεύς·

ὅς ποκα βωλευτὸν γνοὺς ἐπί οἱ θάνατον

δᾶμον ἑτοιμάζοντα φυγᾷ τεὸν ἱρὸν ἄγαλμα

ᾤχετʼ ἔχων, Κρεῖον δʼ εἰς ὄρος ᾠκίσατο·

κρεῖον ὄρος· σὲ δέ, δαῖμον, ἀπορρώγεσσιν ἔθηκεν

ἐν πέτραις, αἷς νῦν οὔνομα Παλλατίδες·

ἔξιθʼ Ἀθαναία περσέπτολι, χρυσεοπήληξ,

ἵππων καὶ σακέων ἁδομένα πατάγῳ.

σάμερον ὑδροφόροι μὴ βάπτετε—σάμερον Ἄργος

πίνετʼ ἀπὸ κρανᾶν μηδʼ ἀπὸ τῶ ποταμῶ,

σάμερον αἱ δῶλαι τὰς κάλπιδας ἢ ᾽ς Φυσάδειαν

ἢ ἐς Ἀμυμώναν οἴσετε τὰν Δαναῶ.

καὶ γὰρ δὴ χρυδῷ τε καὶ ἄνθεσιν ὕδατα μίξας

ἡξεῖ φορβαίων Ἴναχος ἐξ ὀρέων

τἀθάνᾳ τὸ λοετρὸν ἄγων καλόν. ἀλλά, Πελασγέ,

φράζεο μὴ οὐκ ἐθέλων τὰν βασίλειαν ἴδῃς.

ὅς κεν ἴδῃ γυμνὰν τὰν Παλλάδα τὰν πολιοῦχον,

τὦργος ἐσοψεῖται τοῦτο πανυστάτιον.

πότνἰ Ἀθαναία τὺ μὲν ἔξιθι· μέσφα δʼ ἐγώ τι

ταῖσδʼ ἐρέω. μῦθος δʼ οὐκ ἐμός, ἀλλʼ ἑτέρων.

παῖδες, Ἀθαναία νύμφαν μίαν ἔν ποκα Θήβαις

πουλύ τι καὶ περὶ δὴ φίλατο τᾶν ἑταρᾶν,

ματέρα Τειρεσίαο, καὶ οὔποκα χωρὶς ἔγεντο·

ἀλλὰ καὶ ἀρχαίων εὖτʼ ἐπὶ Θεσπιέων

ἢ ʼπὶ Κορωνείας ἢ εἰς Ἁλίαρτον ἐλαύνοι

ἵππως, Βοιωτῶν ἔργα διερχομένα,

ἢ ʼπὶ Κορωνείας, ἵνα οἱ τεθυωμένον ἄλσος

καὶ βωμοὶ ποταμῷ κεῖντʼ ἐπὶ Κωραλίῳ·

πολλάκις ἁ δαίμων νιν ἑῶ ἐπεβάσατο δίφρω,

οὐδʼ ὄαροι νυμφᾶν οὐδὲ χοροστασίαι

ἁδεῖαι τελέθεσκον, ὅκʼ οὐχ ἁγεῖτο Χαρικλώ·

ἀλλʼ ἔτι καὶ τήναν δάκρυα πόλλʼ ἔμενεν,

καίπερ Ἀθαναίᾳ καταθύμιον ἔσσαν ἑταίραν.

δή ποκα γὰρ πέπλων λυσαμένα περόνας

ἵππω ἐπὶ κράνᾳ Ἑλικωνίδι καλὰ ῥεοίσᾳ

λῶντο· μεσαμβρινὰ δʼ εἶχʼ ὄρος ἁσυχία.

ἀμφότεραι λώοντο, μεσαμβριναὶ δʼ ἔσαν ὧραι,

πολλὰ δʼ ἁσυχία τῆνο κατεῖχεν ὄρος.

Τειρεσίας δʼ ἔτι μῶνος ἁμᾶ κυσὶν ἄρτι γένεια

περκάζων ἱερὸν χῶρον ἀνεστρέφετο·

διψάσας δʼ ἄφατόν τι ποτὶ ῥόον ἤλυθε κράνας,

σχέτλιος· οὐκ ἐθέλων δʼ εἶδε τὰ μὴ θεμιτά·

τὸν δὲ χολωσαμένα περ ὅμως προσέφασεν Ἀθάνα

τίς σε, τὸν ὀφθαλμὼς οὐκέτʼ ἀποισόμενον,

ὦ Εὐηρείδα, χαλεπὰν ὁδὸν ἄγαγε δαίμων;

ἁ μὲν ἔφα, παιδὸς δʼ ὄμματα νὺξ ἔλαβεν.

ἑστάκη δʼ ἄφθογγος, ἐκόλλασαν γὰρ ἀνῖαι

γώνατα καὶ φωνὰν ἔσχεν ἀμηχανία.

ἁ νύμφα δʼ ἐβόασε τί μοι τὸν κῶρον ἔρεξας,

πότνια; τοιαῦται δαίμονες ἐστὲ φίλαι;

ὄμματά μοι τῶ παιδὸς ἀφείλεο. τέκνον ἄλαστε,

εἶδες Ἀθαναίας στήθεα καὶ λαγόνας,

ἀλλʼ οὐκ ἀέλιον πάλιν ὄψεαι. ὦ ἐμὲ δειλάν,

ὦ ὄρος, ὦ Ἑλικὼν οὐκέτι μοι παριτέ,

ἦ μεγάλʼ ἀντʼ ὀλίγων ἐπράξαο· δόρκας ὀλέσσας

καὶ πρόκας οὐ πολλὰς φάεα παιδὸς ἔχεις.

ἆ καὶ ἅμʼ ἀμφοτέραισι φίλον περὶ παῖδα λαβοῖσα

μάτηρ μὲν γοερᾶν οἶτον ἀηδονίδων

ἆγε βαρὺ κλαίοισα, θεὰ δʼ ἐλέησεν ἑταίραν

καί νιν Ἀθαναία πρὸς τόδʼ ἔλεξεν ἔπος

δῖα γύναι, μετὰ πάντα βαλεῦ πάλιν ὅσσα διʼ ὀργὰν

εἶπας· ἐγὼ δʼ οὔ τοι τέκνον ἔθηκʼ ἀλαόν.

οὐ γὰρ Ἀθαναίᾳ γλυκερὸν πέλει ὄμματα παίδων

ἁρπάζειν· Κρόνιοι δʼ ὧδε λέγοντι νόμοι·

ὅς κε τινʼ ἀθανάτων, ὅκα μὴ θεὸς αὐτὸς ἕληται,

ἀθρήσῃ, μισθῶ τοῦτον ἰδεῖν μεγάλω.

δῖα γύναι, τὸ μὲν οὐ παλινάγρετον αὖθι γένοιτο

ἔργον· ἐπεὶ μοιρᾶν ὧδʼ ἐπένησε λίνα,

ἁνίκα τὸ πρᾶτόν νιν ἐγείναο· νῦν δὲ κομίζευ,

ὦ Εὐηρείδα, τέλθος ὀφειλόμενον.

πόσσα μὲν ἁ Καδμηὶς ἐς ὕστερον ἔμπυρα καυσεῖ,

τόσσα δʼ Ἀρισταῖος, τὸν μόνον εὐχόμενοι

παῖδα, τὸν ἁβατὰν Ἀκταίονα, τυφλὸν ἰδέσθαι.

καὶ τῆνος μεγάλας σύνδρομος Ἀρτέμιδος

ἐσσεῖτʼ· ἀλλʼ οὐκ αὐτὸν ὅ τε δρόμος αἵ τʼ ἐν ὄρεσσι

ῥυσεῦνται ξυναὶ τᾶμος ἑκαβολίαι,

ὁππόκʼ ἂν οὐκ ἐθέλων περ ἴδῃ χαρίεντα λοετρὰ

δαίμονος· ἀλλʼ αὐταὶ τὸν πρὶν ἄνακτα κύνες

τουτάκι δειπνησεῦντι· τὰ δʼ υἱέος ὀστέα μάτηρ

λεξεῖται δρυμὼς πάωτας ἐπερχομένα·

ὀλβίσταν ἐρέει σε καὶ εὐαίωνα γενέσθαι,

ἐξ ὀρέων ἀλαὸν παῖδʼ ὑποδεξαμέναν.

ὦ ἑτάρα, τῶ μή τι μινύρεο· τῷδε γὰρ ἄλλα

τεῦ χάριν ἐξ ἐμέθεν πολλὰ μενεῦντι γέρα.

μάντιν ἐπεὶ θησῶ νιν ἀοίδιμον ἐσσομένοισιν,

ἦ μέγα τῶν ἄλλων δή τι περισσότερον.

γνωσεῖται δʼ ὄρνιχας, ὅς αἴσιος οἵ τε πέτονται

ἤλιθα καὶ ποίων οὐκ ἀγαθαὶ πτέρυγες.

πολλὰ δὲ Βοιωτοῖσι θεοπρόπα, πολλὰ δὲ Κάδμῳ

χρησεῖ, καὶ μεγάλοις ὕστερα Λαβδακίδαις.

δωσῶ καὶ μέγα βάκτρον, ὅ οἱ πόδας ἐς δέον ἀξεῖ,

δωσῶ καὶ βιότω τέρμα πολυχρόνιον.

καὶ μόνος, εὖτε θάνῃ, πεπνυμένος ἐν νεκύεσσι

φοιτασεῖ, μεγάλωι τίμιος Ἁγεσίλᾳ.

ὥς φαμένα κατένευσε· τὸ δʼ ἐντελὲς ᾧ κʼ ἔπι νεύσῃ

Παλλάς, ἐπεὶ μώνᾳ Ζεὺς τό γε θυγατέρων

δῶκεν Ἀθαναίᾳ, πατρώια πάντα φέρεσθαι,

λωτροχόοι, μάτηρ δʼ οὔτις ἔτικτε θεάν,

ἀλλὰ Διὸς κορυφά. κορυφὰ Διὸς οὐκ ἐπινεύει

ψεύδεα κοὐδὲ Διὸς ψεύδετ αι ἁ θυγάτηρ.

ἔρχετʼ Ἀθαναία νῦν ἀτρεκές· ἀλλὰ δέχεσθε

τὰν θεόν, ὦ κῶραι τὦργον ὅσαις μέλεται,

σύν τʼ εὐαγορίᾳ σύν τʼ εὔγμασι σύν τʼ ὀλολυγαῖς.

χαῖρε θεά, κάδευ δʼ Ἄργεος Ἰναχίω.

χαῖρε καὶ ἐξελάοισα, καὶ ἐς πάλιν αὖτις ἐλάσσαις

ἵππως, καὶ Δαναῶν κλᾶρον ἅπαντα σάω.