Comma for either/or — dharma, courage. Spelling forgiving — corage finds courage.

    Atharvaveda (Paippalāda)

    Kāṇḍa 1

    Anonymous (Vedic)

    In the atlas

    2 min

    1.1.1

    śaṃ no devīr abhiṣṭaya āpo bhavantu pītaye | śaṃ yor abhi sravantu naḥ ||

    1.1.2

    āpaḥ pṛṇīta bheṣajaṃ varūthaṃ tanve mama | jyok ca sūryaṃ dṛśe ||

    1.1.3

    apsu me somo abravīd antar viśvāni bheṣajā | agniṃ ca viśvaśaṃbhuvam ||

    1.1.4

    īśānā vāryāṇāṃ kṣayantīś carṣaṇīnām | apo yācāmi bheṣajam ||

    1.2.1

    ambayo yanty adhvabhir jāmayo adhvarīyatām | pṛñcatīr madhunā payaḥ ||

    1.2.2

    amūr yā upa sūrye yābhir vā sūryaḥ saha | tā no hinvantv adhvaram ||

    1.2.3

    apo devīr upa bruve yatra gāvaḥ pibanti naḥ | sindhubhyaḥ kartvaṃ haviḥ ||

    1.2.4

    apsv antar amṛtam apsu bheṣajam | apām uta praśastiṣv aśvā bhavatha vājinaḥ ||

    1.3.1

    vidmā śarasya pitaraṃ parjanyaṃ bhūridhāyasam | vidmo hy asya mātaraṃ pṛthivīṃ viśvadhāyasam ||

    1.3.2

    jyāyake pari ṇo nama- -aśmā bhavatu nas tanūḥ | viruḍvihi varīyo 'rātīr apa dveṣāṃsy ā kṛdhi ||

    1.3.3

    vṛkṣaṃ yad gāvaḥ pariṣasvajānā anasphuraṃ śaram arcanty ṛbhum | śaram asmad yāvaya didyum indra śaṃ no bhavantv apa oṣadhīr imāḥ ||

    1.3.4

    indrasya vajro apa hantu rakṣasa ārād visṛṣṭā iṣavaḥ patantv asmat ||

    1.4.1

    vidma te śara pitaraṃ parjanyaṃ bhūriretasam | tenā te tanve śaṃ karaṃ pṛthivyāṃ te niṣecanaṃ bahiṣ ṭe astu bāl iti ||

    1.4.2

    indreṇa varuṇena candreṇa sūryeṇa ca ||

    1.4.3

    yad āntreṣu gavīnyor yad vastāv adhi saṃsrutam | (…) ||

    1.4.4

    pra te bhinadmi mehanaṃ vartraṃ veśantyā iva | tenā te tanve śaṃ karaṃ pṛthivyāṃ te niṣecanaṃ bahiṣ ṭe astu bāl iti ||

    1.4.5

    yatheṣukā parāpatad avasṛṣṭādhi dhanvanaḥ | evā te mūtraṃ mucyatāṃ bahir bāl iti sarvakam ||

    1.5.1

    vaṣaṭ te pūṣann asyai suvṛktim aryamā hotā kṛṇotu vedhāḥ | sisratāṃ nāry utapradātā vi parvāṇi jihatāṃ sūtavā u ||

    1.5.2

    catasro diśaḥ pradiśaś catasro bhūmyā uta | devā garbhaṃ sam airayan te vy ūrṇuvantu sūtave ||

    1.5.3

    suṣṭā vy ūrṇotu vi yoniṃ hāpayāmasi | śrathayā sūṣaṇe tvam ava tvaṃ viṣkale sṛja ||

    1.5.4

    neva snāvasu parvasu na keśeṣu nakheṣu ca | avaitu pṛśni śevalaṃ śune jarāyv attave ||

    1.5.5

    neva māṃse na pīvasi neva kasmiṃś canāyatam | ava jarāyu padyatām ||

    1.6.1

    ye triṣaptāḥ pariyanti viśvā rūpāṇi bibhrataḥ | vācaspatir balā teṣāṃ tanvam adya dadhātu me ||

    1.6.2

    upa na ehi vācaspate devena manasā saha | asoṣpate ni ramaya mayy eva tanvaṃ mama ||

    1.6.3

    ihaivābhi vi tanu- -ubhe ārtnī iva jyayā | vācaspatir ni yacchatu mayy eva tanvaṃ mama ||

    1.6.4

    upahūto vācaspatir upahūto 'haṃ vacaspatyuḥ | saṃ śrutena rādhiṣīya mā śrutena vi rādhiṣi ||

    1.7.1

    divyo gandharvo bhuvanasya yas patir ekāyuvo namasā vikṣv īḍyaḥ | taṃ tvā yaumi brahmaṇā deva divya namas te astu divi te sadhastham ||

    1.7.2

    diva spṛṣṭo yajataḥ sūryatvag avayātā haraso daivyasya | ekāyuvo namasā suśevo mṛḍād gandharvo bhuvanasya yas patiḥ ||

    1.7.3

    anavadyābhiḥ sam u jagma ābhir apsarābhir api gandharva āsu | samudra āsāṃ sadanaṃ ma āhur yataḥ sadya ā ca parā ca yanti ||

    1.7.4

    abhriye didyun nakṣatriye yā viśvāvasuṃ gandharvaṃ sacadhve | tābhyo vo devīr nama it kṛṇomi ||

    1.7.5

    yāḥ klandās tamiṣīcayo akṣakāmā manomuhaḥ | tābhyo gandharvapatnībhyo apsarābhyo 'karaṃ namaḥ ||

    1.8.1

    amuṣmād adhi parvatād avatkam asi bheṣajam | bheṣajaṃ subheṣajaṃ yat te kṛṇomi bheṣajam ||

    1.8.2

    ād aṅgā kuvid aṅgā śataṃ yad bheṣajāni te sahasraṃ vā gha yāni te | teṣām asi tvam uttamam anāsrāvam arogaṇam ||

    1.8.3

    arusyānam idaṃ mahat pṛthivyā adhy udbhṛtam | tad āsrāvasya bheṣajaṃ tad u rogam anīnaśat ||

    1.8.4

    upajīkā ud bharanti samudrād adhi bheṣajam | arusyānam asy ātharvaṇaṃ rogasthānam asy ātharvaṇam ||

    1.9.1

    ayaṃ devānām asuro vi rājati vaśā hi satyā varuṇasya rājñaḥ | tatas pari brahmaṇā śāśadāna ugrasya manyor ud imaṃ nayāmi ||

    1.9.2

    namas te rājan varuṇāstu manyave viśvaṃ hi deva nicikeṣi drugdham | śataṃ sahasraṃ pra suvāmy anyān ayaṃ no jīvan śarado vyāpet ||

    1.9.3

    yad uvakthānṛtaṃ jihvayā vṛjinaṃ bahu | rājñas tvā satyadharmaṇo muñcāmi varuṇād aham ||

    1.9.4

    amuñcaṃ tvā vaiśvānarād arṇavān mahatas pari | sajātān ugra ā vada brahma cāpa cakīhi naḥ ||

    1.10.1

    sīsāyānv āha varuṇaḥ sīsāyāgnir upāvati | sīsaṃ ma indraḥ prāyacchad amīvāyās tu cātanam ||

    1.10.2

    idaṃ viṣkandhaṃ sahata idaṃ bādhate atriṇaḥ | anena viśvā sāsahai yā jātāni piśācyāḥ ||

    1.10.3

    ye 'māvāsyāṃ rātrim udasthur bhrājam atriṇaḥ | agnis turīyo yātuhā sa u naḥ pātu tebhyaḥ ||

    1.10.4

    yadi haṃsy aśvaṃ yadi gāṃ yadi pūruṣam | sīsena vidhyāmas tvā yathā no 'so avīrahā ||

    1.11.1

    abhīvartena maṇinā yenendro abhivāvṛte | tenemaṃ brahmaṇaspate abhi rāṣṭrāya vartaya ||

    1.11.2

    abhivṛttaḥ sapatnā- -abhi yā no arātayaḥ | abhi pṛtanyantaṃ tiṣṭha- -abhi yo no durasyati ||

    1.11.3

    abhi tvā devaḥ savitā- -abhi somo avīvṛtat | abhi tvā viśvā bhūtāny abhīvarto yathāsasi ||

    1.11.4

    ud asau sūryo agād uditaṃ māmakaṃ vacaḥ | yathāhaṃ śatruhāsāny asapatnaḥ sapatnahā ||

    1.11.5

    sapatnakṣayaṇo vṛṣā- -abhirāṣṭro viṣāsahiḥ | yathāham eṣāṃ vīrāṇāṃ virājāni janasya ca ||

    1.12.1

    tubhyam eva jariman vardhatām ayaṃ mainam anye mṛtyavo hiṃsiṣus tvat | māteva putraṃ pramanā upasthe mitra enaṃ mitryāt pātv aṃhasaḥ ||

    1.12.2

    mitraś ca tvā varuṇaś ca riśādau jarāmṛtyuṃ kṛṇutāṃ saṃvidānau | tad agnir hotā vayunāni vidvān viśvāni devo janimā vivakti ||

    1.12.3

    dyauṣ ṭe pitā pṛthivī mātā jarāṃ mṛtyuṃ kṛṇutaṃ dīrgham āyuḥ | yathā jīvā adityā upasthe prāṇāpānābhyāṃ gupitaḥ śataṃ himāḥ ||

    1.12.4

    tvam īśiṣe paśūnāṃ pārthivānāṃ ye jātā uta ye janitvāḥ | mainaṃ prāṇo hāsīn mo apāno mainaṃ mitrā vadhiṣur mo amitrāḥ ||

    1.13.1

    indreṇa datto varuṇena śiṣṭo marudbhir ugraḥ prayato na āgan | etaṃ vāṃ dyāvāpṛthivī pari dadāmi sa mā tṛṣat sa mā kṣudhat ||

    1.13.2

    ūrjam asmā ūrjasvatī dhattaṃ payo 'smai payasvatī dhattam | ūrjam asmai dyāvāpṛthivī adhātāṃ viśve devā maruta ūrjam āpaḥ ||

    1.13.3

    śivā asya hṛdayaṃ tarpayantv anamīvo modamānaś careha | savāsinau pibatāṃ mantham etam aśvino rūpaṃ paridhāya māyām ||

    1.13.4

    tasya pātāraṃ sacatāṃ purīṣam ūrjā svadhā sacatām etam eṣā | indra etāṃ sasṛje viddho agra ūrjāṃ svadhām ajarāṃ sā ta eṣā | tayā tvaṃ jīva śaradaḥ suvarcā mā ta ā susrod bhiṣajas te akran ||

    1.14.1

    viśve devāso abhi rakṣatemam utādityā jāgṛta yūyam asmin | memaṃ samāna uta vānyanābhir memaṃ prāpat pauruṣeyo vadho yaḥ ||

    1.14.2

    ye vo devāḥ pitaro ye ca putrāḥ sacetaso me śṛṇutedam uktam | sarvebhyo vaḥ pari dadāmy etaṃ ta enaṃ svasti jarase nayātha ||

    1.14.3

    ye devā divi ṣṭha ye pṛthivyāṃ ye antarikṣa oṣadhīṣv apsu | te kṛṇuta jarasam āyur asmai śatam anyān pari vṛṇakta mṛtyūn ||

    1.14.4

    yeṣāṃ prayājā uta vānuyājā hutabhāgā ahutādaś ca devāḥ | yeṣāṃ vaḥ pañca pradiśo vibhaktās tān vo asmai sattrasadaḥ kṛṇomi ||

    1.15.1

    ahaṃ te bhagam ā dade 'dhi śīrṣṇa iva srajam | mahāmūla iva parvato jyok pitṛṣv āsāsai ||

    1.15.2

    iyaṃ te rājan kanyā vadhūr ni dhūyate yama | sā mātur badhyatāṃ gṛhe 'tho bhrātur atho pituḥ ||

    1.15.3

    iyaṃ te ketapā rājann imāṃ te pari dadhmasi | jyok pitṛṣv āsātā ā śīrṣṇaḥ samopyāt ||

    1.15.4

    asitasya brahmaṇā kaśyapasya gayasya ca | antaḥkośam iva jāmayo api nahyāmi te bhagam ||

    1.16.1

    naktaṃjātāsy oṣadhe rāme kṛṣṇe asikni ca | idaṃ rajani rajaya kilāsaṃ palitaṃ ca yat ||

    1.16.2

    kilāsaṃ ca palitaṃ ca nir ito nāśayā pṛṣat | ā tvā svo aśnutāṃ varṇaḥ parā śvetāni pātaya ||

    1.16.3

    asitaṃ te pralayanam āsthānam asitaṃ tava | asikny asy oṣadhe nir ito nāśayā pṛṣat ||

    1.16.4

    asthijasya kilāsasya tanūjasya ca yat tvaci | dūṣā kṛtasya brahmaṇā lakṣma śvetam anīnaśam ||

    1.17.1

    jarāyujaḥ prathama usriyo vṛṣā vātabhrajā stanayann eti vṛṣṭyā | sa no mṛḍāti tanva ṛjugo rujan ya ekam ojas tredhā vicakre ||

    1.17.2

    aṅgeaṅge śociṣā śiśriyāṇo yo agrabhīt parur asya grabhītā | aṅkān samaṅkān haviṣā yajāmi hṛdi śrito manasā yo jajāna ||

    1.17.3

    muñcāmi śīrṣaktyā uta kāsa enaṃ paruṣparur āviveśa yo asya | yo abhrajā vātajā yaś ca śuṣmo vanaspatīn sacatāṃ parvatāṃś ca ||

    1.17.4

    śaṃ te parasmai gātrāya śam astv avarāya te | śaṃ te pṛṣṭibhyo majjabhyaḥ śam astu tanve tava ||

    1.18.1

    ā yātu mitra ṛtubhiḥ kalpamānaḥ saṃveśayan pṛthivīm usriyābhiḥ | tad asmabhyaṃ varuṇo vāyur agnir bṛhad rāṣṭraṃ saṃveśyaṃ dadhātu ||

    1.18.2

    dhātā mitro varuṇo devo agnir indras tvaṣṭā prati gṛhṇantu me vacaḥ | huve devīm aditiṃ śūraputrāṃ sajātānāṃ madhyameṣṭhāḥ syām aham ||

    1.18.3

    huve somaṃ savitāraṃ namobhir viśvān devām̐ ahamuttaratve | ayam agnir dīdāyad āhnam eva sajātair iddho apratibruvadbhiḥ ||

    1.18.4

    ihed asātha na puro gamātha- -iryo gopāḥ puṣṭapatir va ājat | asmai vaḥ kāmāyopa kāminīr viśve vo devā upa saṃ dyām iha ||

    1.19.1

    asmin vasu vasavo dhārayantv indras tvaṣṭā varuṇo mitro agniḥ | imam ādityā uta viśve ca devā uttame devā jyotiṣi dhārayantu ||

    1.19.2

    asmai devāḥ pradiśaj jyotir astu sūryo agnir uta vā hiraṇyam | uttareṇa brahmaṇā vi bhāhi kṛṇvāno anyān adharān sapatnān ||

    1.19.3

    yenendrāya samabharaṃ payāṃsy uttareṇa brahmaṇā jātavedaḥ | tena tvam agna iha vardhayemaṃ rāyaspoṣaṃ śraiṣṭhyam ā dhehy asmai ||

    1.19.4

    aiṣāṃ yajñam uta varco bhare 'haṃ rāyaspoṣam uta vittāny agne | sapatnā asmad adhare bhavantu- -uttame devā jyotiṣi dhattanemam ||

    1.20.1

    mā no vidan vivyādhino mo abhivyādhino vidan | ārāc charavyā asmad viṣūcīr indra pātaya ||

    1.20.2

    viṣvañco asmac charavaḥ patantu ye astā ye cāsyāḥ | devā manuṣyā ṛṣayo 'mitrān no vi vidhyatu ||

    1.20.3

    yaḥ samāno yo 'samāno 'mitro no jighāṃsati | rudraḥ śaravyayā tān amitrān no vi vidhyatu ||

    1.20.4

    sabandhuś cāsabandhuś ca yo na indrābhidāsati | devās taṃ sarve dhūrvantu brahma varma mamāntaram ||

    1.21.1

    nāsaṃ naśan svayaṃ srasann asatībhyo asattarāḥ | sehor arasatarā lavaṇād vikledīyasīḥ ||

    1.21.2

    apacitaḥ pra patata suparṇo vasater iva | sūryaḥ kṛṇotu bheṣajaṃ candramā vo 'pocchatu ||

    1.21.3

    eny ekā śyeny ekā kṛṣṇaikā rohiṇī dve | sarvāsām agrabhaṃ nāma- -avīraghnīr apetana ||

    1.21.4

    asūtikā rāmāyaṇy apacit pra patiṣyati | glaur itaḥ pra patiṣyati sa galanto naśiṣyati ||

    1.21.5

    apeto apacitvarīr indraḥ pūṣā ca cikyatuḥ | apetv asya grīvābhyo apa padbhyāṃ vijāmataḥ ||

    1.22.1

    āśānām āśāpālebhyaś caturbhyo amṛtebhyaḥ | idaṃ bhūtasyādhyakṣebhyo vidhema haviṣā vayam ||

    1.22.2

    ya āśānām āśāpālāś catvāra sthana devāḥ | te no nirṛtyāḥ pāśebhyo muñcatāṃhasoaṃhasaḥ ||

    1.22.3

    aśloṇas te haviṣā vidheyam asrāmas te ghṛtenā juhomi | ya āśānām āśāpālas turīyo devaḥ sa naḥ subhūtam eha vakṣat ||

    1.22.4

    svasti mātra uta pitre no astu svasti gobhya uta pūruṣebhyaḥ | viśvaṃ subhūtaṃ suvidatram astu no jyog eva dṛśema sūryam ||

    1.23.1

    idaṃ janāso vidathaṃ mahad brahma vadiṣyati | na tat pṛthivyāṃ no divi yataḥ prāṇanti vīrudhaḥ ||

    1.23.2

    antarikṣe samahāsāṃ sthānaṃ śrāntasadām iva | āsthānam asya bhūtasya viduṣ ṭad vedhaso janāḥ ||

    1.23.3

    yad rodasī rejamāne bhūmiś ca niratakṣatām | ārdraṃ tad adya sarvadā bhidurasyeva vartasī ||

    1.23.4

    viśvam anyābhi vavāra viśvam anyasyām adhi śritam | dive ca viśvavedase pṛthivyai cākaraṃ namaḥ ||

    1.24.1

    saṃ saṃ sravantu sindhavaḥ saṃ vātā divyā uta | tebhir me sarvaiḥ saṃsrāvair dhanaṃ saṃ srāvayāmasi ||

    1.24.2

    ye saṃsrāvāḥ saṃsravanti kṣīrasya codakasya ca | tebhir me sarvaiḥ saṃsrāvair dhanaṃ saṃ srāvayāmasi ||

    1.24.3

    ye nadībhyaḥ saṃsravanty utsāsaḥ sadam akṣitāḥ | tebhir me sarvaiḥ saṃsrāvair dhanaṃ saṃ srāvayāmasi ||

    1.24.4

    idaṃ havyā upetana- -idaṃ saṃsrāvaṇā uta | ihaitu sarvo yaḥ paśur asya vardhayatā rayim ||

    1.25.1

    hiraṇyavarṇāḥ śucayaḥ pāvakā yāsu jātaḥ kaśyapo yāsv indraḥ | yā agniṃ garbhaṃ dadhire suvarṇās tā na āpaḥ śaṃ syonā bhavantu ||

    1.25.2

    yāsāṃ rājā varuṇo yāti madhye satyānṛte avapaśyañ janānām | (…) ||

    1.25.3

    yāsāṃ devā divi kṛṇvanti bhakṣaṃ yā antarikṣe bahudhā bhavanti | yā agniṃ garbhaṃ dadhire suvarṇāḥ (…) ||

    1.25.4

    śivena mā cakṣuṣā paśyatāpaḥ śivayā tanvopa spṛśata tvacaṃ me | ghṛtaścutaḥ śucayo yāḥ pāvakās tā na āpaḥ śaṃ syonā bhavantu ||

    1.26.1

    suparṇo jātaḥ prathamas tasya tvaṃ pittam āsitha | tad āsurī yudhā jītā rūpaṃ cakre vanaspatīn ||

    1.26.2

    āsurī cakre prathamā- -idaṃ kilāsabheṣajam idaṃ kilāsanāśanam | anīnaśat kilāsaṃ sarūpām akarat tvacam ||

    1.26.3

    sarūpā nāma te mātā sarūpo nāma te pitā | sarūpakṛt tvam oṣadhe sā sarūpam idaṃ kṛdhi ||

    1.26.4

    yat tanūjaṃ yad agnijaṃ citraṃ kilāsaṃ jajñiṣe | tad astu sutvak tanvo yatas tvāpanayāmasi ||

    1.26.5

    śyāmā sarūpaṃkaraṇī pṛthivyā adhy udbhṛtā | idam ū ṣu pra sādhaya punā rūpāṇi kalpaya ||

    1.27.1

    abhayaṃ somaḥ savitā kṛṇotv abhayaṃ dyāvāpṛthivī ubhe | abhayaṃ svar antarikṣaṃ no astu saptaṛṣīṇāṃ haviṣābhayaṃ no 'stu ||

    1.27.2

    abhayaṃ dyāvāpṛthivī ihāstu no agnināmitrān praty oṣataṃ pratīcaḥ | mā jñātāraṃ mā pratiṣṭhāṃ vidanta mitho vighnānā upa yantu mṛtyum ||

    1.27.3

    pañca devā abhayasyeśata indras tvaṣṭā varuṇo mitros agniḥ | māyaṃ grāmo duritam ena ārad anyatra rājñām abhi yātu manyuḥ ||

    1.27.4

    asmai grāmāya pradiśaś catasra ūrjaṃ subhūtaṃ savitā dadhātu | aśatrum indro abhayaṃ kṛṇotu madhye ca viśāṃ sukṛte syāma ||

    1.28.1

    anu sūryam ud ayatāṃ hṛddyoto harimā ca te | yo rohitasya gor varṇas tena tvā pari dadhmasi ||

    1.28.2

    pari tvā rohitair varṇair dīrghāyutvāya dadhmasi | yathā tvam arapā aso atho 'harito bhava ||

    1.28.3

    yā rohiṇīr devapatyā gāvo yā rohiṇīr uta | rūpaṃrūpaṃ vayovayas tena tvā pari dadhmasi ||

    1.28.4

    śukeṣu te harimāṇaṃ prapaṇākāsu dadhmasi | atho hāridraveṣu te harimāṇaṃ ni dadhmasi ||

    1.29.1

    yāḥ purastād ācaranti nīcaiḥ sūryād atho divaḥ | etam apsarasāṃ vrātaṃ brahmaṇācchā vadāmasi ||

    1.29.2

    yā adharād ācaranti jihmā mukhā karikratīḥ | āhatā apa tā ito naśyantv ataś cinvatīḥ ||

    1.29.3

    yāḥ kulyā yā vanyā yā u conmādayiṣṇavaḥ | sarvās tā mṛśmaśākaraṃ dṛṣadā khalvām̐ iva ||

    1.29.4

    cetantīm aśmalāṃ palāṃ tāsāṃ vo namo arciṣe | ārād yakṣmaṃ ni dhatta- -asmān no adhi pūruṣāt ||

    1.30.1

    kāmas tad agre sam avartata manaso retaḥ prathamaṃ yad āsīt | sa kāma kāmena bṛhatā sayonī rāyaspoṣaṃ yajamānāya dhehi ||

    1.30.2

    tvaṃ kāma sahasāsi pratiṣṭhito vibhur vibhāvā suṣakhā sakhīyate | tvam ugraḥ pṛtanāsu sāsahiḥ saha ojo yajamānāya dhehi ||

    1.30.3

    dūrāc cakamānāya pravipāṇāyākṣaye | āsmā aśṛṇvann āśāḥ kāmenājanayan svaḥ ||

    1.30.4

    kāmena mā kāma āgan hṛdayād dhṛdayaṃ pari | yad amīṣām ado manas tad aitūpa mām iha ||

    1.30.5

    yat kāma kāmayamānā idaṃ kṛṇmasi te haviḥ | tan naḥ sarvaṃ sam ṛdhyatām athaitasya haviṣo vīhi svāhā ||

    1.30.6

    ka idaṃ kasmā adāt kāmaḥ kāmāyādāt | kāmo dātā kāmaḥ pratigrahītā kāmaḥ samudram ā viveśa | kāmena tvā prati gṛhṇāmi kāmaitat te ||

    1.31.1

    imaṃ me kuṣṭha pūruṣaṃ tam ā vaha taṃ niṣ kṛdhi | tam u me agadaṃ kṛdhi ||

    1.31.2

    udaṅ jāto himavataḥ sa prācyāṃ nīyase janam | tatra kuṣṭhasya nāmāny uttamāni vi bhejire ||

    1.31.3

    uttamo nāmāsy uttamo nāma te pitā | yataḥ kuṣṭha prajāyase tata ehy ariṣṭatātaye ||

    1.31.4

    śīrṣahatyām upahatyām akṣyos tanvo rapaḥ | kuṣṭho no viśvatas pātu daivaṃ samaha vṛṣṇyam ||

    1.32.1

    yad agnir āpo adahat praviśya yatrākṛṇvan dharmadhṛto namāṃsi | tatra ta āhuḥ paramaṃ janitraṃ sa naḥ saṃvidvān pari vṛṅdhi takman ||

    1.32.2

    yadi śoko yady abhīśoko rudrasya prāṇo yadi vāruṇo 'si | huḍur nāmāsi haritasya deva sa naḥ saṃvidvān pari vṛṅdhi takman ||

    1.32.3

    yady arcir yadi vāsi dhūmaḥ śakalyeṣu yadi vā te janitram | huḍur nāmāsi haritasya deva sa naḥ saṃvidvān pari vṛṅdhi takman ||

    1.32.4

    namaḥ śītāya takmane namo rūrāya kṛṇmo vayaṃ te | yo +'nyedyur ubhayadyuś caranti tṛtīyakāya namo astu takmane ||

    1.32.5

    tṛtīyakaṃ vitṛtīyaṃ sadandim uta hāyanam | takmānaṃ viśvaśāradaṃ graiṣmaṃ nāśaya vārṣikam ||

    1.33.1

    āpo adyānv acāriṣaṃ rasena sam asṛkṣmahi | payasvān agna āgamaṃ taṃ mā saṃ sṛja varcasā ||

    1.33.2

    saṃ māgne varcasā sṛja prajayā ca bahuṃ kṛdhi | vidyur me asya devā indro vidyāt saha rṣībhiḥ ||

    1.33.3

    idam āpaḥ pra vahata- -avadyaṃ ca malaṃ ca yat | yac ca dudrohānṛtaṃ yac ca śepe abhīruṇam ||

    1.33.4

    śivena mā cakṣuṣā paśyatāpaḥ śivayā tanvopa spṛśata tvacaṃ me | śivān agnīn apsuṣado havāmahe mayi kṣatraṃ varca ā dhatta devīḥ ||

    1.33.5

    yad āpo naktaṃ mithunaṃ cacāra yad vā dudroha duritaṃ purāṇam | hiraṇyavarṇās tata ut punantu mā pra mā muñcantu varuṇasya pāśāt ||

    1.36.1

    yāḥ purastād ācaranti yā vā paścāt sadānvāḥ | aśmānam ṛcchantīr yantu yo 'yaṃ svādāv anādyaḥ ||

    1.36.2

    yā adhārād ācaranty uttarād vā sadānvāḥ | aśmānam ṛcchantīr yantu yo 'yaṃ svādāv anādyaḥ ||

    1.36.3

    yāḥ paścād ācaranti purastād vā sadānvāḥ | aśmānam ṛcchantīr yantu yo 'yaṃ svādāv anādyaḥ ||

    1.36.4

    yā uttarād ācaranty adharād vā sadānvāḥ | aśmānam ṛcchantīr yantu yo 'yaṃ svādāv anādyaḥ ||

    1.37.1

    ubhayīr aham āyātāḥ parācīr akaraṃ tvat | devebhir anyā astā bahvīr anyā atho divam ||

    1.37.2

    namas te rudrāsyate namaḥ pratihitābhyaḥ | namo visṛjyamānābhyo namo nipatitābhyaḥ ||

    1.37.3

    hiraṇyayīr ma ulbaṇyaḥ ṣaṭ saharāṇi ṣaṭ śatā | tābhiḥ pari śrayāmahe tā no rakṣantu sarvataḥ | bahv idam anyad viṣṭhitaṃ tasya kāmaṃ vi vidhyata ||

    1.37.4

    ayasmayaṃ me vimitaṃ yuṣmad bhiyā mahat kṛtaṃ namasā namasenyam | tenā pari śrayāmahe tan no rakṣantu sarvataḥ | (…) ||

    1.37.5

    ayasmayaṃ varma kṛṇve dvāraṃ kṛṇve ayasmayam | khīlān ayasmayān kṛṇve te no rakṣantu sarvataḥ | bahv idam anyad viṣṭhitaṃ tasya kāmaṃ vi vidhyata ||

    1.38.1

    imā yās tisraḥ pṛthivīs tāsāṃ ha bhūmir uttamā | tāsām adhi tvaco ahaṃ sam u jagrabha bheṣajam ||

    1.38.2

    śreṣṭham asi vairudhānāṃ vasiṣṭhaṃ bheṣajānām | yajño bhaga iva yāmeṣu deveṣu varuṇo yathā ||

    1.38.3

    revatīr anādhṛṣṭhāḥ siṣāsantīḥ siṣāsatha | etā stha keśavardhanīr atho stha keśadṛṃhaṇīḥ ||

    1.38.4

    dṛṃha mūlam agraṃ yaccha vi madhyaṃ yamayauṣadhe | keśavardhanam asy ātharvaṇaṃ keśadṛṃhaṇam asy ātharvaṇam ||

    1.39.1

    agne gobhir na ā gahi- -indo rayyā sacasva naḥ | indro dhartā gṛheṣu naḥ ||

    1.39.2

    savitā yaḥ sahasriyaḥ sa no gṛheṣu raṇyatu | ā puṣṭam etv ā vasu ||

    1.39.3

    tvaṣṭā yo vṛṣabho yuvā sa no gṛheṣu rāraṇat | sahasreṇa śatena ca ||

    1.39.4

    dhātā dadhātu no rayim īśāno jagatas patiḥ | sa naḥ pūrṇena yacchatu ||

    1.40.1

    mamobhā mitrāvaruṇā mamobhendrābṛhaspatī | mama tvaṣṭā ca pūṣā ca mamaiva savitā vaśe ||

    1.40.2

    mama viṣṇuś ca somaś ca mamaiva maruto bhuvan | sarasvāṃś ca bhagaś ca viśve devā vaśe mama ||

    1.40.3

    mamobhe dyāvāpṛthivī antarikṣaṃ svar mama | mamemāḥ sarvā oṣadhīr āpaḥ sarvā vaśe mama ||

    1.40.4

    mama gāvo mamāśvā mamājāś cāvayaś ca | mamaiva puruṣā bhuvan mamedaṃ sarvam ātmanvad ejat prāṇad vaśe mama ||

    1.41.1

    agne 'bhyāvartinn abhi na ā vavṛtsva | āyuṣā varcasā sanyā medhayā prajayā dhanena ||

    1.41.2

    agne jātavedaḥ śataṃ te santv āvṛtaḥ sahasraṃ ta upāvṛtaḥ | adhā puṣṭasyeśānaḥ punar no rayim ā kṛdhi ||

    1.41.3

    saha rayyā ni vartasva- -agne pinvasva dhārayā | viśvapsnyā viśvatas pari ||

    1.41.4

    punar ūrjā vavṛtsva punar agne viśāyuṣā | punar naḥ pāhy aṃhasaḥ ||

    1.42.1

    yāḥ senā abhītvarīr āvyādhinīr ugaṇā uta | ya steno yaś ca taskaras tāṃs te agne 'pi dadhāmy āsani ||

    1.42.2

    jambhair malimlūn agne daṃṣṭrābhyāṃ taskārān uta | hanūbhyāṃ stenān maghavan tāṃs tvaṃ khāda sukhāditān ||

    1.42.3

    ye grāmeṣu malimluca stenāsas taskarā vane | ye kakṣeṣv aghāyavas tāṃs te 'gne 'pi dadhāmy āsani ||

    1.42.4

    yo asmabhyam arātīyād yaś ca no dveṣad ij janaḥ | āmādaḥ kravyādo ripūṃs tān agne saṃ dahā tvam ||

    1.43.1

    ā krandaya dhanapata ud enam ardayāmutaḥ | arvañcaṃ punar ā kṛdhi yathāhaṃ kāmaye tathā ||

    1.43.2

    parisartaḥ pari dhāva- -ākartaḥ punar ā kṛdhi | atho ma indraś cāgniś ca- -amum ā nayatām iha ||

    1.43.3

    ekārka ekakāmāya yasmai kāmāya khāyase | tena me viśvadhāvīrya- -amum ā nayatād iha ||

    1.43.4

    yatrayatra carantaṃ nyamraug abhi sūryaḥ | tato me pathye revaty amum ā nayatād iha ||

    1.44.1

    asitasya taimātasya babhror apodakasya ca | sarvā viṣasya dhāmāny udnevāgnim avīvare ||

    1.44.2

    iṣīkādanta durlabha kiṃ me sakhāyam ātudaḥ | na mām apaśya āgataṃ satīnaṃ viṣadūṣaṇam ||

    1.44.3

    yat tālavye dati saṃsisikṣe viṣaṃ tvam | trayas tudā rujāmasi babhruko nakulas tvat ||

    1.44.4

    trayo vai smaḥ sakhāyo babhruko nakulas tvat | te sarve apy apātayann āheyam arasaṃ viṣam ||

    1.45.1

    sārasvataṃ vṛṣaṇaṃ babhruvakṣaṃ śītarūre tanvāv asya bhīme | anyedyukaṃ sadandiṃ tvā tṛtīyaka huve namasyaṃ sahadevam apsujam ||

    1.45.2

    yo apsujo aruṇo mānuṣe jane viveśa babhrur harṣayiṣṇur akṣitaḥ | śītarūrāya tarṣayiṣṇave juguśīrṣasāvayeśaṃ namo astu devāḥ ||

    1.45.3

    yo harṣayañ jañjabhaḥ svedano vaśī vaśaḥ prāraḥ śītarūrāśiṣe manūn | so asmabhyaṃ mṛḍayan prehi saṃśito yaṃ vayaṃ dviṣmas tam abhi prajānan ||

    1.45.4

    namas te vidma te kāsanāyanaṃ yatoyataḥ surabhe saṃbabhūvitha | sa no mā hiṃsīr namo astu tubhyaṃ śīrṣaktyā yakṣmād iha pārayā naḥ ||

    1.46.1

    asya tvaṃ dadataḥ soma rājan varmeva tanvaṃ pari pāhi viśvataḥ | yo brahmaṇe rādho viddho dadāti tasya soma pra tira dīrgham āyuḥ ||

    1.46.2

    asya soma pra tira dīrgham āyur ahānīva sūryo vāsarāṇi | māsyā susron nāśayā vyadhmano viṣaṃ bahiḥ śalyaś caratu rogo asmāt ||

    1.46.3

    dānaṃ tṛṣṇāyāḥ pari pātu viddhaṃ dānaṃ kṣudho dānavid eva mṛtyoḥ | aviṣkandho bhavatu yo dadāty ā pyāyate papurir dakṣiṇayā ||

    1.46.4

    ā pyāyatāṃ papurir dakṣiṇayā varmeva syūtaṃ pari pāhi viśvataḥ | bahir viṣaṃ tanvo astv asya sraṃsatāṃ śalyo adhy āre asmāt ||

    1.46.5

    brahmā śaravyām apa bādhatām ito nadyāḥ kūlān nāvam ivādhi śambī | tasmai dadad dīrgham āyuṣ kṛṇuṣva śataṃ ca naḥ śarado jīvatād iha ||

    1.46.6

    yadā dadāti pradadāti yadā brahmā pratigṛhṇāti rādho asya | ād id vidyād upahatyārātiḥ sarve yakṣmā apa tiṣṭhantu sākam ||

    1.47.1

    vyāghrarūpaḥ surabhiḥ siṃhasya retasā kṛtaḥ | madhye pṛthivyā niṣṭhitaḥ sam akhyad yātudhānyaḥ ||

    1.47.2

    abhi prehi māpa vikthāḥ pade gṛbhāya māpade | atraiva sarvā jambhaya yāḥ kāś ca yātudhānyaḥ ||

    1.47.3

    pratībodhaś caturakṣaḥ sraktyo aśmeva vīḍubhit | pratīcīḥ kṛtyā ākṛtya- -amuṃ kṛtyākṛtaṃ jahi ||

    1.47.4

    kṛtyākṛtaṃ valaginaṃ mūlinaṃ śapatheyyam | indras tu sarvāṃs tān hantu saptaghnena ruvām iva ||

    1.48.1

    arasasya śarkoṭasya nīcīnasyopasarpataḥ | viṣaṃ hi sarvam ādiṣy atho enam ajījabham ||

    1.48.2

    na te bāhvo raso asti na śīrṣe nota madhyataḥ | kim idaṃ pāpayāmuyā pucche bibharṣy arbhakam ||

    1.48.3

    yat te skandhān upatasthau vijāmni yac ca te parau | apamityam ivābhṛtaṃ malaṃ te prati dadhmasi ||

    1.48.4

    adanti tvā pipīlikā vi vṛścanti mayūryaḥ | sarve bhala bravātha śārkoṭam arasaṃ viṣam ||

    1.49.1

    kṛtaṃ me dakṣiṇe haste savye me jaya āhitaḥ | gojid bhūyāsam aśvajit kṛtaṃcayo hiraṇyajit ||

    1.49.2

    akṣāḥ phalavatīṃ divaṃ datta gāṃ kṣīriṇīm iva | saṃ mā kṛtasya dhārayā dhanuḥ snāvneva nahyata ||

    1.49.3

    ubhau hastau pratidīvno brahmaṇāpombhāmasi | kalir enaṃ yathā hanad āsya vedo bharāmahai ||

    1.49.4

    ā bhadraṃ dvāparam uta tretāṃ parā kalim | kṛtaṃ me hasta āhitaṃ sa hi saumanaso mahān ||

    1.50.1

    yad eyatha pareyatha yat te tan mana īyate | tatas tvā punar arvāñcaṃ bhūtasyājīgamat patiḥ ||

    1.50.2

    ā tvā nayād bhūtapatir ā devo bṛhaspatiḥ | ādityāḥ sarve tvā neṣan viśve devāḥ suvarcasaḥ ||

    1.50.3

    anumatiḥ sarasvatī bhago rājā ny ā nayāt | śālā mānasya patnī- -ihaivāsya manas karat ||

    1.50.4

    yas tvā ninānayakaḥ sa u tvehā nayāt punaḥ | mano hi brahmāṇo vidur viśvakarmā manīṣiṇaḥ ||

    1.51.1

    gāto havir janayan tastha indra- -agraṃ jyeṣṭha pary agāmeha deva | sa gāto gātottamā payāpim asmabhyam indra dadataḥ pracetaḥ ||

    1.51.2

    agnir naḥ puraetāstv añjasā bṛhaspatiḥ sanyāstu naḥ sakhā | indraṃ huve vṛtrahaṇaṃ purandaraṃ bhagenādya bhagavantaḥ syāma ||

    1.51.3

    tvaṃ soma divyo nṛcakṣāḥ sugām̐ asmabhyaṃ patho anu khyaḥ | abhi no gotraṃ viduṣa iva neṣo 'cchā no vācam uśatīṃ jigāsi ||

    1.51.4

    imām agne śaraṇiṃ mīmṛṣo na imam adhvānaṃ yam agāma dūram | āpiḥ pitā pramatiḥ somyānāṃ bhṛmir asy ṛṣikṛn martyānām ||

    1.52.1

    ye purastād āsyandete gāvau svaṛṣabhe iva | kṛṇomy arvaṇī aham aśvavārād aṇīyasī ||

    1.52.2

    ye adharād āsyandete gāvau svaṛṣabhe iva | kṛṇomy arvaṇī aham aśvavārād aṇīyasī ||

    1.52.3

    ye paścād āsyandete gāvau svaṛṣabhe iva | kṛṇomy arvaṇī aham aśvavārād aṇīyasī ||

    1.52.4

    ye uttarād āsyandate gāvau svaṛṣabhe iva | kṛṇomy arvaṇī aham aśvavārād aṇīyasī ||

    1.53.1

    agne yaśasvin yaśasā vardhayemam indrāvatīm upacitim ihā vaha | ayaṃ mūrdhā parameṣṭhī suvarcāḥ samānānām uttamaśloko astu ||

    1.53.2

    dhātā vidhartā paramota saṃdṛk prajāpatiḥ parameṣṭhī virāṭ | stomāś chandāṃsi nivido ma āhus te asmai rāṣṭram upa saṃ namantu ||

    1.53.3

    bhadram icchanta ṛṣayaḥ svarvidas tapo dīkṣām upa ni ṣedur agre | tato rāṣṭraṃ balam ojaś ca jātaṃ tad asmai devā upa saṃ namantu ||

    1.53.4

    upā vartadhvam upa na eta sarve 'yaṃ cettādhipatir vo astu samānaṃ mantram abhi mantrayādhvā imaṃ paścād upa jīvātha sarve ||

    1.54.1

    tvam agne pramatis tvaṃ pitāsi nas tvaṃ sakhā yujyo 'si jātavedaḥ | tvaṃ viśvavid gātuvit kavir viśvā āśā abhayāḥ santv asme ||

    1.54.2

    idaṃ varco agninā dattam āgan bhargo yaśaḥ saha ojo vayo balam | trayastriṃśad yāni vīryāṇi tāny agniḥ pra dadātu me ||

    1.54.3

    varca ā dhehi me tanvāṃ saha ojo vayo balam | indriyāya tvā karmaṇe vīryāya prati gṛhṇāmi śataśāradāya ||

    1.54.4

    ūrje tvā balāya tvā- -ojase sahase tvā | abhibhūyāya tvā rāṣṭrabhṛtyāya pary ūhāmi śataśāradāya ||

    1.54.5

    ṛtubhiṣ ṭvārtavair āyuṣe varcase tvā | saṃvatsarasya tejasā tena saṃhanu kṛṇmasi ||

    1.55.1

    idam āñjanam ānaje śailūnam ākanikradam | abhi mā cakranda bhaga ṛṣabho vāśitām iva ||

    1.55.2

    aśvaḥ kanikradad yathā pratyaṅ mā bhaga āgamat | tam ahaṃ preṇyā adhi putram ivopastha ādhiṣi ||

    1.55.3

    akṣyau me madhusaṃkāśe jihvā me madhuvādinī | nasor adhi pramandanaṃ datsu me sāraghaṃ madhu ||

    1.55.4

    madhuman mama nīsanaṃ jaghanaṃ madhuman mama | mām it kila tvaṃ vāvanaḥ śākhāṃ madhumatīm iva ||

    1.56.1

    pretā jayatā nara ugrā vaḥ santu bāhavaḥ | indro vaḥ śarma yacchatv anādhṛṣyā yathāsatha ||

    1.56.2

    ud dharṣantāṃ maghavann āyudhāny ut satvanāṃ māmakānāṃ manāṃsi | ud dharṣantāṃ vājināṃ vājināny ud vīrāṇāṃ jayatām etu ghoṣaḥ ||

    1.56.3

    pṛthag ghoṣā ululayaḥ ketumanta ud īratām | devā indrajyeṣṭhā maruto yantu senayā ||

    1.56.4

    avasṛṣṭā parā pata śaravye brahmasaṃśite | jayāmitrān pra padyasva māmīṣāṃ kaṃ canoc chiṣaḥ ||

    1.58.1

    viṣkandhasya kābavasya kardamasyolūkyāḥ | apasthānasya kṛtyā yās teṣāṃ tvaṃ khṛgale jahi ||

    1.58.2

    pra mṛṇīhy upahatyāṃ kardamaṃ nīlaśākyam | adhā sāram iva dāruṇa āyuṣ kṛṇomy antaram ||

    1.58.3

    vividdhasyāvatṛṇṇasya hṛdasya cāhṛdasya ca | triparṇī viśvabheṣajī- -idaṃ kṛṇotu bheṣajam ||

    1.58.4

    kābavasya viṣkandhasya- -apasthāpanabheṣajam | idaṃ kṛṇomi bheṣajaṃ yathāyam agado 'sati ||

    1.59.1

    yasmād aṅgāt saṃsusrāva yad babhūva galantyaśaḥ | gāvo vatsam iva jānānās tat paraitu yathāyatham ||

    1.59.2

    nāsṛg asti pataṅgasya tardasya maśakādyāḥ | veṇoḥ pūtudror nāsty asṛṅ māsya glaur māpacid bhuvat ||

    1.59.3

    ahaṃ veda yathāsitha gurvikā nāma vā asi | amuṃ tvaṃ tam ito gaccha yam ahaṃ dveṣmi pūruṣam ||

    1.59.4

    tasyāpi madhya ā sīda nīlagrīvāsu sīdatā | vātasyānu pravāṃ maśakasyānu saṃvidam ||

    1.59.5

    preto yantv agruvo nir ito yantv agruvaḥ | adharācīm itaḥ paraḥ ||

    1.59.6

    prāhaṃ glāvam adhmāsaṃ nir ahaṃ glāvam adhmāsam | adharācīm itaḥ paraḥ ||

    1.60.1

    abhi tvām aham ojasā- -indro dasyūn ivābhuvam | sapatni naśyatād ito dūraṃ gacchādhy okasaḥ ||

    1.60.2

    sāsahā id ahaṃ patiṃ sāsahai śvaśurā ubhau | atho sapatnīṃ sāsahai yathā naśyāty okasaḥ ||

    1.60.3

    abhibhūr aham āgamaṃ viśvakarmā mahāvadāt | ahaṃ mitrasya kalpayann eṣu gṛheṣu duṣṭarāt ||

    1.60.4

    ut tiṣṭha mama vā idaṃ na tavehāpi kiṃ cana | māṃ caiva paśyann āyaty amuṃ ca divi sūryam ||

    1.61.1

    yas tvā mṛtyur abhyadhatta jāyamānaṃ supāśayā | taṃ te satyasya hastābhyām ud amuñcad bṛhaspatiḥ ||

    1.61.2

    abhi tvā jarimāhita gām ukṣaṇām iva rajjvā | vy anye yantu mṛtyavo yān āhur itarāñ chatam ||

    1.61.3

    pra viśataṃ prāṇāpānāv anaḍvāhāv iva vrajam | śarīram asyāṅgāni jarimṇe nayataṃ yuvam ||

    1.61.4

    ihaiva staṃ prāṇāpānau memaṃ hāsiṣṭaṃ mṛtyave | ayaṃ jarimṇaḥ śevadhir ariṣṭa iha vardhatām ||

    1.61.5

    jarase tvā pari dadhmo jarase ni dhuyāmasi | jarā tvā bhadrayā neṣat | vy anye yantu mṛtyavo yān āhur itarāñ chatam ||

    1.62.1

    muñcāmi tvā haviṣā jīvanāya kam ajñātayakṣmād uta rājakṣmāt | grāhyā gṛbhīto yady eṣa etat tata indrāgnī pra mumuktam enam ||

    1.62.2

    yadi kṣitāyur yadi vā pareto yadi mṛtyor antikaṃ nīta eva | tam ā harāmi nirṛter upasthād aspārṣam enaṃ śataśāradāya ||

    1.62.3

    sahasrākṣeṇa śatavīryeṇa śatāyuṣā haviṣāhārṣam enam | indro yathainaṃ jarase nayāty ati viśvasya duritasya pāram ||

    1.62.4

    śataṃ jīva śarado vardhamānaḥ śataṃ hemantāñ chatam u vasantān | śatam indrāgnī savitā bṛhaspatiḥ śatāyuṣā haviṣāhārṣam enam ||

    1.63.1

    yat te annaṃ bhuvaspata ākṣiyeta pṛthivīm anu | tasya nas tvaṃ bhuvaspate saṃ pra yaccha prajāpate ||

    1.63.2

    vyātte parameṣṭhino brahmaṇāpīpadāma tam | saṃvatsarasya daṃṣṭrābhyāṃ hetis taṃ sam adhād abhi ||

    1.63.3

    iyaṃ taṃ bhavastv āhutiḥ samid devī sahīyasī | rājño varuṇasya bandho asi so 'mum āmuṣyāyaṇam amuṣyāḥ putram ahne rātraye badhāna ||

    1.63.4

    mṛṇo 'si deva savitar gāyatreṇa chandasā mṛṇāmuṣya paśūn dvipadaś catuṣpadaḥ | yo 'smān dveṣṭi yaṃ vayaṃ dviṣmas taṃ jahi taṃ mṛṇa tasmai mā mīmṛḍas tasmai durāhā ||

    1.64.1

    ni te padaṃ pade mama ni cittam etu niṣkṛtaḥ | yathāsaḥ kevalo mama- -ahaṃ sādhāraṇī tava ||

    1.64.2

    padena gām anu yanti padenāśvaṃ padā ratham | padena maryā mat tvaṃ na eṣo no ahaṃ tvat ||

    1.64.3

    māpa sṛpo mā parā sṛpo mānyatrāsman manas kṛthāḥ | yaṃ tvāhir iva bhogair nākulena parīmasi ||

    1.64.4

    ni tvā kṛṇve saṃnahane ni kurīre ny opaśe | ni tvādhamasmiṃl lomni ny u tvā muṣkayor mṛje ||

    1.65.1

    ghṛtāhutā pṛthivī mā na eno 'smān prajāṃ vocata kilbiṣāṇi | anāturāḥ sumanasaḥ suvīrā jyog jīvantas tava sakhye syāma ||

    1.65.2

    antar emi yātudhānān antar emi kimīdinaḥ | dhiyāma pitryā vayaṃ sarasvatyā carāmasi ||

    1.65.3

    mā te riṣaṃ khanitā yasmai ca tvā khanāmasi | dvipāc catuṣpād asmākaṃ mā riṣad devy oṣadhe ||

    1.65.4

    anyā vo anyām avatv anyānyasyā upāvata | sadhrīcīḥ savratā bhūtvā asyāvata vīryam ||

    1.66.1

    dhruvas tiṣṭha bhuvanasya gopa mā saṃ vikthā vanaspate | atraiva tvam iha vayaṃ suvīrā viśvā mṛdho abhimātīr vy asya ||

    1.66.2

    yo vānaspatyānām adhipatir babhūva yasminn imā viśvā bhuvanāny ārpitā | tam anajmi madhunā daivyena tasmān maṇiṃ nir mame viśvarūpam ||

    1.66.3

    imaṃ maṇiṃ viśvajitaṃ suvīram asmād aśvatthāt pary ud bharāmi | yena viśvāḥ pṛtanāḥ saṃjayāny atho dyumat samitim ā vadāni ||

    1.66.4

    sabandhuś cāsabandhuś ca yo na indrābhidāsati | vṛścāmi tasyāhaṃ mūlaṃ prajāṃ cakṣur atho balam ||

    1.67.1

    devī devyāṃ jātāsi pṛthivyām adhy oṣadhe | tāṃ tvā nitatni keśebhyo dṛṃhaṇāya khanāmasi ||

    1.67.2

    indras tvākhanat prathamo varuṇasya duhitṛbhyaḥ | dṛṃha jātāñ janayājātān ye jātās tān u varṣīyasas kṛdhi ||

    1.67.3

    yas te keśo 'vatataḥ samūlo yaś ca vṛhyate | sarvaṃ taṃ viśvabheṣajyā- -abhi ṣiñcāmi vīrudhā ||

    1.67.4

    abhīśunā meyo 'stu viyāmenānumeyaḥ | keśo naḍa iva vardhatāṃ śīrṣṇas te asitas pari ||

    1.68.1

    yathā naḍaṃ kaśipune striyo bhindanty aśmanā | evā bhinadmi te muṣkau tasmai tvām avase huve ||

    1.68.2

    tvaṃ vīrudhāṃ śreṣṭhatamā- -abhiśrutāsy oṣadhe | sāmum adya pūruṣaṃ klībam opaśinaṃ kṛdhi ||

    1.68.3

    klībaṃ kṛdhy opaśinam atho kurīriṇaṃ kṛdhi | ubhābhyām asya grāvabhyām indro bhinattv āṇḍyau ||

    1.68.4

    klība klībaṃ tvākaraṃ vadhre vadhriṃ tvākaram | arasārasaṃ tvākaram arasāraso 'si | kurīram asya śīrṣaṇi kumbaṃ cādhi ni dadhmasi ||

    1.68.5

    ye te nāḍyau devakṛte yayos tiṣṭhati vṛṣṇyam | te te bhinadmi śamyayā- -amuṣyā adhi muṣkayoḥ ||

    1.69.1

    jāyamāno nir arujat sapatnān dodhato 'bhayān | sa vai sapatnānāṃ sabhā avālapsyo anāśayat ||

    1.69.2

    ārād arātiṃ kṛṇute aśastim apa bādhate | avālapsyaḥ sa yo maṇiḥ sahasvān abhimātihā ||

    1.69.3

    cakṣur asya sūtram āsīt tardma śrotram utābharat | avālapsyaḥ sa yo maṇiḥ sahasvān abhimātihā ||

    1.69.4

    imaṃ maṇim āvālapsyaṃ yasminn ārohayāmasi | sa vai sapatnān ā datte sa enaṃ pātu viśvataḥ sa enaṃ jarase nayāt ||

    1.70.1

    yato jīvebhyo na pitṝn upaiti yam ānaśe duṣkṛtaṃ daidhiṣavyam | ayajñiyaḥ prathamo yo viveśa kṛcchrād ij jyotir abhy aśnavātai ||

    1.70.2

    nāsyauṣadhīṣv apy asti nāpsv antar nāsya sūryaṃ saṃdṛśam eti cakṣuḥ | bhūmir dveṣṭi carantam enaṃ yam ānaśe duṣkṛtaṃ daidhiṣavyam ||

    1.70.3

    trite devā amṛjataina etat trita enan manuṣyeṣv amṛṣṭa | tata etad amuyā rakṣa īrte pramuktaṃ jyoter adhi dūram eti ||

    1.70.4

    yebhiḥ pāśair didhiṣūpatir vibaddhaḥ parauparāv ārpito aṅgeaṅge | vi te cṛtyantāṃ vicṛto hi santi bhrūṇaghni pūṣan duritāni mṛṣṭā ||

    1.71.1

    agniṣ ṭe viśa ā nayād indro vāyur bṛhaspatiḥ | sa te dharmam adīdharad dhāteva bhuvanebhyaḥ ||

    1.71.2

    bṛhaspate puraetā viśām ihy agniḥ paścād abhi nudāty āyatīḥ | vāyur enā dakṣiṇataḥ pūṣottarād upānudāt ||

    1.71.3

    ā sahasrī śataratha ā revānyetu no viśam | endro vāmena viśpatir ā rūpeṇa bṛhaspatiḥ ||

    1.71.4

    svarjuṣṭaḥ kaśyapasya sa rāṣṭre jāgarat sve | ṛṣabhaḥ śātamāturaḥ śvetantād avihruto devān yajñena bodhayāt ||

    1.72.1

    mahājanāḥ prathamā ye didīvire dhane saṃhatya mahati dvirāje | teṣāṃ vare yaḥ prathamo jigāya tasyāhaṃ lokam anūd bhideyam ||

    1.72.2

    medinas te vaibhīdakās tata indra upāvatu | avyā vṛka iva saṃrabhya jigīvān astam āyasi ||

    1.72.3

    udbāhū hiraṇyajid gojid aśvajitau bhare | vyāghro jaghnivām̐ iva- -ut tiṣṭhādhidevanāt ||

    1.72.4

    ādinavaṃ pratidīvne kṛtenāsmām̐ abhi kṣara | vṛkṣam ivāśanyā jahi yo asmān pratidīvyati ||

    1.73.1

    divas pṛthivyāḥ pary antarikṣād vanaspatibhyo adhy oṣadhībhyaḥ | yatrayatra vibhṛto jātavedās tatastato juṣamāṇo na ehi ||

    1.73.2

    yas te apsu mahimā yo vaneṣu ya oṣadhīṣu paśuṣv apsv antaḥ | agne sarvās tanvaḥ saṃ rabhasva tābhir na ehi draviṇodā ajasraḥ ||

    1.73.3

    yas te deveṣu mahimā svargo yā te tanūḥ pitṛṣv āviveśa | puṣṭir yā te manuṣyeṣu paprathe 'gne tayā rayim asmāsu dhehi ||

    1.73.4

    śrutkarṇāya kavaye vedyāya vacobhir vākair upa yāmi rātim | yato bhayam abhayaṃ tan no astv ava devānāṃ yaja heḍo agne ||

    1.74.1

    indro devānāṃ varuṇo dhṛtavrataḥ somo vīrudhāṃ jagataḥ paraspāḥ | vāyuḥ paśūnāṃ paśupā janānām ayaṃ purorā no asyāstu mūrdhā ||

    1.74.2

    mūrdhā divo antarikṣasya mūrdhā mūrdhā sindhūnām uta parvatānām | mūrdhā viśvasya bhuvanasya rājā- -ayaṃ purorā no asyāstu mūrdhā ||

    1.74.3

    mṛdhas te samrāḍ ava hantu sarvām̐ amitrān rājā varuṇo viṣūcaḥ | indraḥ śatrūn asunītiṃ nayāti te 'yaṃ purorā no asyāstu mūrdhā ||

    1.74.4

    viśas tvā rājan pradiśo juṣantāṃ daivīr viśaḥ supraketāḥ saketāḥ | viśvā āśā manuṣyo vi bhāhy ayaṃ purorā no asyāstu mūrdhā ||

    1.75.1

    vi bādhasva dṛṃhasva vīḍayasva- -adhaspadaṃ śatravas te bhavantu | sapatnasāha ṛṣabho janāṣāḍ ugraś cettā pañca kṛṣṭīr vi rāja ||

    1.75.2

    śivaṃ kṣetram anamīvaṃ te astu- -uttame nāke adhi tiṣṭhehi | putrān bhrātṝn bahulān paśyamāno viśve tvā devā iha dhārayantu ||

    1.75.3

    tvaṣṭā rūpeṇa savitā savena- -ahar mitreṇa varuṇena rātrī | indro jyaiṣṭhyena brahmaṇāyaṃ bṛhaspatir | dhātā tvā dhībhir abhi rakṣatv iha ||

    1.75.4

    vāstoṣpata iha naḥ śarma yaccha ghane vṛtrāṇāṃ saṃgathe vasūnām | ihaivaidhi grāmapatir janāṣāḍ viśvair devair gupito rakṣamāṇaḥ ||

    1.76.1

    ūrdhvo bhava prati vidhyādhy asmad ugraṃ dhanur ojasvān ā tanuṣva | prati durhārdaṃ harasā śṛṇīhi kṛtvānam agne adharaṃ kṛṇuṣva ||

    1.76.2

    praty enaṃ yāhi prati bhaṅdhy enaṃ vividhyann agne vitaraṃ vi bhāhi | pratyaṅ prehi vartmanā jarhṛṣāṇaḥ kṛtyākṛte duṣkṛte mādhi vocaḥ ||

    1.76.3

    yo no durhārd dhṛdayenābhivaste yaś cakṣuṣā manasā yaś ca vācā | pratyaṅ daṃṣṭrābhyām abhi taṃ bubhūṣan kṛtyākṛtaṃ duṣkṛtaṃ nir dahāgne ||

    1.76.4

    pratībodhaś caturakṣo divyo aśmeva vīḍubhit | prabhañjañ chatrūn prati yāhy agne kṛtyākṛtaṃ duṣkṛtaṃ hṛdaye vidhya marmaṇi ||

    1.77.1

    indra kṣatram abhi vāmam ojo 'jāyathā vṛṣabha carṣaṇīnām | apānudo janam amitrayantam uruṃ devebhyo akṛṇor ulokam ||

    1.77.2

    mṛgo na bhīmaḥ kucaro giriṣṭhāḥ parāvata ā jagāmā parasyāḥ | sṛkaṃ saṃśāya pavim indra tigmaṃ vi śatrūn tāḍhi vi mṛdho nudasva ||

    1.77.3

    aṃhomuce pra bhare manīṣām ā sutrāmṇe sumatim āvṛṇānaḥ | idam indra prati havyaṃ gṛbhāya satyāḥ santu yajamānasya kāmāḥ ||

    1.77.4

    aṃhomucaṃ vṛṣabhaṃ yajñiyānāṃ virājantaṃ prathamam adhvarāṇām | apāṃ napātam aśvinau huve dhiya indriyeṇa na indriyaṃ dhattam ojaḥ ||

    1.78.1

    dhātāram indraṃ savitāram ūtaye huve devām̐ amṛtān martyaḥ san | śreṣṭhe no vasavo dhatta dhāmni mā radhāma dviṣate mo arātaye ||

    1.78.2

    adhi bravītv adhivaktā na indro adhi bravītu savitā daivyena | svasti mitrāvaruṇā ca dhattāṃ rātriṃrātrim aharahaś ca devāḥ ||

    1.78.3

    adhi bravītu pṛthivī uta dyaur adhi bruvantu marutaḥ pṛśnimātaraḥ | yo no dveṣṭy araṇo yaḥ sanābhiḥ pavir iva nemer adharaḥ so astu ||

    1.78.4

    yasya trayā gatam anuprayanti devā manuṣyāḥ paśavaś ca sarve | tan no devaṃ mano adhi bravītu sunīti no nayatu dviṣate mā radhāma ||

    1.79.1

    varcasvān asi deveṣu varcasvān oṣadhīṣv ā | atho varcasvinaṃ kṛdhi yam aśvatthādhirohasi ||

    1.79.2

    yam aśvattho adhyarukṣad rājā manuṣyaṃ janam | indram iva vi mṛdho hanat tasmād rāṣṭram anapacyutam ||

    1.79.3

    āroho nāma vā asi sahasvān ud ajāyathāḥ | taṃ tvā sapatnasāsaham aśvattha bibharād ayam ||

    1.79.4

    rājā vā asi bhūtānām ṛṣabho vīrudhāṃ patiḥ | sa naḥ sapatnān aśvattha viṣūco vy ud ā kṛdhi ||

    1.80.1

    saṃpaśyamānā amṛtāya āyan śuddhā yonibhyas pari jāyamānāḥ | śivaṃ kṛṇvānā upa jighratemaṃ vīraṃ vīreṣv apy ā kṛṇudhvam ||

    1.80.2

    śivo vo vīra iha jāto astu śuddho yonibhyas pari jāyamānaḥ | ariṣṭo 'yaṃ vardhatāṃ sarvam āyur varma jyāyobhyo haviṣā kṛṇotu ||

    1.80.3

    jarāṃ mṛtyuṃ prepsatu jīva eṣa nāsya krimir īśāto nota jambhaḥ | saṃrabhya jīva śaradaḥ suvarcā agniṣ ṭe gopā adhipā vasiṣṭhaḥ ||

    1.80.4

    jarāmṛtyur jarāyur jarācakṣur jarāsvaḥ | jarase tvā jaradaṣṭiṃ pari dadāmi ||

    1.80.5

    dyauṣ ṭe pitā pṛthivī mātāntarikṣam ātmā | vātaḥ prāṇaḥ sūryaś cakṣur divas payaḥ | suparṇas tvābhy ava paśyād āyuṣe varcase 'yam annasyānnapatir astu vīraḥ ||

    1.81.1

    yajñasya cakṣuḥ prabhṛtir mukhaṃ ca vācā śrotreṇa manasā juhomi | imaṃ yajñaṃ vitataṃ viśvakarmaṇā- -ā devā yantu sumanasyamānāḥ ||

    1.81.2

    ye devānām ṛtvijo ye ca yajñiyā yebhyo havyaṃ kriyate bhāgadheyam | imaṃ yajñaṃ saha patnībhir etya yāvanto devās tati mādayantām ||

    1.81.3

    yan mā hutaṃ yad ahutam ājagāma yasmād annān manasodrārajīmi | yad devānāṃ cakṣuṣa āgasīnam agniṣ ṭad dhotā suhutaṃ kṛṇotu ||

    1.81.4

    agneṣ ṭvā jihvayā hutam iṣṭaṃ marudbhir anumataṃ pitṛbhiḥ prāśnāmi ||

    1.82.1

    agneḥ prajātaṃ pari yad dhiraṇyam amṛtaṃ dadhre adhi martyeṣu | ya enad veda sa id enad arhati jarāmṛtyur bhavati yo bibharti ||

    1.82.2

    yad dhiraṇyaṃ sūryeṇa suvarṇaṃ prajāvanto manavaḥ pūrva īṣire | tat tvā candraṃ varcasā saṃ sṛjāty āyuṣmān bhavati yo bibharti ||

    1.82.3

    āyuṣe tvā varcase tvā- -ojase ca balāya ca | yathā hiraṇya tejasā vibhāsāsi janām̐ anu ||

    1.82.4

    yad veda rājā varuṇo veda devo bṛhaspatiḥ | indro yad vṛtrahā veda tat ta āyuṣyaṃ bhuvat tat te varcasyaṃ bhuvat ||

    1.83.1

    yad ābadhnan dākṣāyaṇā hiraṇyaṃ śatānīkāya sumanasyamānāḥ | tat te badhnāmi śataśāradāya- -āyuṣmān jaradaṣṭir yathāsaḥ ||

    1.83.2

    nainaṃ rakṣāṃsi na piśācāḥ sahante devānām ojaḥ prathamajaṃ hy etat | yo bibharti dākṣāyaṇaṃ hiraṇyaṃ sa jīveṣu kṛṇute dīrgham āyuḥ ||

    1.83.3

    apāṃ reto jyotir ojo balaṃ ca vanaspatīnām uta vīryāṇi | indra ivendriyam ava rudhmo asmin sa dakṣamāṇo bibharad dhiraṇyam ||

    1.83.4

    samānāṃ māsām ṛtubhiṣ ṭvāhaṃ saṃvatsarasya payasā piparmi | indrāgnī tvā brahmaṇā vāvṛdhānāv āyuṣmantam uttamaṃ tvā karātaḥ ||

    1.84.1

    yat te catasraḥ pradiśo mano jagāma dūrakam | tat ta ā vartayāmasi- -iha kṣayāya jīvase ||

    1.84.2

    yat te bhūmiṃ catuḥsraktiṃ manaḥ (…) ||

    1.84.3

    yat te yamaṃ vaivasvataṃ manaḥ (…) ||

    1.84.4

    yat te samudram arṇavaṃ manaḥ (…) ||

    1.84.5

    yat te divaṃ yat pṛthivīṃ manaḥ (…) ||

    1.84.6

    yat te vāyum antarikṣaṃ manaḥ (…) ||

    1.84.7

    yat te sūryaṃ yad uṣasaṃ manaḥ (…) ||

    1.84.8

    yat te candraṃ nakṣatrāṇi manaḥ (…) ||

    1.84.9

    yat ta āpo yad oṣadhīr manaḥ (…) ||

    1.84.10

    yat te parāṃ parāvataṃ mano jagāma dūrakam | tat ta ā vartayāmasi- -iha kṣayāya jīvase ||

    1.85.1

    yaṃ gṛhṇanty apsaraso yaṃ mathnāti bṛhaspatiḥ | taṃ kaśyapasya brahmaṇā savitā punar ā bharat ||

    1.85.2

    yo bhartākūḥ paridhāya mṛgeṣv api dhāvati | taṃ kaśyapasya brahmaṇā savitā punar ā bharat ||

    1.85.3

    savitāgnir brahmā soma indras tvaṣṭā bṛhaspatiḥ | ete marudyutaṃ tvā brahmaṇā punar ā bharan ||

    1.85.4

    bhadrāṃ vācaṃ śivaṃ cakṣur marudyutāya kṛṇmasi | imāṃ hy asmā oṣadhim ā harāmy arundhatīm ||

    1.86.1

    tribhyo rudrebhyaḥ pravasan yajāmi jyeṣṭhaḥ kaniṣṭha uta madhyamo yaḥ | jyotiṣkārāḥ kavayaḥ somapā ye kaṇvā ajantu nir ito vadhena ||

    1.86.2

    indrāgnī vītaṃ haviṣaḥ saṃvidānau samiddho agniḥ samidhā gīrbhir indraḥ | nudethāṃ kaṇvā nir ito arātim ārād rakṣāṃsi tapataṃ vy asmat ||

    1.86.3

    vāstoṣpate suprajasaḥ suvīrā ṣaṣṭhīsyāmi śaradaḥ śatāni | durvāstu kaṇvā abhi nir ṇudasva suvāstv asmām̐ upa saṃ viśasva ||

    1.86.4

    yā tantiṣat khalasad yā ca goṣṭhe yā jātāḥ śakadhūme sabhāyām | prapāyāṃ jātā uta yāś ca bhitsu tāś cātayāmaḥ śivatā no astu ||

    1.86.5

    dudvā ca dudvatī ca sthas tad vāṃ nāma tad vāṃ nāmadheyam | rudrapreṣite stho 'vye nāma pary asmān vṛṅktam | yo no dveṣṭi tam ṛcchatam ||

    1.86.6

    vīcī nāmāsy aghahārā nāma | namas te astu vātake 'nyatrāsmad aghaṃ kṛdhi ||

    1.86.7

    ṛjīte pari ṇo nama- -agreṇa pari ṇo nama | aśmānaṃ tanvaṃ kṛṇmahe adyā naḥ soma mṛḍaya ||

    1.87.1

    tvaṃ darbhāsi patir oṣadhīnāṃ vibhindan yāsi kanyā ivainām | bhindhi śiraḥ kṛmer jāyānyasya śarīraṃ bhindhy uta bhindhy asthi ||

    1.87.2

    yaḥ kīkasāstho viradāt parūṃṣi yasyoddhāra uṣṇihās tā hi vavre | haniṣyāmi vāṃ nir ataḥ paretaṃ tṛṇāny attam avasīriṇām iva ||

    1.87.3

    ayaṃ ya āste jaṭhareṣv antaḥ kāsphīvaśaṃ nirajaṃ martyasya | haniṣyāmi vāṃ nir ataḥ paretaṃ stāyad eyathuḥ prati vām abhutsi ||

    1.87.4

    yeneyathus tena pathā paretaṃ stāyad eyathuḥ prati vām abhutsi | brahmaṇā vāṃ paritṛhya samantaṃ vi cchetsyāmi nakula iva sarpam ||

    1.88.1

    yajñapatim ṛṣaya enasāhur nirbhaktā bhāgād anutapyamānāḥ | yad enaś cakṛvān baddha eṣa tato viśvakarman pra mumugdhy enam ||

    1.88.2

    adānyān somapān manyamāno yajñasya vidvān samaye na dhīraḥ | madhavyān stokān apa yān rarādha saṃ mā taiḥ sṛjatu viśvakarmā ||

    1.88.3

    ye bhakṣayanto na vasūny ānṛdhur yān agnayo anvatapyanta dhiṣṇyāḥ | yā teṣām avayā duriṣṭāt sviṣṭaṃ tad viśvakarmā kṛṇotu ||

    1.88.4

    bhīmā ṛṣayo namo astv ebhyaś cakṣur yad eṣāṃ manasaś ca saṃdṛk | bṛhaspataye mahiṣāya dive namo viśvakarman namas te pāhy asmān ||

    1.89.1

    sarvā imā oṣadhayaḥ pṛthivyām adhi niṣṭhitāḥ | athaiva bhadrike tvam asurebhyo ajāyathāḥ ||

    1.89.2

    śataṃ jahy apsarasāṃ śataṃ śvanvatīnām | gandharvapatnīnāṃ śatasya- -indro api kṛtac chiraḥ ||

    1.89.3

    yāḥ patanti puro vātaṃ patanti reṣmabhiḥ saha | cetantīm aśmalāṃ palām indro apsaraso hanat ||

    1.89.4

    vi vo yaśo havāmahe vi vo haviṣyam odanam | apāvarīr aporṇuta- -asmad yakṣmaṃ aporṇuta vātas tejanyaṃ yathā ||

    1.90.1

    asitasya vidradhasya lohitasya vanaspate | visalpakasyauṣadhe moc chiṣaḥ piśitaṃ cana ||

    1.90.2

    yat te balāsa tiṣṭhataḥ kakṣe muṣkāv apākṛtam | vedāhaṃ tasya bheṣajaṃ cīpadrām abhicakṣaṇam ||

    1.90.3

    nir balāsaṃ balāsino visalpam uta vidradham | paropahatyāṃ te vayaṃ parā yakṣmaṃ suvāmasi ||

    1.90.4

    śīrṣarogam aṅgarogaṃ śuktivalgaṃ vilohitam | parā te ajñātaṃ yakṣmaṃ adharāñcaṃ suvāmasi ||

    1.91.1

    payo deveṣu paya oṣadhīṣu paya āśāsu payo 'ntarikṣe | tan me dhātā savitā ca dhattāṃ viśve tad devā abhi saṃ gṛṇantu ||

    1.91.2

    payo yad apsu paya usriyāsu paya utseṣūta parvateṣu | tan me dhātā savitā ca dhattāṃ viśve tad devā abhi saṃ gṛṇantu ||

    1.91.3

    yan mṛgeṣu paya āviṣṭam asti yad ejati patati yat patatriṣu | tan me dhātā savitā ca dhattāṃ viśve tad devā abhi saṃ gṛṇantu ||

    1.91.4

    yāni payāṃsi divy ārpitāni yāny antarikṣe bahudhā bahūni | teṣām īśāne vaśinī no adya pra dattāṃ dyāvāpṛthivī ahṛṇīyamāne ||

    1.92.1

    āganmemāṃ samitiṃ viśvarūpāṃ yasyāṃ pūrvam avadad deva ekaḥ | sā naḥ sūktair jujuṣāṇā samīcy asmān vṛṇītāṃ sumanasyamānā ||

    1.92.2

    iyaṃ devī samitir viśvarūpā śilpaṃ kṛṇvānā carati janeṣu | tāṃ rājānaḥ kavayo hṛtsu ketair arājānaś ca vadanaiḥ punanti ||

    1.92.3

    agniṃ sāmityam upa saṃ sadema vācā priyaṃ madhumatyā vadantaḥ | somo rājā varuṇo mitradharmā mayi śremāṇam upa saṃ namantu ||

    1.92.4

    yo vaḥ śuṣmo hṛdaye yo bāhvor yaś ca cakṣuṣi | jihvāyā agre yo manyus taṃ vo vi nayāmasi ||

    1.93.1

    triṣ kuṣṭhāsi vṛtrāj jātas trir divas pari jajñiṣe | triḥ somāj jajñiṣe tvaṃ trir ādityebhyas pari ||

    1.93.2

    jīvalaṃ naghāriṣaṃ jayatkam aparājitam | taṃ tvāmṛtasyeśānaṃ rājan kuṣṭhā vadāmasi ||

    1.93.3

    antarā dyāvāpṛthivī antarikṣam idaṃ mahat | tatrāmṛtasyeśānaṃ kuṣṭhaṃ devā abadhnata ||

    1.93.4

    kuṣṭho 'si devakṛto himavadbhyo nirābhṛtaḥ | tīkṣṇābhir abhribhiḥ khātaḥ sa cakarthārasaṃ viṣam ||

    1.94.1

    yās te śataṃ dhamanayaḥ sahasrāṇī ca viṃśatiḥ | babhror aśvasya vāreṇa- -api nahyāmi tā aham ||

    1.94.2

    śatasya te dhamanīnāṃ sahasrasyāyutasya ca | dṛteḥ pādam iva sārathir api nahyāmi yad bilam ||

    1.94.3

    paramasyāṃ parāvati śuṣko bhaṇḍuś ca tiṣṭhataḥ | tataḥ śuṣkasya śuṣmeṇa tiṣṭhantu lohinīr apaḥ ||

    1.94.4

    pari vaḥ sikatāmayaṃ maruṃ bile vapāmasi | yakac cid asravīt purā takac cid aśamīd idam ||

    1.95.1

    rudra mā tvā jīhiḍāma suṣṭutyā maghavan mā sahūtyā | bhiṣaktamaṃ tvā bhiṣajāṃ śṛṇomy un no vīrām̐ īraya bheṣajebhiḥ ||

    1.95.2

    rudra yat te guhyaṃ nāma yat te addhātayo viduḥ | śivā śaravyā yā tava tayā no mṛḍa jīvase ||

    1.95.3

    agniṃ tvāhur vaiśvānaraṃ sadanān pradahan v agāḥ | sa no devatrādhi brūhi mā riṣāmā vayaṃ tava ||

    1.95.4

    yā devaiḥ prahiteṣuḥ patāt tapase vā mahase vāvasṛṣṭā | somas tvām asmad yāvayatu vidvān avantu naḥ pitaro devahūtiṣu ||

    1.96.1

    rāyaspoṣaṃ dhehi no jātaveda ūrjāvad agne yaśaḥ sūnṛtāvat | dadhāma bhāgaṃ sunavāma somaṃ yajñena tvām upa śikṣema śakra ||

    1.96.2

    vayam agne dhanavantaḥ syāma- -alaṃ yajñāyota dakṣiṇāyai | grāvā vaded abhi somasyāṃśūn endraṃ śikṣemendunā sutena ||

    1.96.3

    īśānaṃ tvā śuśrumā vayaṃ puro dhanānāṃ dhanapate | gomad agne aśvavad bhūri puṣṭaṃ hiraṇyavad annavad dhehi mahyam ||

    1.96.4

    duhāṃ me dyauḥ pṛthivī payo 'jagaro mā sodako 'bhi vi sarpatu | prajāpatinā tanvam ā prīṇe 'riṣṭo ma ātmā ||

    1.97.1

    asmāñ juṣadhvam asavo 'dya mā naḥ purā jaraso 'savo vadhiṣṭa | pākā gṛṇīmas tava vīryāya śataṃ himān adhipatir na ehi ||

    1.97.2

    un mṛṇo agād ārjunam agāt suśrud bhagavo gopāya mā | ahne 'dyātmānaṃ pari dade sūryaprāṇo bhavāmi ||

    1.97.3

    ni mṛṇo agād āsitam agāt suśrud bhagavo gopāya mā | rātraye 'dyātmānaṃ pari dade agniprāṇo bhavāmi ||

    1.97.4

    anābhūr asy anābho 'nābhuvo bhūyāsma | sa yatra tvaṃ prajāpate trir ekasyāhnaḥ prajāḥ saṃpaśyasi | tatra mām api saṃ paśya- -anaṣṭapaśur bhuvanasya gopāḥ ||

    1.98.1

    yathā mṛgaṃ ropayasi tiraś carmātividhyasi | evā tvam ugra oṣadhe amuṃ ropaya mām abhi ||

    1.98.2

    bandhaś cemā upadhiś ca madhuman nau samañjanam | dvārau bhagasyemā ūrū mṛgas tṛṣyann ivā cara ||

    1.98.3

    abhi tvādhām abhidhinā jāleneva mahājaṣam | yathā mama kratāv aso mama citte sacāvahai ||

    1.98.4

    ahaṃ vai tvad uttarāsmy adha tvam upadhir mama | saṃ nau badhnāmi saṃbandhanena yathāsāvāvicartyāv ā mṛtyor ā parāvataḥ ||

    1.99.1

    apocchantī duṣvapnyam apa durhārdam ucchatam | apoṣṭaṃ sarvaṃ kṣetriyaṃ sarvāś ca yātudhānyaḥ ||

    1.99.2

    ud agātāṃ bhagavatī vicṛtau nāma tārake | vi kṣetriyasya muñcatāṃ saṃgranthiṃ hṛdayasya ca ||

    1.99.3

    namo astu varatrābhyo nama īṣāyugebhyaḥ | mṛgāyāraṇye tiṣṭhate kṣetriyāyākaraṃ namaḥ ||

    1.99.4

    ākhor idaṃ kṣaitrapatyaṃ manoś ca mānavasya ca | manaḥ sarvasya paśyata iha bhūyaḥ syād iti ||

    1.100.1

    ud ehi devi kanya ācitā vasunā saha | na tvā taranty oṣadhayo bāhyāḥ parvatīyā uta ||

    1.100.2

    yathā tvā devy oṣadhe sarvaḥ kāmayate janaḥ | evā bhagasya no dhehi devebhya ivāmṛtaṃ pari ||

    1.100.3

    utsaktapatny oṣadha āvataṃkaraṇīd asi | yad eṣi yan niṣīdasi tatra tvāhaṃ sam agrabham aśvam ivāśvābhidhānyā ||

    1.100.4

    yathā kumāras taruṇo mātaraṃ pratinandati | evāsmān prati nandatu yāṃ vayaṃ kāmayāmahe ||

    1.101.1

    trīṇi pātrāṇi prathamāny āsan tāni satyam uta bhūtaṃ tatakṣa | ṛtasya māne adhi yā dhruvāṇy ebhir devā amṛtaṃ bhakṣayanti ||

    1.101.2

    svar yad devā vibhajanta āyan trīṇi pātrāṇi prathamāny āsan | ādityā ekaṃ vasavo dvitīyaṃ tṛtīyaṃ rudrā adhi saṃ babhūvuḥ ||

    1.101.3

    dhātā veda savitaitāni sarvā bṛhaspatiḥ prathamo devo agniḥ | ebhir indro jaṭharam āpṛṇīte tribhiḥ pātrair uta viśve ca devāḥ ||

    1.101.4

    ūrdhvā tiṣṭhanti na nu jihmā bhavanti nonaṃ babhūva katamac canaiṣām | devānāṃ pātrāṇi nihitāni yāni tāni saṃ pāti ya ṛtasya gopaḥ ||

    1.102.1

    paurṇamāsī prathamā yajñiyāsīd ahnāṃ rātrīṇām atiśarvareṣu | ye tvāṃ yajñair yajñiye bodhayanty amī te nākaṃ sukṛtaḥ paretāḥ ||

    1.102.2

    pūrṇā paścād uta pūrṇā purastāt paurṇamāsī madhyata uj jigāya | tasyāṃ devaiḥ saṃvasanto mahitvā nākasya pṛṣṭhe sam iṣā madema ||

    1.102.3

    catasro diśaḥ pradiśo ha pañca ṣaḍ urvīr āhū rajaso vimānīḥ | dvādaśa rtava ārtavāś ca te mā- -ā pyāyayantu bhuvanasya gopāḥ ||

    1.102.4

    yathādityā aṃśum āpyāyayanti yam akṣitam akṣitayaḥ pibanti | evā mām indro varuṇo bṛhaspatir ā pyāyayantu bhuvanasya gopāḥ ||

    1.103.1

    āgan rātrī saṃgamanī vasūnāṃ viśvaṃ puṣṭaṃ vasv āveśayantī | amāvāsyāyai haviṣā vidhema- -ūrjaṃ vasānā payasā na āgan ||

    1.103.2

    mā tvā rātri puro daghan mota paścād vibhāvari | āyuṣmantaḥ suprajasaḥ suvīrā ṛdhyāsma tvā suvarcasaḥ ||

    1.103.3

    yasya devasya sumatau sunītir eti sumatiṃ gṛhāṇām | ā mā puṣṭaṃ ca poṣyaṃ ca rātryā devānāṃ sumatau syāma ||

    1.103.4

    aham evāsmy amāvāsyā- -amā vasanti sukṛto mayīme | mayi devā ubhaye sādhyāś ca- -indrajyeṣṭhāḥ sam agacchanta sarve ||

    1.104.1

    prathamā ha vy uvāsa sā dhenur abhavad yame | sā naḥ payasvatī duhā uttarāmuttarāṃ samām ||

    1.104.2

    yāṃ devāḥ pratinandanti dhenuṃ rātrīm upāyatīm | saṃvatsarasya yā patnī sā no astu sumaṅgalī ||

    1.104.3

    saṃvatsarasya pratimāṃ ye tvā rātry upāsate | teṣām āyuṣmatīṃ prajāṃ rāyaspoṣeṇa saṃ sṛja ||

    1.104.4

    iyam eva sā yā prathamā vyaucchat sāpsv antar āsu carati praviṣṭā | vadhūr jigāya navagaj janitrī traya enāṃ mahimānaḥ sacante ||

    1.105.1

    vānaspatyā grāvāṇo ghoṣam akrata haviṣ kṛṇvantaḥ parivatsarīṇam | ekāṣṭake suprajasaḥ suvīrā vayaṃ syāma patayo rayīṇām ||

    1.105.2

    iḍāyās padaṃ ghṛtavat sarīsṛpaṃ jātavedaḥ prati havyā gṛbhāya | ye grāmyāḥ paśavo viśvarūpās teṣāṃ saptānāṃ mayi rantir astu ||

    1.105.3

    iḍayā juhvato havir devān ghṛtavatā yaje | gṛhān alubhyato vayaṃ dṛṣadomopa gomataḥ ||

    1.105.4

    yaja rtubhya ārtavebhyo mādbhyaḥ saṃvatsarāya ca | dhātre vidhartre samṛdhe bhūtasya pataye yaja ||

    1.106.1

    āyam agan saṃvatsaraḥ patir ekāṣṭake tava | tasmai devāya haviṣā vidhema sa u naḥ śarma yacchatu ||

    1.106.2

    ekāṣṭakāyai haviṣā vidhema ya rtūn pañcānu praviṣṭā | sasyena sasyam upasaṃcaranto ariṣṭāsa ṛtuna rtum upa saṃ carema ||

    1.106.3

    vasanto grīṣmo madhumanta varṣāḥ śarad dhemanta ṛtavo no juṣantām | ā no goṣu bhajantv ā prajāyāṃ suśarmaṇy eṣāṃ trivarūthe syāma ||

    1.106.4

    ekāṣṭakā tapasā tapyamānā jajāna garbhaṃ mahimānam indram | tena devā vy aṣahanta śatrūn hantāsurāṇām abhavac chacīpatiḥ ||

    1.106.5

    pūrṇā darve parā pata supūrṇā punar ā pata | sarvān yajñān saṃ pṛñcati- -iṣam ūrjaṃ na ā bhara ||

    1.106.6

    iṣam ūrjaṃ na ābhṛtya- -iḍayā paśubhiḥ saha | sarasvati tvam asmāsu rāyaspoṣaṃ ni yaccha ||

    1.107.1

    vātasya nu mahimā rathasya- -ārujann eti stanayann asya ghoṣaḥ | divaspṛg ety aruṇāni kṛṇvann atho eti pṛthivyā reṇum asyan ||

    1.107.2

    saṃ prerate anu vātasya viṣṭhā ainaṃ gacchanti samaneva yoṣāḥ | tābhir vidvān sarathaṃ deva īyate patir viśvasya bhuvanasya gopāḥ ||

    1.107.3

    ātmā devānāṃ bhuvanasya gopā yathāvaśaṃ carati deva eṣaḥ | ghoṣa id asya śrūyate na rūpaṃ tasmai devāya haviṣā vidhema ||

    1.107.4

    antarikṣe pathibhir īyamāno na ni viśate katamac canāhaḥ | apāṃ yoniḥ prathamajā ṛtasya kva svij jātaḥ kuta ā babhūva ||

    1.107.5

    antarikṣe patayantaṃ vāta tvām āśum āśubhiḥ | paśyanti sarve cakṣuṣā na sarve manasā viduḥ ||

    1.107.6

    upatrikaṃ saṃcavicaṃ triryamaṃ caturekajam | taṃ mātariśvānaṃ devaṃ divo devā avāsṛjan ||

    1.108.1

    apa ny adhuḥ pauruṣeyaṃ vadhaṃ mad indrāgnī dhātā savitā bṛhaspatiḥ | somo rājā varuṇo aśvinā yamaḥ pūṣāsmān pari pātu mṛtyoḥ ||

    1.108.2

    yāni cakāra bhuvanasya yas patiḥ prajāpatir mātariśvā prajābhyaḥ | pradiśo yāni vasate diśaś ca tāni me varmāṇi bahulāni santu ||

    1.108.3

    yat tanuṣv anahyanta devā dvirājayodhinaḥ | indro yac cakre varma tad asmān pātu viśvataḥ ||

    1.108.4

    varma me dyāvāpṛthivī varmāhar varma sūryaḥ | varma me viśve devāḥ kran mā mā prāpat pratīcikā ||

    1.109.1

    somārudrā vi vṛhataṃ viṣūcīm amīvā yā no gayam āviveśa | bādhethāṃ dveṣo nirṛtiṃ parācaiḥ kṛtaṃ cid enaḥ pra mumuktam asmat ||

    1.109.2

    tigmāyudhau tigmahetī suśevau somārudrāv iha su mṛḍataṃ naḥ | pra ṇo muñcataṃ duritād avadyād gopāyataṃ naḥ sumanasyamānau ||

    1.109.3

    somārudrā dhārayethām asuryaṃ pra vām iṣṭvā varam aśnavātai | yuvaṃ no dhattām iha bheṣajāni pra yacchataṃ vṛṣaṇā jetvāni ||

    1.109.4

    somārudrā yuvam asmāsv antas tanūṣu viśvā bheṣajāni dhattam | ava syataṃ muñcataṃ kiṃ cid eno aṅgeṣu baddham uta yadṛśatvi ||

    1.110.1

    ghṛtasya jūtiḥ samanā sadevāḥ saṃvatsaraṃ haviṣā vardhayantī | śrotraṃ cakṣuḥ prāṇo acchinno no astv acchinnā vayam āyuṣo varcasaḥ ||

    1.110.2

    upāsmān prāṇo hvayatām upa vayaṃ prāṇaṃ havāmahe | varco jagrāha pṛthivy antarikṣaṃ varcaḥ somo bṛhaspatir vidhartā ||

    1.110.3

    varcaso dyāvāpṛthivī saṃgrahaṇī babhūvatur varco gṛhītvā pṛthivīm anu saṃ carema | yaśasā gāvo gopatim upa tiṣṭhanty āyatīr yaśo gṛhītvā pṛthivīm anu saṃ carema ||

    1.110.4

    vrajaṃ kṛṇudhvaṃ sa hi vo nṛpāṇo varmā sīvyadhvaṃ bahulā pṛthūni | puraḥ kṛṇudhvam āyasīr adhṛṣṭā mā vaḥ susroc camaso dṛṃhatā tam ||

    1.111.1

    nyag vāto vāti nyak tapati sūryaḥ | nīcīnam aghnyā duhe nyag bhavatu te viṣam ||

    1.111.2

    ni gāvo goṣṭhe asadan ni vatsā adhi tantyām | ny ūrmayo nadīnāṃ ni śuṣmā arasānām ||

    1.111.3

    ahīnām ahikānāṃ saṃ hi śīrṣāṇy agrabham | hradaṃ sahasrabāhuḥ paretya vy anijam aher viṣam ||

    1.111.4

    turāṇām aturāṇāṃ viśām urukṣitām uta | kṛṇomi tubhyaṃ bheṣajam āheyam arasaṃ viṣam ||

    1.112.1

    imā ūrū savāsinau varcasāñje ahaṃ mama | nāma hy enayor veda yathā na bahavo viduḥ ||

    1.112.2

    varcasāpīnā pṛthivī sūryeṇottabhitā dyauḥ | tviṣiṃ yāṃ paśyāmo vāte tāṃ ni yacche mamorvoḥ ||

    1.112.3

    veda vai vāṃ nāmadheyaṃ jigīvām̐ aparājitam | prajāṃ ca bahvīm ā śāse rāṣṭraṃ cendrābhirakṣitam ||

    1.112.4

    viduṣī vāṃ nāmadheyam aśvinā sāraghaṃ madhu | sūrya iva cakṣur bhūtānāṃ prajāṃ dhārayataṃ mayi rayiṃ dhārayataṃ mayi ||

    1.112.5

    śatapāśāṃ vi tanomy ūrubhyāṃ jaghanena ca | tasmin yo badhyate bandhe sa me astv anyakṣakaḥ ||