Brahmabindūpaniṣad
Brahmabindūpaniṣad Ancient Unknown Sanskrit1
oṃ mano hi dvividhaṃ proktaṃ śuddhaṃ cāśuddham eva ca / aśuddhaṃ kāmasaṃkalpaṃ śuddhaṃ kāmavivarjitam
2
mana eva manuṣyāṇāṃ kāraṇaṃ bandhamokṣayoḥ / bandhāya viṣayāsaktaṃ muktyai nirviṣayaṃ smṛtam
3
yato nirviṣayasyāsya manaso muktir iṣyate / tasmān nirviṣayaṃ nityaṃ manaḥ kāryaṃ mumukṣuṇā
4
nirastaviṣayāsaṅgaṃ saṃniruddhaṃ mano hṛdi / yadā yāty unmanībhāvaṃ tadā tat paramaṃ padam
5
tāvad eva niroddhavyaṃ yāvaddhṛdi gataṃ kṣayam / etaj jñānaṃ ca mokṣaṃ ca ato 'nyo granthavistaraḥ
6
naiva cintyaṃ na cācintyam acintyaṃ cintyam eva ca / pakṣapātavinirmuktaṃ brahma sampadyate tadā
7
svareṇa saṃdhayed yogam asvaraṃ bhāvayet param / asvareṇa hi bhāvena bhāvo nābhāva iṣyate
8
tad eva niṣkalaṃ brahma nirvikalpaṃ nirañjanam / tad brahmāham iti jñātvā brahma sampadyate dhruvam
9
nirvikalpam anantaṃ ca hetudṛṣṭāntavarjitam / aprameyam anādyaṃ ca jñātvā ca paramaṃ śivam
10
na nirodho na cotpattir na vandyo na ca śāsanam / na mumukṣā na muktiś ca ity eṣā paramārthatā
11
eka evātmā mantavyo jāgratsvapnasuṣuptiṣu / sthānatrayād vyatītasya punarjanma na vidyate
12
eka eva hi bhūtātmā bhūte bhūte vyavasthitaḥ / ekadhā bahudhā caiva dṛśyate jalacandravat
13
ghaṭasaṃbhṛtam ākāśaṃ līyamāne ghaṭe yathā / ghaṭo līyeta nākāśaṃ tadvaj jīvo ghaṭopamaḥ
14
ghaṭavad vividhākāraṃ bhidyamānaṃ punaḥ punaḥ / tadbhagnaṃ na ca jānāti sa jānāti ca nityaśaḥ
15
śabdamāyāvṛto yāvat tāvat tiṣṭhati puṣkare / bhinne tamasi caikatvam ekam evānupaśyati
16
śabdākṣaraṃ paraṃ brahma yasmin kṣīṇe yad akṣaram / tad vidvān akṣaraṃ dhyāyed yadīcchecchāntim ātmanaḥ
17
dve vidye veditavye tu śabdabrahma paraṃ ca yat / śabdabrahmaṇi niṣṇātaḥ paraṃ brahmādhigacchati
18
grantham abhyasya medhāvī jñānavijñānatattvataḥ / palālam iva dhānyārthī tyajed grantham aśeṣataḥ
19
gavām anekavarṇānāṃ kṣīrasyāpy ekavarṇatā / kṣīravat paśyate jñānaṃ liṅginas tu gavāṃ yathā
20
ghṛtam iva payasi nigūḍhaṃ bhūte bhūte ca vasati vijñānam / satataṃ manthayitavyaṃ manasā manthānabhūtena
21
jñānanetraṃ samādāya cared vahnim ataḥ param / niṣkalaṃ nirmalaṃ śāntaṃ tad brahmāham iti smṛtam
22
sarvabhūtādhivāsaṃ ca yad bhūteṣu vasaty adhi / sarvānugrāhakatvena tad asmy ahaṃ vāsudeva