Prapāṭhaka 1

1.1

agna ā yāhi vītaye gṛṇāno havyadātaye . ni hotā satsi barhiṣi tvamagne yajñānāṃ hotā viśveṣāṃ hitaḥ .

1.2

devebhirmānuṣe jane

1.3

agniṃ dūtaṃ vṛṇīmahe hotāraṃ viśvavedasam . asya yajñasya sukratum

1.4

agnirvṛtrāṇi jaṅghanaddraviṇasyurvipanyayā . samiddhaḥ śukra āhutaḥ

1.5

preṣṭhaṃ vo atithiṃ stuṣe mitramiva priyam . agne rathaṃ na vedyam

1.6

tvaṃ no agne mahobhiḥ pāhi viśvasyā arāteḥ . uta dviṣo martyasya

1.7

ehyū ṣu bravāṇi te 'gna itthetarā giraḥ . ebhirvardhāsa indubhiḥ

1.8

ā te vatso mano yamatparamāccitsadhasthāt . agne tvāṃ kāmaye girā

1.9

tvāmagne puṣkarādadhyatharvā niramanthata . mūrdhno viśvasya vāghataḥ

1.10

agne vivasvadā bharāsmabhyamūtaye mahe . devo hyasi no dṛśe

1.11

amairamitramardaya

1.12

dūtaṃ vo viśvavedasaṃ havyavāhamamartyam . yajiṣṭhamṛñjase girā

1.13

upa tvā jāmayo giro dediśatīrhaviṣkṛtaḥ . vāyoranīke asthiran

1.14

upa tvāgne divedive doṣāvastardhiyā vayam . namo bharanta emasi

1.15

jarābodha tadviviḍḍhi viśeviśe yajñiyāya . stomaṃ rudrāya dṛśīkam

1.16

prati tyaṃ cārumadhvaraṃ gopīthāya pra hūyase . marudbhiragna ā gahi

1.17

aśvaṃ na tvā vāravantaṃ vandadhyā agniṃ namobhiḥ . samrājantamadhvarāṇām

1.18

aurvabhṛguvacchucimapnavānavadā huve . agniṃ samudravāsasam

1.19

agnimindhāno manasā dhiyaṃ saceta martyaḥ . agnimindhe vivasvabhiḥ

1.20

āditpratnasya retaso jyotiḥ paśyanti vāsaram . paro yadidhyate divi

1.21

acchā naptre sahasvate

1.22

agnistigmena śociṣā yaṃsadviśvaṃ nyā3triṇam . agnirno vaṃsate rayim

1.23

agne mṛḍa mahāṃ asyaya ā devayuṃ janam . iyetha barhirāsadam

1.24

agne rakṣā ṇo aṃhasaḥ prati sma deva rīṣataḥ . tapiṣṭhairajaro daha

1.25

agne yuṅkṣvā hi ye tavāśvāso deva sādhavaḥ . araṃ vahantyāśavaḥ

1.26

ni tvā nakṣya viśpate dyumantaṃ dhīmahe vayam . suvīramagna āhuta

1.27

agnirmūrdhā divaḥ kakutpatiḥ pṛthivyā ayam . apāṃ retāṃsi jinvati

1.28

imamū ṣu tvamasmākaṃ saniṃ gāyatraṃ navyāṃsam . agne deveṣu pra vocaḥ

1.29

taṃ tvā gopavano girā janiṣṭhadagne aṅgaraḥ . sa pāvaka śrudhī havam

1.30

pari vājapatiḥ kaviragnirhavyānyakramīt . dadhadratnāni dāśuṣe

1.31

udu tyaṃ jātavedasaṃ devaṃ vahanti ketavaḥ . dṛśe viśvāya sūryam

1.32

kavimagnimupa stuhi satyadharmāṇamadhvare . devamamīvacātanam

1.33

śaṃ no devīrabhiṣṭaye śaṃ no bhavantu pītaye . śaṃ yorabhi sravantu naḥ

1.34

kasya nūnaṃ parīṇasi dhiyo jinvasi satpate . joṣātā yasya te giraḥ

1.35

prapra vayamamṛtaṃ jātavedasaṃ priyaṃ mitraṃ na śaṃsiṣam

1.36

pāhi no agna ekayā pāhyū3ta dvitīyayā . pāhi gīrbhistisṛbhirūrjāṃ pate pāhi catasṛbhirvaso

1.37

bṛhadbhiragne arcibhiḥ śukreṇa deva śociṣā . bharadvāje samidhāno yaviṣṭhya revatpāvaka dīdihi

1.38

tve agne svāhuta priyāsaḥ santu sūrayaḥ . yantāro ye maghavāno janānāmūrvaṃ dayanta gonām

1.39

agne jaritarviśpatistapāno deva rakṣasaḥ . aproṣivāngṛhapate mahāṃ asi divaspāyurduroṇayuḥ

1.40

agne vivasvaduṣasaścitraṃ rādho amartya . ā dāśuṣe jātavedo vahā tvamadyā devāṃ uṣarbudhaḥ

1.41

tvaṃ naścitra ūtyā vaso rādhāṃsi codaya . asya rāyastvamagne rathīrasi vidā gādhaṃ tuce tu naḥ

1.42

tvamitsaprathā asyagne trātarṛtaḥ kaviḥ . tvāṃ viprāsaḥ samidhāna dīdiva ā vivāsanti vedhasaḥ

1.43

ā no agne vayovṛdhaṃ rayiṃ pāvaka śaṃsyam . rāsvā ca na upamāte puruspṛhaṃ sunītī suyaśastaram

1.44

yo viśvā dayate vasu hotā mandro janānām . madhorna pātrā prathamānyasmai pra stomā yantvagnaye

1.45

priyaṃ cetiṣṭhamaratiṃ svādhvaraṃ viśvasya dūtamamṛtam

1.46

śeṣe vaneṣu mātṛṣu saṃ tvā martāsa indhate . atandro havyaṃ vahasi haviṣkṛta ādiddeveṣu rājasi

1.47

adarśi gātuvittamo yasminvratāya ādadhuḥ . upo ṣu jātamāryasya vardhanamagniṃ nakṣantu no giraḥ

1.48

agnirukthe purohito grāvāṇo barhiradhvare . ṛcā yāmi maruto brahmaṇaspate devā avo vareṇyam

1.49

agnimīḍiṣvāvase gāthābhiḥ śīraśociṣam . agniṃ rāye purumīḍha śrutaṃ naro 'gniḥ sudītaye chardiḥ

1.50

śrudhi śrutkarṇa vahnibhirdevairagne sayāvabhiḥ . ā sīdatu barhiṣi mitro aryamā prātaryāvabhiradhvare

1.51

pra daivodāso agnirdeva indro na majmanā . anu mātaraṃ pṛthivīṃ vi vāvṛte tasthau nākasya śarmaṇi

1.52

adha jmo adha vā divo bṛhato rocanādadhi . ayā vardhasva tanvā girā mamā jātā sukrato pṛṇa

1.53

kāyamāno vanā tvaṃ yanmātR^īrajagannapaḥ . na tatte agne pramṛṣe nivartanaṃ yaddūre sannihābhuvaḥ

1.54

ni tvāmagne manurdadhe jyotirjanāya śaśvate . dīdetha kaṇva ṛtajāta ukṣito yaṃ namasyanti kṛṣṭayaḥ

1.55

devo vo draviṇodāḥ pūrṇāṃ vivaṣṭvāsicam . udvā siñjadhvamupa vā pṛṇadhvamādidvo deva ohate

1.56

praitu brahmaṇaspatiḥ pra devyetu sūnṛtā . acchā vīraṃ naryaṃ paṅktirādhasaṃ devā yajñaṃ nayantu naḥ

1.57

ūrdhva ū ṣu ṇa ūtaye tiṣṭhā devo na savitā . ūrdhvo vājasya sanitā yadañjibhirvāghadbhirvihvayāmahe

1.58

pra yo rāye ninīṣati marto yaste vaso dāśat . sa vīraṃ dhatte agna ukthaśaṃsinaṃ tmanā sahasrapoṣiṇam

1.59

pra vo yahvaṃ purūṇāṃ viśāṃ devayatīnām . agniṃ sūktebhirvacobhirvṛṇīmahe yaṃsamidanya indhate

1.60

ayamagniḥ suvīryasyeśe hi saubhagasya . rāya īśe svapatyasya gomata īśe vṛtrahathānām

1.61

tvamagne gṛhapatistvaṃ hotā no adhvare . tvaṃ potā viśvavāra pracetā tākṣi yāsi ca vāryam

1.62

sakhāyastvā vavṛmahe devaṃ martāsa ūtaye . apāṃ napātaṃ subhagaṃ sudaṃsasaṃ supratūrtimanehasam

1.63

iḍaspade namasā rātahavyaṃ saparyatā yajataṃ pastyānām

1.64

citra icchiśostaruṇasya vakṣatho na yo mātarāvanveti dhātave . anūdhā yadajījanadadhā cidā vavakṣatsadyo mahi dūtyā3ṃ caran

1.65

idaṃ ta ekaṃ para ū ta ekaṃ tṛtīyena jyotiṣā saṃ viśasva . saṃveśanastanve3 cāruredhi priyo devānāṃ parame janitre

1.66

imaṃ stomamarhate jātavedase rathamiva saṃ mahemā manīṣayā . bhadrā hi naḥ pramatirasya saṃsadyagne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava

1.67

mūrdhānaṃ divo aratiṃ pṛthivyā vaiśvānaramṛta ā jātamagnim . kaviṃ samrājamatithiṃ janānāmāsannāḥ pātraṃ janayanta devāḥ

1.68

vi tvadāpo na parvatasya pṛṣṭhādukthebhiragne janayanta devāḥ . taṃ tvā giraḥ suṣṭutayo vājayantyājiṃ na girvavāho jigyuraśvāḥ

1.69

ā vo rājānamadhvarasya rudraṃ hotāraṃ satyayajaṃ rodasyoḥ . agniṃ purā tanayitnoracittāddhiraṇyarūpamavase kṛṇudhvam

1.70

indhe rājā samaryo namobhiryasya pratīkamāhutaṃ ghṛtena . naro havyebhirīḍate sabādha āgniragramuṣasāmaśoci

1.71

pra ketunā bṛhatā yātyagnirā rodasī vṛṣabho roravīti . divaścidantādupamāmudānaḍapāmupasthe mahiṣo vavardha

1.72

agniṃ naro dīdhitibhiraṇyornihito janayanta praśastam . dūredṛśaṃ gṛhapatimathavyum

1.73

yahvā iva pra vayāmujjihānāḥ pra bhānavaḥ sasrate nākamaccha

1.74

pra bhūrjayantaṃ mahāṃ vipodhāṃ mūrairamūraṃ purāṃ darmāṇam . nayantaṃ gīrbhirvanā dhiyaṃ dhā hariśmaśruṃ na vārmaṇā dhanarcim

1.75

śukraṃ te anyadyajataṃ te anyadviṣurūpe ahanī dyaurivāsi . viśvā hi māyā avasi svadhāvanbhadrā te pūṣanniha rātirastu

1.76

iḍāmagne purudaṃsaṃ saniṃ goḥ śaśvattamaṃ havamānāya sādha . syānnaḥ sūnustanayo vijāvāgne sā te sumatirbhūtvasme

1.77

pra hotā jāto mahānnabhovinnṛṣadmā sīdadapāṃ vivarte . dadhadyo dhāyī sute vayāṃsi yantā vasūni vidhate tanūpāḥ

1.78

pra samrājamasurasya praśstaṃ puṃsaḥ kṛṣṭīnāmanumādyasya . indrasyeva pra tavasaskṛtāni vandadvārā vandamānā vivaṣṭu

1.79

araṇyornihito jātavedā garbha ivetsubhṛto garbhiṇībhiḥ . divediva īḍyo jāgṛvadbhirhaviṣmadbhirmanuṣyebhiragniḥ

1.80

sanādagne mṛṇasi yātudhānānna tvā rakṣāṃsi pṛtanāsu jigyuḥ . anu daha sahamūrānkayādo mā te hetyā mukṣata daivyāyāḥ

1.81

pra no rāye panīyase ratsi vājāya panthām

1.82

yadi vīro anu ṣyādagnimindhīta martyaḥ . ājuhvaddhavyamānuṣakśarma bhakṣīta daivyam

1.83

tveṣaste dhūma ṛṇvati divi saṃ cchukra ātataḥ . sūro na hi dyutā tvaṃ kṛpā pāvaka rocase

1.84

tvaṃ hi kṣaitavadyaśo 'gne mitro na patyase . tvaṃ vicarṣaṇe śravo vaso puṣṭiṃ na puṣyasi

1.85

prātaragniḥ purupriyo viṣa stavetātithiḥ . viśve yasminnamartye havyaṃ martāsa indhate

1.86

yadvāhiṣṭhaṃ tadagnaye bṛhadarca vibhāvaso . mahiṣīva tvadrayistvadvājā udīrate

1.87

viśoviśo vo atithiṃ vājayantaḥ purupriyam . agniṃ vo duryaṃ vacaḥ stuṣe śūṣasya manmabhiḥ

1.88

bṛhadvayo hi bhānave 'rcā devāyāgnaye . yaṃ mitraṃ na praśastaye martāso dadhire puraḥ

1.89

aganma vṛtrahantamaṃ jyeṣṭhamagnimānavam . ya sma śrutarvannārkṣe bṛhadanīka idhyate

1.90

jātaḥ pareṇa dharmaṇā yatsavṛdbhiḥ sahābhuvaḥ . pitā yatkaśyapasyāgniḥ śraddhā mātā manuḥ kaviḥ

1.91

ādityaṃ viṣṇuṃ sūryaṃ brahmānaṃ ca bṛhaspatim

1.92

ita eta udāruhandivaḥ pṛṣṭhānyā ruhan . pra bhūrjayo yathā pathodyāmaṅgiraso yayuḥ

1.93

rāye agne mahe tvā dānāya samidhīmahi . īḍiṣvā hi mahe vṛṣaṃ dyāvā hotrāya pṛthivī

1.94

dadhanve vā yadīmanu vocadbrahmeti veru tat . pari viśvāni kāvyā nemiścakramivābhuvat

1.95

pratyagne harasā haraḥ śṛṇāhi viśvataspari . yātudhānasya rakṣaso balaṃ nyubjavīryam

1.96

tvamagne vasūṃriha rudrāṃ ādityāṃ uta . yajā svadhvaraṃ janaṃ manujātaṃ ghṛtapruṣam