Comma for either/or — dharma, courage. Spelling forgiving — corage finds courage.

    Paramārthasāra

    Action, knowledge, and the destruction of karma

    Ādiśeṣa

    In the atlas

    37

    dehendriyeṣu niyatāḥ karma guṇāḥ kurvate svabhogārtham | nāhaṃ kartā na mameti jānataḥ karma naiva badhnāti ||

    38

    anyaśarīreṇa kṛtaṃ karma bhaved yena deha utpannaḥ | tad avaśyaṃ bhoktavyaṃ bhogād eva kṣayo 'sya nirdiṣṭaḥ ||

    39

    prāgjñānotpatticitaṃ yat karma jñānaśikhiśikhālīḍham | bījam iva dahanadagdhaṃ janmasamarthaṃ na tad bhavati ||

    40

    jñānotpatter ūrdhvaṃ kriyamāṇaṃ karma yat tad api nāma | na śliṣyati kartāraṃ puṣkarapattraṃ yathā vāri ||

    41

    vāgdehamānasair iha karmacayaḥ kriyata iti buddhāḥ prāhuḥ | eko 'pi nāham eṣāṃ kartā tatkarmaṇāṃ nāsmi ||

    42

    karmaphalabījanāśāj janmavināśo na cātra saṃdehaḥ | buddhvaivam apagatatamāḥ savitevābhāti bhārūpaḥ ||

    43

    yadvad iṣīkātūlaṃ pavanoddhūtaṃ hi daśa diśo yāti | brahmaṇi tattvajñānāt tathaiva karmāṇi tattvavidaḥ ||

    44

    kṣīrād uddhṛtam ājyaṃ kṣiptaṃ yadvan na pūrvavat tasmin | prakṛtiguṇebhyas tadvat pṛthakkṛtaś cetano nātmā ||

    45

    guṇamayamāyāgahanaṃ nirdhūya yathā tamaḥ sahasrāṃśuḥ | bāhyābhyantaracārī saindhavaghanavad bhavet puruṣaḥ ||

    46

    yadvad deho 'vayavā mṛd eva tasya vikārajātāni | tadvat sthāvarajaṅgamam advaitaṃ dvaitavad bhāti ||

    47

    ekasmāt kṣetrajñād bahvyaḥ kṣetrajñajātayo jātāḥ | lohagatād iva dahanāt samantato viṣphuliṅgagaṇāḥ ||

    48

    te guṇasaṃgamadoṣād baddhā iva dhānyajātayaḥ svatuṣaiḥ | janma labhante tāvad yāvan na jñānavahninā dagdhāḥ ||

    49

    triguṇā caitanyātmani sarvagate 'vasthite 'khilādhāre | kurute sṛṣṭim avidyā sarvatra spṛśyate tayā nātmā ||

    50

    rajjvāṃ bhujaṃgahetuḥ prabhavavināśau yathā na staḥ | jagadutpattivināśau na ca kāraṇam asti tadvad iha ||

    51

    janmavināśanagamanāgamamalasambandhavarjito nityam | ākāśa iva ghaṭādiṣu sarvātmā sarvadopetaḥ ||

    52

    karmaśubhāśubhaphalasukhaduḥkhair yogo bhavaty upādhīnām | tatsaṃsargād bandhas taskarasaṃgād ataskaravad ||

    53

    dehaguṇakaraṇagocarasaṃgāt puruṣasya yāvad iha bhāvaḥ | tāvan māyāpāśaiḥ saṃsāre baddha iva bhāti ||

    54

    mātṛpitṛputrabāndhavadhanabhogavibhāgasaṃmūḍhāḥ | janmajarāmaraṇamaye cakra iva bhrāmyate jantuḥ ||