Maṇḍala 10
Ancient Aufrecht (ed.) Sanskrit10.1.1
agre bṛhann uṣasām ūrdhvo asthān nirjaganvān tamaso jyotiṣāgāt | agnir bhānunā ruśatā svaṅga ā jāto viśvā sadmāny aprāḥ ||
10.1.2
sa jāto garbho asi rodasyur agne cārur vibhṛta oṣadhīṣu | citraḥ śiśuḥ pari tamāṁsy aktūn pra mātṛbhyo adhi kanikradad gāḥ ||
10.1.3
viṣṇur itthā paramam asya vidvāñ jāto bṛhann abhi pāti tṛtīyam | āsā yad asya payo akrata svaṁ sacetaso abhy arcanti atra ||
10.1.4
ata u tvā pitubhṛto janitrīr annāvṛdham prati caranty annaiḥ | tā īm praty eṣi punar anyarūpā asi tvaṁ vikṣu mānuṣīṣu hotā ||
10.1.5
hotāraṁ citraratham adhvarasya yajñasya-yajñasya ketuṁ ruśantam | pratyardhiṁ devasya-devasya mahnā śriyā tv agnim atithiṁ janānām ||
10.1.6
sa tu vastrāṇy adha peśanāni vasāno agnir nābhā pṛthivyāḥ | aruṣo jātaḥ pada iḻāyāḥ purohito rājan yakṣīha devān ||
10.1.7
ā hi dyāvāpṛthivī agna ubhe sadā putro na mātarā tatantha | pra yāhy accho śato yaviṣṭhāthā vaha sahasye iha devān ||
10.2.1
piprīhi devām̐ uśato yaviṣṭha vidvām̐ ṛtūm̐r ṛtupate yajeiha | ye daivyā ṛtvijas tebhir agne tvaṁ hotṝṇām asy āyajiṣṭhaḥ ||
10.2.2
veṣi hotram uta potraṁ janānām mandhātāsi draviṇodā ṛtāvā | svāhā vayaṁ kṛṇavāmā havīṁṣi devo devān yajatv agnir arhan ||
10.2.3
ā devānām api panthām aganma yac chakanavāma tad anu pravoḻhum | agnir vidvān sa yajāt sed u hotā so adhvarān sa ṛtūn kalpayāti ||
10.2.4
yad vo vayam prominaāma vratāni viduṣāṁ devā aviduṣṭarāsaḥ | agniṣ ṭad viśvam ā pṛṇāti vidvān yebhir devām̐ ṛtubhiḥ kalpayāti ||
10.2.5
yat pākatrā manasā dīnadakṣā na yajñasya manvate martyāsaḥ | agniṣ ṭad hotā kratuvid vijānan yajiṣṭho devām̐ ṛtuśo yajāti ||
10.2.6
viśveṣāṁ hy adhvarāṇām anīkaṁ citraṁ ketuṁ janitā tvā jajāna | sa ā yajasvā nṛvatīr anu kṣāḥ spārhā iṣaḥ kṣumatīr viśvajanyāḥ ||
10.2.7
yaṁ tvā dyāvāpṛthivī yaṁ tvāpas tvaṣṭā yaṁ tvā sujanimā jajāna | panthām anu pravidvān pitṛyāṇaṁ dyumad agne samidhāno vi bhāhi ||
10.3.1
ino rājann aratiḥ samiddho raudro dakṣāya suṣumām̐ adarśi | cikid vi bhāti bhāsā bṛhatāsiknīm eti ruśatīm apājan ||
10.3.2
kṛṣṇāṁ yad enīm abhi varpasā bhūj janayan yoṣām bṛhataḥ pitur jām | ūrdhvam bhānuṁ sūryasya stabhāyan divo vasubhir aratir vi bhāti ||
10.3.3
bhadro bhadrayā sacamāna āgāt svasāraṁ jāro abhy eti paścāt | supraketair dyubhir agnir vitiṣṭhan ruśadbhir varṇair abhi rāmam asthāt ||
10.3.4
asya yāmāso bṛhato na vagnūn indhānā agneḥ sakhyuḥ śivasya | īḍyasya vṛṣṇo bṛhataḥ svāso bhāmāso yāmann aktavaś cikitre ||
10.3.5
svanā na yasya bhāmāsaḥ pavante rocanānasya bṛhataḥ sudivas | jyeṣṭhebhir yas tejiṣṭhaiḥ krīḻumadbhir varṣiṣṭhebhir bhānubhir nakṣati dyām ||
10.3.6
asya śuṣmāso dadṛśānapaver jehamānasya svanayan niyudbhiḥ | pratnebhir yo ruśadbhir devatamodromi vi rebhadbhir aratir bhāti vibhvā ||
10.3.7
sa ā vakṣi mahi na ā ca satsi divaspṛthivyor aratir yuvatyoḥ | agniḥ sutuka sutukebhir aśvai rabhasvadbhīr rabhasvām̐ eha gamyāḥ ||
10.4.1
pra te yakṣi pra ta iyarmi manma bhuvo yathā vandyo no haveṣu | dhanvann iva prapā asi tvam agna iyakṣave pūrave pratna rājan ||
10.4.2
yaṁ tvā janāso abhi saṁcaranti gāva uṣṇam iva vrajaṁ yaviṣṭha | dūto devānām asi martyānām antar mahāṁś carasi rocanena ||
10.4.3
śiśuṁ na tvā jenyaṁ vardhayantī mātā bibharti sacanasyamānā | dhanor adhi pravatā yāsi haryan jigīṣase paśur ivāvasṛṣṭaḥ ||
10.4.4
mūrā amūra na vayaṁ cikitvā mahitvam agne tvam aṅga vitse | śaye vavriś carati jihvayādan rehyate yuvatim viśpatiḥ san ||
10.4.5
kūcij jāyate sanayāsu navyo vane tasthau palito dhūmaketuḥ | asnātāpo vṛṣabho na pra veti sacetaso yam praṇayanta martāḥ ||
10.4.6
tanūtyajeva taskārā vānargū raśanābhir daśabhir abhy adhītām | iyaṁ te agne navyasī manīṣā yukṣvā rathaṁ na śucayadbhir aṅgaiḥ ||
10.4.7
brahma ca te jātavedas namaś ceyaṁ ca gīḥ sadam id vardhanī bhūt | rakṣā ṇo agne tanayāni tokā rakṣota nas tanvo aprayucchan ||
10.5.1
ekaḥ samudro dharuṇo rayīṇām asmad dhṛdo bhūrijanmā vi caṣṭe | siṣakty ūdhar niṇyor upastha utsasya madhye nihitam padaṁ veḥ ||
10.5.2
samānaṁ nīḻaṁ vṛṣaṇo vasānāḥ saṁ jagmire mahiṣā arvatībhiḥ | ṛtasya padaṁ kavayo ni pānti guhā nāmāni dadhire parāṇi ||
10.5.3
ṛtāyinī māyinī saṁ dadhāte mitvā śiśuṁ jajñatur vardhayantī | viśvasya nābhiṁ carato dhruvasya kaveś cit tantum manasā viyantaḥ ||
10.5.4
ṛtasya hi vartanayaḥ sujātam iṣo vājāya pradivas sacante | adhīvāsaṁ rodasī vāvasāne ghṛtair annair vāvṛdhāte madhūnām ||
10.5.5
sapta svasṝr aruṣīr vāvaśāno vidvān madhva uj jabhārā dṛśe kam | antar yeme antarikṣe purājā icchan vavrim avidat pūṣaṇasya ||
10.5.6
sapta maryādāḥ kamayas tatakṣus tāsām ekām id abhy aṁhuro gāt | āyor ha skambha upamaysa nīḻe pathāṁ visargeṁ dharuṇeṣu tasthau ||
10.5.7
asac ca sac ca parame vyoman dakṣasya janmann aditer upasthe | agnir ha naḥ prathamajā ṛtasya pūrva āyuni vṛṣabhaś ca dhenuḥ ||
10.6.1
ayaṁ sa yasya śarmann avobhir agner edhate jaritābhiṣṭau | jyeṣṭhebhir yo bhānubhir ṛṣūṇām paryeti parivīto vibhāvā ||
10.6.2
yo bhānubhir vibhāvā vibhāty agnir devebhir ṛtāvājasraḥ | ā yo vivāya sakhyā sakhibhyo 'parihvṛto atyo na saptiḥ ||
10.6.3
īśe yo viśvasyā devavīter īśe viśvāyur uṣaso vyuṣṭau | ā yasmin manā havīṁṣy agnāv ariṣṭarathaḥ skabhnāti śūṣaiḥ ||
10.6.4
śūṣebhir vṛdho juṣāṇo arkair devām̐ acchā raghupatvā jigāti | mandros hotā sa juhvā yajiṣṭhaḥ sammiślo agnir ā jiharti devān ||
10.6.5
tam usrām indraṁ na rejamānam agniṁ gīrbhir namobhir ā kṛṇudhvam | ā yaṁ viprāso matibhir gṛṇanti jātavedasaṁ juivaṁ sahānām ||
10.6.6
saṁ yasmin viśvā vasūni jagmur vāje nāśvāḥ saptīvanta evaiḥ | asme ūtīr indravātatamā arvācīnā agna ā kṛṇuṣva ||
10.6.7
adhā hy agne mahnā niṣadyā sadyo jajñāno havyo babhūtha | taṁ te devāso anu ketam āyann adhāvardhanta prathamāsa ūmāḥ ||
10.7.1
svasti no divo agne pṛthivyā viśvāyur dhehi yajathāya deva | sacemahi tava dasma praketair uruṣyā ṇa urubhir deva śaṁsaiḥ ||
10.7.2
imā agne matayas tubhyaṁ jātā gobhir aśvair abhi gṛṇanti rādhaḥ | yadā te marto anu bhogam ānaḍ vaso dadhāno matibhiḥ sujāta ||
10.7.3
agnim manye pitaram agnim āpim agnim bhrātaraṁ sadam it sakhāyam | agner anīkam bṛhataḥ saparyaṁ divi śukraṁ yajataṁ sūryasya ||
10.7.4
sidhrā agne dhiyo asme sanutrīr yaṁ trāyase dama ā nityahotā | ṛtāvā sa rohidaśvaḥ purukṣur dyubhir asmā ahabhir vāmam astu ||
10.7.5
dyubhir hitam mitram iva prayogam pratnam ṛtvijam adhvarasya jāram | bāhubhyām agnim āyavo 'jananta vikṣu hotāraṁ ny asādayanta ||
10.7.6
svayaṁ yajasvā divi deva devān kiṁ te pākaḥ kṛṇavad apracetāḥ | yathāyaja ṛtubhir deva devān evā yajasvā tanvaṁ sujāta ||
10.7.7
bhavā no agne 'vita uta gopā bhavā vayaskṛd uta no vayodhāḥ | rāsvā ca naḥ sumaho havyadātiṁ trāsvota nas tanvo aprayucchan ||
10.8.1
pra ketunā bṛhatā yāty agnir ā rodasī vṛṣabho roravīti | divaś cid antām̐ upamām̐ ud ānaḻ apām upasthe mahiṣo vavardha ||
10.8.2
mumoda garbho vṛṣabhaḥ kakudmān asremā vatsaḥ śimīvām̐ arāvīt | sa devatāty udyatāni kṛṇvan sveṣu kṣayeṣu prathamo jigāti ||
10.8.3
ā yo mūrdhānam pitror arabdha ny adhvare dadhire sūro arṇaḥ | asya patmann aruṣīr aśvabudhnā ṛtasya yonau tanvo juṣanta ||
10.8.4
uṣā-uṣo hi vaso agra eṣi tvaṁ yamayom abhavo vibhāvā | ṛtāya sapta dadhiṣe padāni janayan mitraṁ tanve svāyai ||
10.8.5
bhuvaś cakṣur maha ṛtasya gopā bhuvo varuṇo yad ṛtāya veṣi | bhuvo apāṁ napāj jātavedas bhuvo dūto yasya havyaṁ jujoṣaḥ ||
10.8.6
bhuvo yajñasya rajasaś ca netā yatrā niyudbhiḥ sacase śivābhiḥ | divi mūrdhānaṁ dadhiṣe svarṣāṁ jihvām agne cakṛṣe havyavāham ||
10.8.7
asya tritaḥ kratuṇā vavre antar icchan dhītim pitur evaim parasya | sacasyamānaḥ pitror upasthe jāmi bruvāṇa āyudhāni veti ||
10.8.8
sa pitryāṇy āyudhāni vidvān indreṣita āptyo abhy ayudhyat | triśīrṣāṇaṁ saptaraśmiṁ jaghanvān tvāṣṭrasya cin niḥ sasṛje trito gāḥ ||
10.8.9
bhūrīd indra udinakṣantam ojo 'vābhinat satpatir manyamānam | tvāṣṭrasya cid viśvarūpasya gonām ācakrāṇas trīṇi śīrṣā parā vark ||
10.9.1
āpo hi ṣṭhā mayobhuvas tā na ūrje dadhātana | mahe raṇāya cakṣase ||
10.9.2
yo vaḥ śivatamo rasas tasya bhājayateiha naḥ | uśatīr iva mātaraḥ ||
10.9.3
tasmā araṁ gamāma vo yasya kṣayāya jinvatha | āpo janayathā ca naḥ ||
10.9.4
śaṁ no devīr abhiṣṭaya āpo bhavantu pītaye | śaṁ yor abhi sravantu naḥ ||
10.9.5
īśānā vāryāṇāṁ kṣayantīś carṣaṇīnām | apo yācāmi bheṣajam ||
10.9.6
apsu me somo abravīd antar viśvāni bheṣajā | agniṁ ca viśvaśambhuvam ||
10.9.7
āpaḥ pṛṇīta bheṣajaṁ varūthaṁ tanve mama | jyok ca sūryaṁ dṛśe ||
10.9.8
idam āpaḥ pra vahata yat kiṁ ca duritam mayi | yad vāham abhiduroha yad vā śepa utānṛtam ||
10.9.9
āpo adyānv acāriṣaṁ rasena sam agasmahi | payasvān agna ā gahi tam mā saṁ sṛja varcasā ||
10.10.1
o cit sakhāyaṁ sakhyā vavṛtyāṁ tiraḥ purū cid arṇavaṁ jaganvān | pitur napātam ā dadhīta vedhā adhi kṣami prataraṁ dīdhyānaḥ ||
10.10.2
na te sakhā sakhyaṁ vaṣṭy etat salakṣmā yad viṣurūpā bhavāti | mahas putrāso asurasya vīrā divo dhartāra urviyā pari khyan ||
10.10.3
uśanti ghā te amṛtāsa etad ekasya cit tyajasam martyasya | ni te mano manasi dhāyy asme janyuḥ patis tanvam ā viviśyāḥ ||
10.10.4
na yat purā cakṛmā kad dha nūnam ṛtā vadanto anṛtaṁ rapema | gandharvo apsv apyā ca yoṣā sā no nābhiḥ paramaṁ jāmi tan nau ||
10.10.5
garbhe nu nau janitā dampatī kar devas tvaṣṭā savitā viśvarūpaḥ | nakir asya pra minanti vratāni veda nāv asya pṛthivī uta dyauḥ ||
10.10.6
ko asya veda prathamasyāhnaḥ ka īṁ dadarśa ka iha pra vocat | bṛhan mitrasya varuṇasya dhāma kad u brava āhano vīcyā nṝn ||
10.10.7
yamasya mā yamyaṁ kāma āgan samāne yonau sahaśeyyāya | jāyeva patye tanvaṁ riricyāṁ vi cid vṛheva rathyeva cakrā ||
10.10.8
na tiṣṭhanti na ni miṣanty ete devānāṁ spaśa iha ye caranti | anyena mad āhano yāhi tūyaṁ tena vi vṛha rathyeva cakrā ||
10.10.9
rātrībhir asmā ahabhir daśasyet sūryasya cakṣur muhur un mimīyāt | divā pṛthivyā mithunā sabandhū yamīr yamasya bibhṛyād ajāmi ||
10.10.10
ā ghā tā gacchān uttarā yugāni yatra jāmayaḥ kṛṇavann ajāmi | upa barbṛhi vṛṣabhāya bāhum anyam icchasva subhage patim mat ||
10.10.11
kim bhrātāsad yad anātham bhavāti kim u svasā yan nirṛtir nigacchāt | kāmamūtā bahv etad rapāmi tanvā me tanvaṁ sam pipṛgdhi ||
10.10.12
na vā u te tanvā tanvaṁ sam papṛcyām pāpam āhur yaḥ svasāraṁ nigacchāt | anyena mat pramudasiḥ kalpayasva na te bhrātā subhage vaṣṭy etat ||
10.10.13
bato batāsi yama naiva te mano hṛdayaṁ cāvidāma | anyā kila tvāṁ kakṣyeva yuktam pari ṣvajāte libujeva vṛkṣam ||
10.10.14
anyam ū ṣu tvaṁ yamy anya u tvām pari ṣvajāte libujeva vṛkṣam | tasya vā tvam mana icchā sa vā tavādhā kṛṇuṣva saṁvidaṁ subhadrām ||
10.11.1
vṛṣā vṛṣṇe duduhe dohasā divaḥ payāṁsi yahvo aditer adābhyaḥ | viśvaṁ sa veda varuṇo yathā dhiyā sa yajñiyo yajatu yajñiyām̐ ṛtūn ||
10.11.2
rapad gandharīr apyā ca yoṣaṇā nadasya nāde pari pātu me manaḥ | iṣṭasya madhye aditir ni dhātu no bhrātā no jyeṣṭhaḥ prathamo vi vocati ||
10.11.3
so cin nu bhadrā kṣumatī yaśasvaty uṣā uvāsa manave svarvatī | yad īm uśantam uśatām anu kratum agniṁ hotāraṁ vidathāya jījanan ||
10.11.4
adha tyaṁ drapsaṁ vibhvaṁ vicakṣaṇaṁ vir ābharat iṣitaḥ śyeno adhvare | yadī viśo vṛṇate dasmam āryā agniṁ hotāram adha dhīr ajāyata ||
10.11.5
sadāsi raṇvo yavaseva puṣyate hotrābhir agne manuṣaḥ svadhvaraḥ | viprasya vā yac chaśamāna ukthyaṁ vājaṁ sasavām̐ upayāsi bhūribhiḥ ||
10.11.6
ud īraya pitarā jāra ā bhagam iyakṣati haryato hṛtta iṣyati | vivakti vahniḥ svapasyate makhas taviṣyate asuro vepate matī ||
10.11.7
yas te agne sumatim marto akṣat sahasaḥ sūno ati sa pra śṛṇve | iṣaṁ dadhāno vahamāno aśvair ā sa dyumām̐ amavān bhūṣati dyūn ||
10.11.8
yad agna eṣā samitiḥ bhavāti devī deveṣu yajatā yajatra | ratnā ca yad vibhajāsi svadhāvo bhāgaṁ no atra vasumantaṁ vītāt ||
10.11.9
śrudhī no agne sadane sadhasthe yukṣvā ratham amṛtasya dravitnum | ā no vaha rodasī devaputre mākir devānām apa bhūr iha syāḥ ||
10.12.1
dyāvā ha kṣāmā prathame ṛtenābhiśrāve bhavetaḥ satyavācā | devo yan martān yajathāya kṛṇvan sīdad dhotā pratyaṅ svam asuṁ yan ||
10.12.2
devo devān paribhūr ṛtena vahā no havyam prathamaś cikitvān | dhūmaketuḥ samidhā bhārjīko mandro hotā nityo vācā yajīyān ||
10.12.3
svāvṛg devasyāmṛtaṁ yadī gor ato jātāso dhārayanta urvī | viśve devā anu tat te yajur gur duhe yad enī divyaṁ ghṛtaṁ vāḥ ||
10.12.4
arcāmi vāṁ vardhāyāpo ghṛtasnū dyāvābhūmī śṛṇutaṁ rodasī me | ahā yad dyāvo asunītim ayan madhvā no atra pitarā śiśītām ||
10.12.5
kiṁ svin no rājā jagṛhe kad asyāti vrataṁ cakṛmā ko vi veda | mitraś cid dhi ṣmā juhurāṇo devāñ chloko na yātām api vājo asti ||
10.12.6
durmantv atrāmṛtasya nāma salakṣmā yad viṣurūpā bhavāti | yamasya yo manavate sumantv agne tam ṛṣva pāhy aprayucchan ||
10.12.7
yasmin devā vidathe mādayante vivasvataḥ sadane dhārayante | sūrye jyotir adadhur māsy aktūn pari dyotaniṁ carato ajasrā ||
10.12.8
yasmin devā manmani saṁcaranty apīcye na vayam asya vidma | mitro no atrāditir anāgān savitā devo varuṇāya vocat ||
10.12.9
śrudhī no agne sadane sadhasthe yukṣvā ratham amṛtasya dravitnum | ā no vaha rodasī devaputre mākir devānām apa bhūr iha syāḥ ||
10.13.1
yuje vām brahma pūrvyaṁ namobhir vi śloka etu pathyeva sūreḥ | śṛṇvantu viśve amṛtasya putrā ā ye dhāmāni divyāni tasthuḥ ||
10.13.2
yame iva yatamāne yad aitam pra vām bharan mānuṣā devayantaḥ | ā sīdataṁ svam u lokaṁ vidāne svāsasthe bhavetam indave naḥ ||
10.13.3
pañca padāni rupo anv arohaṁ catuṣpadīm anv emi vratena | akṣareṇa prati mima etām ṛtasya nābhāv adhi sam punāmi ||
10.13.4
devebhyaḥ kam avṛṇīta mṛtyum prajāyai kam amṛtaṁ nāvṛṇīta | bṛhaspatiṁ yajñam akṛṇvata ṛṣim priyāṁ yamas tanvam prārirecīt ||
10.13.5
sapta kṣaranti śiśave marutvate pitre putrāso apy avīvatann ṛtam | ubhe id asyobhayasya rājata ubhe yatete ubhayasya puṣyataḥ ||
10.14.1
pareyivāṁsam pravato mahīr anu bahubhyaḥ panthām anupaspaśānam | vaivasvataṁ saṁgamanaṁ janānāṁ yamaṁ rājānaṁ haviṣā duvasya ||
10.14.2
yamo no gātum prathamo viveda naiṣā gavyūtir apabhartavā u | yatrā naḥ pūrve pitaraḥ pareyur enā jajñānāḥ pathyā anu svāḥ ||
10.14.3
mātalī kavyair yamo aṅgirobhir bṛhaspatiḥ ṛkvabhir vāvṛdhānāḥ | yām̐ś ca devā vāvṛdhur ye ca devān svāhānye svadhayānye madanti ||
10.14.4
imaṁ yama prastaram ā hi sīdāṅgirobhiḥ pitṛbhiḥ saṁvidānaḥ | ā tvā mantrāḥ kaviśastā vahantu enā rājan haviṣā mādayasva ||
10.14.5
aṅgirobhir ā gahi yajñiyebhir yama vairūpair iha mādayasva | vivasvantaṁ huve yaḥ pitā te 'smin yajñe barhiṣy ā niṣadya ||
10.14.6
aṅgiraso naḥ pitaro navagvā atharvāṇo bhṛgavaḥ somyāsaḥ | teṣāṁ vayaṁ sumatau yajñiyānām api bhadre saumanase syāma ||
10.14.7
prehi prehi pathibhiḥ pūrvyebhir yatrā naḥ pūrve pitaraḥ pareyuḥ | ubhā rājānā svadhayā madantā yamam paśyāsi varuṇaṁ ca devam ||
10.14.8
saṁ gacchasva pitṛbhiḥ saṁ yameneṣṭāpūrtena parame vyoman | hitvāyāvadyam punar astam ehi saṁ gacchasva tanvā suvarcāḥ ||
10.14.9
apeta vīta vi ca sarpatāto 'smā etam pitaro lokam akran | ahobhir adbhir aktubhir vyaktaṁ yamo dadāty avasānam asmai ||
10.14.10
ati drava sārameyyau śvānau cataurakṣau śabalau sādhunā pathā | athā pitṝn suvidarāṁ upehi yamena ye sadhāmādam madanti ||
10.14.11
yau te śvānau yama rakṣitārau cataurakṣau pathirakṣī nṛcakṣasau | tābhyām enaṁ pari dehi rājan svasti cāsmā anamīvaṁ ca dhehi ||
10.14.12
urūṇasāv asutṛpā udumbalau yamasya dūtau carato janām̐ anu | tāv asmabhyaṁ dṛśaye sūryāya punar dātām asum adyeha bhadram ||
10.14.13
yamāya somaṁ sunuta yamāya juhutā haviḥ | yamaṁ ha yajño gacchaty agnidūto araṁkṛtaḥ ||
10.14.14
yamāya ghṛtavad dhavir juhota pra ca tiṣṭhata | sa no deveṣv ā yamad dīrgham āyuḥ pra jīvase ||
10.14.15
yamāya madhimattamaṁ rājñe havyaṁ juhutana | idaṁ nama ṛṣibhyaḥ pūrvajebhyaḥ pūrvebhyaḥ pathikṛdbhyaḥ ||
10.14.16
trikadrukebhiḥ patati ṣaḻ urvīr ekam id bṛhat | triṣṭub gāyatrī chandāṁsi sarvā tā yama āhitā ||
10.15.1
ud īratām avara ut parāsa un madhyamāḥ pitaraḥ somyāsaḥ | asuṁ ya īyur avṛkā ṛtajñās te no 'vantu pitaro haveṣu ||
10.15.2
idam pitṛbhyo namo astv adya ye pūrvāso ya uparāsa īyuḥ | ye pārthive rajasy ā niṣattā ye vā nūnaṁ suvṛjanāsu vikṣu ||
10.15.3
āham pitṝn suvidarāṁ avitsi napātaṁ ca vikramaṇaṁ ca viṣṇoḥ | barhiṣado ye svadhayā sutasya bhajanta pitvas ta ihāgamiṣṭhāḥ ||
10.15.4
barhiṣadaḥ pitara ūty arvāg imā vo havyā cakṛmā juṣadhvam | ta ā gatāvasā śaṁtamenāthā naḥ śaṁ yor arapo dadhāta ||
10.15.5
upahūtāḥ pitaraḥ somyāso barhiṣyeṣu nidhiṣu priyeṣu | ta ā gamantu ta iha śruvantu adhi bruvantu te 'vantu asmān ||
10.15.6
ācyā jānu dakṣiṇato niṣadyemaṁ yajñam abhi gṛṇīta viśve | mā hiṁsiṣṭa pitaraḥ kena cin no yad va āgaḥ puruṣatā karāma ||
10.15.7
āsīnāso aruṇīnām upasthe rayiṁ dhatta dāśuṣe martyāya | putrebhyaḥ pitaras tasya vasvaḥ pra yacchata ta ihorjaṁ dadhāta ||
10.15.8
ye naḥ pūrve pitaraḥ somyāso 'nūhire somapīthaṁ vasiṣṭhāḥ | tebhir yamaḥ saṁrarāṇo havīṁṣy uśann uśadbhiḥ pratikāmam attu ||
10.15.9
ye tātṛṣur devatrā jehamānā hotrāvidaḥ stomataṣṭāso arkaiḥ | āgne yāhi suvidarebhir arvāṅ satyaiḥ kavyaiḥ pitṛbhir gharmasadbhiḥ ||
10.15.10
ye satyāso havirādo haviṣpā indrena devaiḥ sarathaṁ dadhānāḥ | āgne yāhi sahasraṁ devavandaiḥ paraiḥ pūrvaiḥ pitṛbhir gharmasadbhiḥ ||
10.15.11
agniṣvāttāḥ pitara eha gacchata sadaḥ-sadaḥ sadata supraṇītayaḥ | attā havīṁṣi prayatāni barhiṣy athā rayiṁ sarvavīraṁ dadhātana ||
10.15.12
tvam agna īḻito jātavedo 'vāḍ ḍhavyāni surabhīṇi kṛtvī | prādāḥ pitṛbhyaḥ svadhayā te akṣann addhi tvaṁ deva prayatā havīṁṣi ||
10.15.13
ye ceha pitaro ye ca neha yām̐ś ca vidma yām̐ u ca na pravidma | tvaṁ vettha yati te jātavedaḥ svadhābhir yajñaṁ sukṛtaṁ juṣasva ||
10.15.14
ye agnidagdhā ye anagnidagdhā madhye divaḥ svadhayā mādayante | tebhiḥ svarāḻ asunītim etāṁ yathāvaśaṁ tanvaṁ kalpayasva ||
10.16.1
mainam agne vi daho mābhi śoco māsya tvacaṁ cikṣipo mā śarīram | yadā śṛtaṁ kṛṇavo jātavedo athem enaṁ pra hiṇutāt pitṛbhyaḥ ||
10.16.2
śṛtaṁ yadā karasi jātavedo athem enaṁ pari dattāt pitṛbhyaḥ | yadā gacchāty asunītim etām athā devānāṁ vaśanīr bhavāti ||
10.16.3
sūryaṁ cakṣur gacchatu vātam ātmā dyāṁ ca gaccha pṛthivīṁ ca dharmaṇā | apo vā gaccha yadi tatra te hitam oṣadhīṣu prati tiṣṭhā śarīraiḥ ||
10.16.4
ajo bhāgas tapasā taṁ tapasva taṁ te śocis tapatu taṁ te arciḥ | yās te śivās tanvo jātavedas tābhir vahainaṁ sukṛtām u lokam ||
10.16.5
ava sṛja punar agne pitṛbhyo yas ta āhutaś carati svadhābhiḥ | āyur vasāna upa vetu śeṣaḥ saṁ gacchatāṁ tanvā jātavedaḥ ||
10.16.6
yat te kṛṣṇaḥ śakuna ātatoda pipīlaḥ sarpa uta vā śvāpadaḥ | agniṣ ṭad viśvād agadaṁ kṛṇotu somaś ca yo brāhmaṇām̐ āviveśa ||
10.16.7
agner varma pari gobhir vyayasva sam prorṇuṣva pīvasā medasā ca | net tvā dhṛṣṇur harasā jarhṛṣāṇo dadhṛg vidhakṣyan paryankhayāte ||
10.16.8
imam agne camasam mā vi jihvaraḥ priyo devānām uta somyānām | eṣa yaś camaso devapānas tasmin devā amṛtā mādayante ||
10.16.9
kravyādam agnim pra hiṇomi dūraṁ yamarājño gacchatu ripravāhaḥ ||ihaivāyam itaro jātavedā devebhyo havyaṁ vahatu prajānan ||
10.16.10
yo agniḥ kravyāt praviveśa vo gṛham imam paśyann itaraṁ jātavedasam | taṁ harāmi pitṛyajñāya devaṁ sa gharmam invāt parame sadhasthe ||
10.16.11
yo agniḥ kravyavāhanaḥ pitṝn yakṣad ṛtāvṛdhaḥ | pred u havyāni vocati devebhyaś ca pitṛbhya ā ||
10.16.12
uśantas tvā ni dhīmahy uśantaḥ sam idhīmahi | uśann uśata ā vaha pitṝn haviṣe attave ||
10.16.13
yaṁ tvam agne samadahas tam u nir vāpayā punaḥ | kiyāmbv atra rohatu pākadūrvā vyalkaśā ||
10.16.14
śītike śītikāvati hlādike hlādikāvati | maṇḍūkyā su saṁgama imaṁ sv agniṁ harṣaya ||
10.17.1
tvaṣṭā duhitre vahatuṁ kṛṇotītīdaṁ viśvaṁ bhuvanaṁ sam eti | yamasya mātā paryuhyamānā maho jāyā vivasvato nanāśa ||
10.17.2
apāgūhann amṛtām martyebhyaḥ kṛtvī savarṇām adaduḥ vivasvate | utāśvināv abharat yat tad āsīd ajahād u dvā mithunā saraṇyūḥ ||
10.17.3
pūṣā vetaś cyāvayatu pra vidvān anaṣṭapaśur bhuvanas gopāḥ | sa tvaitebhyaḥ pari dadat pitṛbhyo 'gnir devebhyaḥ suvidariyebhyaḥ ||
10.17.4
āyur viśvāyuḥ pari pāsati tvā pūṣā tvā pātu prapanthe purastāt | yatrāsate sukṛto yatra te yayus tatra tvā devaḥ savitā dadhātu ||
10.17.5
pūṣemā āśā anu veda sarvāḥ so asmām̐ abhayatamena neṣat | svastidā āghṛṇiḥ sarvavīro aprayucchan pura etu prajānan ||
10.17.6
prapanthe pathām ajaniṣṭa pūṣā prapanthe divaḥ prapanthe pṛthivyāḥ | ubhe abhi priyatame sadhasthe ā ca parā ca carati prajānan ||
10.17.7
sarasvatīṁ devayanto havante sarasvatīm adhvare tāyamāne | sarasvatīṁ sukṛto ahvayanta sarasvatī dāśuṣe vāryaṁ dāt ||
10.17.8
sarasvati yā sarathaṁ yayātha svadhābhir devi pitṛbhir madantī | āsadyāsmin barhiṣi mādayasvānamīvā iṣa ā dhehy asme ||
10.17.9
sarasvatīṁ yām pitaro havante dakṣiṇā yajñam abhinakṣamāṇāḥ | sahasrārgham iḻo atra bhāgaṁ rāyas poṣaṁ yajamāneṣu dhehi ||
10.17.10
āpo asmān mātaraḥ śundhayantu ghṛtena no ghṛtapvaḥ punantu | viśvaṁ hi ripram pravahanti devīr ud id ābhyaḥ śucir ā pūta emi ||
10.17.11
drapsaś caskanda prathamām̐ anu dyūn imaṁ ca yonim anu yaś ca pūrvaḥ | samānaṁ yonim anu saṁcarantaṁ drapsaṁ juhomy anu sapta hotrāḥ ||
10.17.12
yas te drapsaḥ skandati yas te aṁśur bāhucyuto dhiṣaṇāyā upasthāt | adhvaryor vā pari vā yaḥ pavitrāt taṁ te juhomi manasā vaṣaṭkṛtam ||
10.17.13
yas te drapsaḥ skanno yas te aṁśur avaś ca yaḥ paraḥ srucā | ayaṁ devo bṛhaspatiḥ saṁ taṁ siñcatu rādhase ||
10.17.14
payasvatīr oṣadhayaḥ payasvan māmakaṁ vacaḥ | apām payasvad it payas tena mā saha śundhata ||
10.18.1
param mṛtyo anu parehi panthāṁ yas te sva itaro devayānāt | cakṣuṣmate śṛṇvate te bravīmi mā naḥ prajāṁ rīriṣo mota vīrān ||
10.18.2
mṛtyoḥ padaṁ yopayanto yad aitam drāghīya āyuḥ prataraṁ dadhānāḥ | āpyāyamānāḥ prajayā dhanena śuddhāḥ pūtā bhavata yajñiyāsaḥ ||
10.18.3
ime jīvā vi mṛtair āvavṛtrann abhūd bhadrā devahūtir no adya | prāñco agāma nṛtaye hasāya drāghīya āyuḥ prataraṁ dadhānāḥ ||
10.18.4
imaṁ jīvebhyaḥ paridhiṁ dadhāmi maiṣāṁ nu gād aparo artham etam | śataṁ jīvantu śaradaḥ purūcīr antar mṛtyuṁ dadhatām parvatena ||
10.18.5
yathāhāny anupūrvam bhavanti yatha ṛtava ṛtubhir yanti sādhu | yathā na pūrvam aparo jahāty evā dhātar āyūṁṣi kalpayaiṣām ||
10.18.6
ā rohatāyur jarasaṁ vṛṇānā anupūrvaṁ yatamānā yati ṣṭha | iha tvaṣṭā sujanimā sajoṣā dīrgham āyuḥ karati jīvase vaḥ ||
10.18.7
imā nārīr avidhavāḥ supatnīr āñjanena sarpiṣā saṁ viśantu | anaśravo 'namīvāḥ sunatnā ā rohantu janayo yonim agre ||
10.18.8
ud īrṣva nāry abhi jīvalokaṁ gatāsum etam upa śeṣa ehi | hastagrābhasya didhiṣos tavedam patyur janitvam abhi sam babhūtha ||
10.18.9
dhanuṣ hastād ādadāno mṛtasyāsme kṣatrāya varcase balāya | atraiva tvam iha vayaṁ suvīrā viśvāḥ spṛdho abhimātīr jayema ||
10.18.10
upa sarpa mātaram bhūmim etām uruvyacasam pṛthivīṁ suśevām | ūrṇamradā yuvatir dakṣiṇāvata eṣā tvā pātu nirṛter upasthāt ||
10.18.11
uc chvañcasva pṛthivi mā ni bādhathāḥ sūpāyanāsmai bhava sūpavañcanā | mātā putraṁ yathā sicābhy enam bhūma ūrṇuhi ||
10.18.12
ucchvañcamānā pṛthivī su tiṣṭhatu sahasram mita upa hi śrayantām | te gṛhāso ghṛtaścuto bhavantu viśvāhāsmai śaraṇāḥ santv atra ||
10.18.13
ut te stabhnāmi pṛthivīṁ tvat parīmaṁ logaṁ nidadhan mo ahaṁ riṣam | etāṁ sthūṇām pitaro dhārayantu te 'trā yamaḥ sādanā te minotu ||
10.18.14
pratīcīne mām ahanīṣvāḥ parṇam ivā dadhuḥ | pratīcīṁ jagrabhā vācam aśvaṁ raśanayā yathā ||
10.19.1
ni vartadhvam mānu gātāsmān siṣakta revatīḥ | agnīṣomā punarvasū asme dhārayataṁ rayim ||
10.19.2
punar enā ni vartaya punar enā ny ā kuru | indra eṇā ni yacchatv agnir enā upājatu ||
10.19.3
punar etā ni vartantām asmin puṣyantu gopatau | ihaivāgne ni dhāraye iha tiṣṭhatu yā rayiḥ ||
10.19.4
yan niyānaṁ nyayanaṁ saṁjñānaṁ yat parāyaṇam | āvartanaṁ nivartanaṁ yo gopā api taṁ huve ||
10.19.5
ya udānaḍ vyayanaṁ ya udānaṭ parāyaṇam | āvartanaṁ nivartanam api gopā ni vartatām ||
10.19.6
ā nivarta ni vartaya punar na indra gā dehi | jīvābhir bhunajāmahai ||
10.19.7
pari vo viśvato dadha ūrjā ghṛtena payasā | ye devāḥ ke ca yajñiyās te rayyā saṁ sṛjantu naḥ ||
10.19.8
ā nivartana vartaya ni nivartana vartaya | bhūmyāś catasraḥ pradiśas tābhya enā ni vartaya ||
10.20.1
bhadraṁ no api vātaya manaḥ ||
10.20.2
agnim īḻe bhujāṁ yaviṣṭhaṁ śāsā mitraṁ durdharītum | yasya dharman svar enīḥ saparyanti mātur ūdhaḥ ||
10.20.3
yam āsā kṛpanīḻam bhāsāketuṁ vardhayanti | bhrājate śreṇidan ||
10.20.4
aryo viśāṁ gātur eti pra yad ānaḍ divo antān | kavir abhraṁ dīdyānaḥ ||
10.20.5
juṣad dhavyā mānuṣasyordhvas tasthāv ṛbhvā yajñe | minvan sadma pura eti ||
10.20.6
sa hi kṣemo havir yajñaḥ śruṣṭīd asya gātur eti | agniṁ devā vāśīmantam ||
10.20.7
yajñāsāham duva iṣe 'gnim pūrvasya śevasya | adreḥ sūnum āyum āhuḥ ||
10.20.8
naro ye ke cāsmad ā viśvet te vāma ā syuḥ | agniṁ haviṣā vardhantaḥ ||
10.20.9
kṛṣṇaḥ śveto 'ruṣo yāmo asya bradhna ṛjra uta śoṇo yaśasvān | hiraṇyarūpaṁ janitā jajāna ||
10.20.10
evā te agne vimado manīṣām ūrjo napād amṛtebhiḥ sajoṣāḥ | gira ā vakṣat sumatīr iyāna iṣam ūrjaṁ sukṣitiṁ viśvam ābhāḥ ||
10.21.1
āgniṁ na svavṛktibhir hotāraṁ tvā vṛṇīmahe | yajñāya stīrṇabarhiṣe vi vo made śīram pāvakaśociṣaṁ vivakṣase ||
10.21.2
tvām u te svābhuvaḥ śumbhanty aśvarādhasaḥ | veti tvām upasecanī vi vo mada ṛjītir agna āhutir vivakṣase ||
10.21.3
tve dharmāṇa āsate juhūbhiḥ siñcatīr iva | kṛṣṇā rūpāṇy arjunā vi vo made viśvā adhi śriyo dhiṣe vivakṣase ||
10.21.4
yam agne manyase rayiṁ sahasāvann amartya | tam ā no vājasātaye vi vo made yajñeṣu citram ā bharā vivakṣase ||
10.21.5
agnir jāto atharvaṇā vidad viśvāni kāvyā | bhuvad dūto vivrasvato vi vo made priyo yamasya kāmyo vivakṣase ||
10.21.6
tvāṁ yajñeṣv īḻate 'gne pratyaty adhvare | tvaṁ vasūni kāmyā vi vo made viśvā dadhāsi dāśuṣe vivakṣase ||
10.21.7
tvāṁ yajñeṣv ṛtvijam cārum agne ni ṣedire | ghṛtapratīkam manuṣo vi vo made śukraṁ cetiṣṭham akṣabhir vivakṣase ||
10.21.8
agne śukreṇa śociṣoru prathayase bṛhat | abhikrandan vṛṣāyase vi vo made garbhaṁ dadhāsi jāmiṣu vivakṣase ||
10.22.1
kuha śruta indraḥ kasmin adya jane mitro na śrūyate | ṛṣīṇāṁ vā yaḥ kṣaye guhā vā carkṛṣe girā ||
10.22.2
iha śruta indro asme adya stave vajry ṛcīṣamaḥ | mitro na yo janeṣv ā yaśaś cakre asāmy ā ||
10.22.3
maho yas patiḥ śavaso asāmy ā maho nṛmṇasya tūtujiḥ | bhartā vajrasya dhṛṣṇoḥ pitā putram iva priyam ||
10.22.4
yujāno aśvā vātasya dhunī devo devasya vajrivaḥ | syantā pathā virukmatā sṛjānaḥ stoṣy adhvanaḥ ||
10.22.5
tvaṁ tyā cid vātasyāśvāgā ṛjrā tmanā vahadhyai | yayor devo na martyo yantā nakir vidāyyaḥ ||
10.22.6
adha gmantośanā pṛcchate vāṁ kadarthā na ā gṛham | ā jagmathuḥ parākād divaś ca gmaś ca martyam ||
10.22.7
ā na indra pṛkṣase asmākam brahmodgatam | tat tvā yācāmhe avaḥ śuṣṇaṁ yad dhann amānuṣam ||
10.22.8
akarmā dasyu r abhi no amantur anyavrato amānuṣaḥ | tvaṁ tasyāmitrahan vadhar dāsasya dambhaya ||
10.22.9
tvaṁ na indra śūra śūrair uta tvotāso barhaṇā | purutrā te vi pūrtayo navanta kṣoṇayo yathā ||
10.22.10
tvaṁ tān vṛtrathatye codayo nṝn kārpāṇe śūra vajrivaḥ | guhā yadī kavīnāṁ viśāṁ nakṣatraśavasām ||
10.22.11
makṣū tā ta indra dānāpnasa ākṣāṇe śūra vajrivaḥ | yad dha śuṣṇasya dambhayo jātaṁ viśvaṁ sayāvabhiḥ ||
10.22.12
māku dhrya g indra śūra vasvīr asme bhūvann abhiṣṭayaḥ | vayaṁ-vayaṁ ta āsāṁ sumnne syāma vajrivaḥ ||
10.22.13
asme tā ta indra santu satyāhiṁsantīr upaspṛśaḥ | vidyāma yāsām bhujo dhenūnāṁ na vajrivaḥ ||
10.22.14
ahastā yad apadī vardha ta kṣāḥ śacībhir vedyānām | śuṣṇaṁ pari pradakṣiṇid viśvāyave ni śiśnathaḥ ||
10.22.15
pibā-pibed indra śūra somam mā riṣaṇyo vasavāna vasu ḥ san | uta trāyasva gṛṇato maghoono mahaś ca rāyo revatas kṛdhī naḥ ||
10.23.1
yajāmaha indraṁ vajradakṣiṇaṁ harīṇāṁ rathyam vivratānām | pra śmaśru dodhuvad ūrdhvathā bhūd vi senābhir dayamāno vi rādhasā ||
10.23.2
harī nv asya yā vane vide vasv indro maghair maghavā vṛtrahā bhuvat | ṛbhur vāja ṛbhukṣāḥ patyate śavo 'va kṣṇaumi dāsasya nāma cit ||
10.23.3
yadā vajraṁ hiraṇyam id athā rathaṁ harī yam asya vahato vi sūribhiḥ | ā tiṣṭhati maghavā sanaśruta indro vājasya dīrghaśravasas patiḥ ||
10.23.4
so cin nu vṛṣṭir yūthyā svā sacāṁ indraḥ śmaśrūṇi haritā bhi pruṣṇute | ava veti sukṣayaṁ sute madhūd id dhūnoti vāto yathā vanam ||
10.23.5
yo vācā vivāco mṛdhravācaḥ purū sahasrāśivā jaghāna | tat-tad id asya pauṁsyaṁ gṛṇīmasi piteva yas taviṣīṁ vāvṛdhe śavaḥ ||
10.23.6
stomaṁ ta indra vimadā ajījanann apūrvyam purutamaṁ sudānave | vidmā hy asya bhojanam inasya yad ā paśuṁ na gopāḥ karāmahe ||
10.23.7
mākir na enā sakhyā vi yauṣus tava cendra vimadasyha ca ṛṣeḥ | vidmā hi te pramatiṁ deva jāmivad asme te santu sakhyā śivāni ||
10.24.1
indra somam imam piba madhumantaṁ camū sutam | asme rayiṁ ni dhāraya vi vo made sahasriṇam purūvaso vivakṣase ||
10.24.2
tvāṁ yajñebhir ukthair upa havyebhir īmahe | śacīpate śacīnāṁ vi vo made śreṣṭhaṁ no dhehi vāryaṁ vivakṣase ||
10.24.3
yas patir vāryāṇām asi raddhrasya coditā | indra stotṝṇām avitā vi vo made dviṣo naḥ pāhy aṁhaso vivakṣase ||
10.24.4
yuvaṁ śakrā māyāvinā samīcī nir amanthatam | vimadena yad īḻitā nāsatyā niramanthatam ||
10.24.5
viśve devā akṛpanta samīcyor niṣpatantyoḥ | nāsatyāv abruvan devāḥ punar ā vahātād iti ||
10.24.6
madhumanme parāyaṇaṁ madhumat punar āyanam | tā no devā devatayā yuvam madhumatas kṛtam ||
10.25.1
bhadraṁ no api vātaya mano dakṣam uta kratum | adhā te sakhye andhaso vi vo made raṇan gāvo na yavase vivakṣase ||
10.25.2
hṛdisṛśas ta āsate viśveṣu soma dhāmasu | adhā kāmā ime mama vi vo made vi tiṣṭhante vasūyavo vivakṣase ||
10.25.3
uta vratāni soma te prāham mināmi pākyā | adhā piteva sūnave vi vo made mṛḻā no abhi cid vadhād vivakṣase ||
10.25.4
sam u pra yanti dhītayaḥ sargāso avatāṁ iva | kratuṁ naḥ soma jīvase vi vo made dhārayā camasāṁ iva vivakṣase ||
10.25.5
tava tye soma śaktibhir nikāmāso vy ṛṇvire | gṛtasya dhīrās tavaso vi vo made vrajaṁ gomantam aśvinaṁ vivakṣase ||
10.25.6
paśuṁ naḥ soma rakṣasi purutrā viṣṭhitaṁ jagat | samākṛṇoṣi jīvase vi vo made viśvā sampaśyan bhuvanā vivakṣase ||
10.25.7
tvaṁ naḥ soma viśvato gopā adābhyo bhava | sedha rājann apa sridho vi vo made mā no duḥśaṁsa īśatā vivakṣase ||
10.25.8
tvaṁ naḥ soma sukratur vayodheyāya jāgṛhi | kṣetravittaro manuṣo vi vo made draho naḥ pāhy aṁhaso vivakṣase ||
10.25.9
tvaṁ no vṛtrahantamendra syendo śivaḥ sakhā | yat sīṁ havante samithe vi vo made yudhyamānās tokasātau vivakṣase ||
10.25.10
ayaṁ gha sa turo mada indrasya vardhata priyaḥ | ayaṁ kakṣīvato maho vi vo made matiṁ viprasya vardhayad vivakṣase ||
10.25.11
ayaṁ viprāya dāśuṣe vājām̐ iyarti gomataḥ | ayaṁ saptabhya ā varaṁ vi vo made prāndhaṁ śroṇaṁ ca tāriṣad vivakṣase ||
10.26.1
pra hy acchā manīṣāḥ spārhā yanti niyutaḥ | pra dasrā niyudrathaḥ pūṣā aviṣṭu māhinaḥ ||
10.26.2
yasya tyan mahitvaṁ vātāpyam ayaṁ janaḥ | vipra ā vaṁsad dhītibhiś ciketa suṣṭutīnām ||
10.26.3
sa veda suṣṭutīnām indur na pūṣā vṛṣā | abhi psuraḥ pruṣāyati vrajaṁ na ā pruṣāyati ||
10.26.4
maṁsīmahi tvā vayam asmākaṁ deva pūṣan | matīnāṁ ca sādhanaṁ viprāṇāṁ cādhavam ||
10.26.5
pratyardhir yajñānām aśvahayo rathānām | ṛṣiḥ sa yo manurhito viprasya yāvayatsakhaḥ ||
10.26.6
ādhīṣamāṇāyāḥ patiḥ śucāyāś ca śucasya ca | vāsovāyo 'vīnām ā vāsāṁsi marmṛjat ||
10.26.7
ino vājānāṁ patir inaḥ puṣṭīnāṁ sakhā | pra śmaśru haryato dūdhod vi vṛthā yo adābhyaḥ ||
10.26.8
ā te rathasya pūṣann ajā dhuraṁ vavṛtyuḥ | viśvasyārthinaḥ sakhā sanojā anapacyutaḥ ||
10.26.9
asmākam ūrjā ratham pūṣā aviṣṭu māhinaḥ | bhuvad vājānāṁ vṛdha imaṁ naḥ śṛṇavad dhavam ||
10.27.1
asat su me jaritaḥ sābhivego yat sunvate yajamānāya śikṣam | anāśīrdām aham asmi prahantā satyadhvṛtaṁ vṛjināyantam ābhum ||
10.27.2
yadīd ahaṁ yudhaye saṁnayāny adevayūn tanvā śūśujānān | amā te tumraṁ vṛṣabham pacāni tīvraṁ sutam pañcadaśaṁ ni ṣiñcam ||
10.27.3
nāhaṁ taṁ veda ya iti bravīty adevayūn samaraṇe jaghanvān | yadāvākhyat samaraṇaṁ ṛghāvad ād id dha me vṛṣabhā pra bruvanti ||
10.27.4
yad ajñāteṣu vṛjaneṣu āsaṁ viśve sa to maghavāno ma āsan | jināmi vet kṣema ā santam ābhum pra taṁ kṣiṇām parvate pādagṛhya ||
10.27.5
na vā u māṁ vṛjane vārayante na parvatāso yad aham manasye | mama svanāt kṛdhukaro bhayāta eved anu dyūn kiraṇaḥ sam ejāt ||
10.27.6
darśan nv atra śṛtapāṁ anirndrān bāhukṣadaḥ śarave patyamānān | ghṛṣum vā ye niniduḥ sakhāyam adhy ū nv eṣu pavayo vavṛtyuḥ ||
10.27.7
abhūr v aukṣīr vy u āyur ānaḍ darśan nu pūrvo aparo nu darṣat | dve pavaste pari taṁ na bhūto yo asya pāre rajaso viveṣa ||
10.27.8
gāvo yavam prayutā aryo akṣan tā apaśyaṁ sahagopāś carantīḥ | havā id aryo abhitaḥ sam āyan kiyad āsu svapatiś chandayāte ||
10.27.9
saṁ yad vayaṁ yavasādo janānām ahaṁ yavāda urvajre antaḥ | atrā yukto 'vasātāram icchād atho ayuktaṁ yunajad vavānvān ||
10.27.10
atred u me maṁsase satyam uktaṁ dvipāc ca yac catuṣpāt saṁsṛjāni | strībhir yo atra vṛṣaṇam pṛtanyād ayuddho asya vi bhajāni vedaḥ ||
10.27.11
yasyānakṣā duhitā jātv āsa kas tāṁ vidvāṁ abhi manyāte andhām | kataro meṇim prati tam mucāte ya īṁ vahāte ya īm vā vareyāt ||
10.27.12
kiyatī yoṣā maryato vadhūyoḥ pariprītā panyasā vāryeṇa | bhadrā vadhūr bhavatī yat supeśāḥ svayaṁ sā mitraṁ vanute jane cit ||
10.27.13
patto jagāra pratyañcam atti śīrṣṇā śiraḥ prati dadhau varūtham | āsīna ūrdhvām upasi kṣiṇāti nyaṅṅ uttānām anv eti bhūmim ||
10.27.14
bṛhann acchāyo apalāśo arvā tasthau mātā viṣito atti garbhaḥ | anyasyā vatsaṁ rihatī mimāya kayā bhuvā ni dadhe dhenur ūdhaḥ ||
10.27.15
sapta vīrāso adharād ud āyann aṣṭottarāttāt sam ajagmiran te | nava paścātāt sthivimanta āyan daśa prāk sānu vi tirany aśnaḥ ||
10.27.16
daśānām ekaṁ kapilaṁ samānaṁ taṁ hinvanti kratave pāryāya | garbham mātā sudhitaṁ vakṣaṇāsv avenantam tuṣayantī bibharti ||
10.27.17
pīvānam meṣam apacanta vīrā nyuptā akṣā anu dīva āsan | dvā dhanum bṛhatīm apsv antaḥ pavitravantā caratah punantā ||
10.27.18
vi krośanāso viṣvañca āyan pacāti nemo na hi pakṣad ardhaḥ | ayam me devaḥ savitā tad āha drvannid vanavat sarpirannnaḥ ||
10.27.19
apaśyaṁ grāmaṁ vahamānam ārād acakrayā svadhayā vartamānam | siṣakty arya pra yugā janānāṁ sadyaḥ śiśnā praminaṇo navīyān ||
10.27.20
etau me gāvau pramarasya yuktau mo ṣu praṣedhīr muhur in mamandhi | āpaś cid asya vi naśanty arthaṁ sūraś ca marka uparo babhūvān ||
10.27.21
ayaṁ yo vajraḥ purudhā vivṛtto 'vaḥ sūryasya bṛhataḥ purīṣāt | śrava id enā paro anyad asti tad avyathī jarimāṇas taranti ||
10.27.22
vṛkṣe-vṛkṣe niyatā mīmayad gaus tato vayaḥ pra patān pūruṣādaḥ || athe idaṁ viśvam bhuvanam bhayāta indrāya sunvad ṛṣaye ca śikṣat ||
10.27.23
devānām māne prathamā atiṣṭhan kṛntatrād eṣām uparā ud āyan | trayas tapanti pṛthivīm anūpā dvā bṛbūkaṁ vahataḥ purīṣam ||
10.27.24
sā te jīvātur uta tasya viddhi mā smaitādṛg apa gūhaḥ samarye | āviḥ svaḥ kṛṇute gūhate busaṁ sa pādur asya nirṇijo na mucyate ||
10.28.1
viśvo hy anyo arir ājagāma mamed aha śvaśuro nā jagāma | jakṣīyād dhānā uta somam papīyāt svāśitaḥ punar astaṁ jagāyāt ||
10.28.2
sa roruvad vṛṣabhas tigmaśṛṅgo varṣman tasthau varimanna ā pṛthivyāḥ | viśveṣv enaṁ vṛjaneṣu pāmi yo me kukṣī sutasomaḥ pṛṇāti ||
10.28.3
adriṇā te mandina indra tūyān sunvanti somān pibasi tvam eṣām | pacanti te vṛṣabhāṁ atsi teṣām pṛkṣeṇa yan maghavan hūyamānaḥ ||
10.28.4
idaṁ su me jaritar ā cikiddhi pratīpaṁ śāpaṁ nadyo vahanti | lopāśaḥ siṁham pratyañcam atsāḥ kroṣṭā varāhaṁ nir atakta kakṣāt ||
10.28.5
kathā ta etad ahaṁ ā ciketaṁ gṛtasya pākas tavaso manīṣām | tvaṁ no vidvāṁ ṛtuthā vi voco yam ardhaṁ te maghavan kṣemyā dhūḥ ||
10.28.6
evā hi māṁ tavasaṁ vardhayanti divaś cin me bṛhata uttarā dhūḥ | purū sahasrā ni śiśāmi sākaṁ aśatruṁ hi mā janitā jajāna ||
10.28.7
evā hi māṁ tavasaṁ jajñur ugraṁ karman-karma vṛṣaṇam indra devāḥ | vadhīṁ vṛtraṁ vajreṇa mandasāno 'pa vrajaṁ mahinā dāśuṣe vam ||
10.28.8
devāsa āyan paraśūṁ r a bibhran vanā vṛścanto abhi viḍbhir āyan | ni sudraṁ dadhato vakṣaṇāsu yatrā kṛpītaṁ anu tad dahanti ||
10.28.9
śaśaḥ kṣuram pratyañcaṁ jagārādriṁ logenam vy abhedam ārāt | bṛhantaṁ cid ṛhate randhayāni vayad vatso vṛṣabhaṁ śūśuvānaḥ ||
10.28.10
suparṇa itthā nakham ā siṣāyāvaruddhaḥ paripadaṁ na siṁhaḥ | niruddhaś cin mahiṣas tarṣyāvān godhā tasmai ayathaṁ karṣad etat ||
10.28.11
tebhyo godhā ayathaṁ karṣad etad ye brahmaṇaḥ pratipīyanty annaiḥ | sima ukṣṇo 'vasṛṣṭāṁ adanti svayam balāni tanvaḥ śṛṇānāḥ ||
10.28.12
ete śamībhiḥ śuśamī abhūvan ye hinvire tanvaḥ soma ukthaiḥ | nṛvad vadann upa no māhi vājān divi śravo dadhiṣe nāma vīraḥ ||
10.29.1
vane na vā yo ny adhāyi cākañ śucir vāṁ stomo bhuraṇāv ajīgaḥ | yasyed indraḥ purulineṣu hotā nṛṇāṁ naryo nṛtamaḥ kṣapāvān ||
10.29.2
pra te asyā uṣasaḥ prāparasyā nṛtau syāma nṛtamasya nṛṇām | anu triśokaḥ śatam āvahan nṛn kutsena ratho yo asat sasavān ||
10.29.3
kas te mada indra rantyo bhūd duro giro abhy ugro vi dhāva | kad vāho arvāg upa mā manīṣā ā tvā śakyām upamaṁ rādho annaiḥ ||
10.29.4
kad u dyumnam indra tvāvato nṝn kayā dhiyā karase kan na āgan | mitro na satya urugāya bṛtyā anne samasya yad asan manīṣāḥ ||
10.29.5
preraya sūro arthaṁ na pāraṁ ye asya kāmaṁ janidhā iva gman | giraś ca ye te tuvijāta pūrvīr nara indra pratiśikṣanty annaiḥ ||
10.29.6
mātre nu te sumite indra pūrvī dyaur majmanā pṛthivī kāvyena | varāya te ghṛtavantaḥ sutāsaḥ svādman bhavantu pītaye madhūni ||
10.29.7
ā madhvo asmā asicannam atraṁ indrāya pūrṇaṁ sa hi satyarādhāḥ | sa vāvṛdhe varimanna ā pṛthivyā abhi kratvā narya pauṁsyaiś ca ||
10.29.8
vy ānaḍ indraḥ pṛtanāḥ svojā āsmai yatante sakhyāya pūrvīḥ || ā smā rathaṁ na pṛtanāsu tiṣṭha yam bhadrayā sumatyā codayāse ||
10.30.1
pra devatrā brahmaṇe gātur etv apo acchā manaso na prayukti | mahīm mitrasya varuṇasya dhāsim pṛthujrayase rīradhā suvṛktim ||
10.30.2
adhvaryavo haviṣmanto hi bhūtācchāpa itośatīr uśantaḥ | ava yāś caṣṭe aruṇaḥ suparṇas tam āsyadhvam ūrmim adyā suhastāḥ ||
10.30.3
adhvaryavo 'pa itā samudram apāṁ napātaṁ haviṣā yajadhvam | sa vo dadad ūrmim adyā supūtaṁ tasmai somam madhumantaṁ sunota ||
10.30.4
yo aniddhmo dīdayad apsv antar yaṁ viprāsa īḻate adhvareṣu | apāṁ napān madhumatīr apo dā yābhir indro vāvṛdhe vīryāya ||
10.30.5
yābhiḥ somo modate harṣate ca kalyāṇībhir yuvatibhir na maryaḥ | tā adhvaryo apo acchā parehi yad āsiñcā oṣadhībhiḥ punītāt ||
10.30.6
eved yūne yuvatayo namanta yad īm uśann uśatīr ety accha | saṁ jānate manasā saṁ cikirtre 'dhvaryavo dhiṣaṇāpaś ca devīḥ ||
10.30.7
yo vo vṛtābhyo akṛṇod u lokaṁ yo vo mahyā abhiśaster amuñcat | tasmā indrāya madhumantam ūrmiṁ devamādanam pra hiṇotanāpaḥ ||
10.30.8
prāsmai hinota madhumantam ūrmiṁ garbho yo vaḥ sindhavo madhva utsa ḥ | ghṛtapṛṣṭham īḍyam adhvareṣv āpo revatīḥ śṛṇutā havam me ||
10.30.9
taṁ sindhavo matsaram indrapānam ūrmim pra heta ya ubhe iyarti | madacyutam auśānaṁ nabhojām pari tritantum vicaṁ rantam utsam ||
10.30.10
āvarvṛtatīr adha nu dvidhārā goṣuyudho na niyavaṁ carantīḥ | ṛṣe janitrīr bhuvanasya patnīr apo vandasva savṛdhaḥ sayonīḥ ||
10.30.11
hinnotā no adhvaraṁ devayajyā hinota brahma sanaye dhanānām | ṛtasya yoge vi ṣyadhvam ūdhaḥ śruṣṭīvarīr bhūtanāsmabhyam āpaḥ ||
10.30.12
āpo revatīḥ kṣayathā hi vasva ḥ kratuṁ ca bhadram bibhṛthāmṛtaṁ ca | rāyaś ca stha svapatasya patnīḥ sarasvatī tad gṛṇate vayo dhāt ||
10.30.13
prati yad āpo adṛśram āyatīr ghṛtam payāṁsi bibhratīr madhūni | adhvaryubhir manasā saṁvidānā indrāya somaṁ suṣutam bharantīḥ ||
10.30.14
emā agman revatīr jīvadhanā adhvaryavaḥ sādayatā sakhāyaḥ || ni barhiṣi dhattana somyāso 'pāṁ naptrā saṁvidānāsā enāḥ ||
10.30.15
āgmann āpa uśatīr barhir edaṁ ny adhvare asadan devayantīḥ | adhvaryavaḥ sunu tendrāya somaṁ abhūd u vaḥ śuśakā devayajyā ||
10.31.1
ā no̍ de̱vānā̱m upa̍ vetu̱ śaṁso̱ viśve̍bhis tu̱rair ava̍se̱ yaja̍traḥ | tebhi̍r va̱yaṁ su̍ṣa̱khāyo̍ bhavema̱ tara̍nto̱ viśvā̍ duri̱tā syā̍ma ||
10.31.2
pari̍ ci̱n marto̱ dravi̍ṇam mamanyād ṛ̱tasya̍ pa̱thā nama̱sā vi̍vāset | u̱ta svena̱ kratu̍nā̱ saṁ va̍deta̱ śreyā̍ṁsa̱ṁ dakṣa̱m mana̍sā jagṛbhyāt ||
10.31.3
adhā̍yi dhī̱tir asa̍sṛgra̱m aṁśā̍s tī̱rthe na da̱smam upa̍ ya̱nty ūmā̍ḥ | a̱bhy ā̍naśma suvi̱tasya̍ śū̱ṣaṁ nave̍daso a̱mṛtā̍nām abhūma ||
10.31.4
nitya̍ś cākanyā̱t svapa̍ti̱r damū̍nā̱ yasmā̍ u de̱vaḥ sa̍vi̱tā ja̱jāna̍ | bhago̍ vā̱ gobhi̍r arya̱mem a̍najyā̱t so a̍smai̱ cāru̍ś chadayad u̱ta syā̍t ||
10.31.5
i̱yaṁ sā bhū̍yā u̱ṣasā̍m iva̱ kṣā yad dha̍ kṣu̱manta̱ḥ śava̍sā sa̱māya̍n | a̱sya stu̱tiṁ ja̍ri̱tur bhikṣa̍māṇā̱ ā na̍ḥ śa̱gmāsa̱ upa̍ yantu̱ vājā̍ḥ ||
10.31.6
a̱syed e̱ṣā su̍ma̱tiḥ pa̍prathā̱nābha̍vat pū̱rvyā bhūma̍nā̱ gauḥ | a̱sya sanī̍ḻā̱ asu̍rasya̱ yonau̍ samā̱na ā bhara̍ṇe̱ bibhra̍māṇāḥ ||
10.31.7
kiṁ svi̱d vana̱ṁ ka u̱ sa vṛ̱kṣa ā̍sa̱ yato̱ dyāvā̍pṛthi̱vī ni̍ṣṭata̱kṣuḥ | sa̱ṁta̱sthā̱ne a̱jare̍ i̱taū̍tī̱ ahā̍ni pū̱rvīr u̱ṣaso̍ jaranta ||
10.31.8
naitāva̍d e̱nā pa̱ro a̱nyad a̍sty u̱kṣā sa dyāvā̍pṛthi̱vī bi̍bharti | tvaca̍m pa̱vitra̍ṁ kṛṇuta sva̱dhāvā̱n yad ī̱ṁ sūrya̱ṁ na ha̱rito̱ vaha̍nti ||
10.31.9
ste̱go na kṣām aty e̍ti pṛ̱thvīm miha̱ṁ na vāto̱ vi ha̍ vāti̱ bhūma̍ | mi̱tro yatra̱ varu̍ṇo a̱jyamā̍no̱ 'gnir vane̱ na vy asṛ̍ṣṭa̱ śoka̍m ||
10.31.10
sta̱rīr yat sūta̍ sa̱dyo a̱jyamā̍nā̱ vyathi̍r avya̱thīḥ kṛ̍ṇuta̱ svago̍pā | pu̱tro yat pūrva̍ḥ pi̱tror jani̍ṣṭa śa̱myāṁ gaur ja̍gāra̱ yad dha̍ pṛ̱cchān ||
10.31.11
u̱ta kaṇva̍ṁ nṛ̱ṣada̍ḥ pu̱tram ā̍hur u̱ta śyā̱vo dhana̱m āda̍tta vā̱jī | pra kṛ̱ṣṇāya̱ ruśa̍d apinva̱todha̍r ṛ̱tam atra̱ naki̍r asmā apīpet ||
10.32.1
pra su gmantā̍ dhiyasā̱nasya̍ sa̱kṣaṇi̍ va̱rebhi̍r va̱rām̐ a̱bhi ṣu pra̱sīda̍taḥ | a̱smāka̱m indra̍ u̱bhaya̍ṁ jujoṣati̱ yat so̱myasyāndha̍so̱ bubo̍dhati ||
10.32.2
vī̍ndra yāsi di̱vyāni̍ roca̱nā vi pārthi̍vāni̱ raja̍sā puruṣṭuta | ye tvā̱ vaha̍nti̱ muhu̍r adhva̱rām̐ upa̱ te su va̍nvantu vagva̱nām̐ a̍rā̱dhasa̍ḥ ||
10.32.3
tad in me̍ chantsa̱d vapu̍ṣo̱ vapu̍ṣṭaram pu̱tro yaj jāna̍m pi̱tror a̱dhīya̍ti | jā̱yā pati̍ṁ vahati va̱gnunā̍ su̱mat pu̱ṁsa id bha̱dro va̍ha̱tuḥ pari̍ṣkṛtaḥ ||
10.32.4
tad it sa̱dhastha̍m a̱bhi cāru̍ dīdhaya̱ gāvo̱ yac chāsa̍n vaha̱tuṁ na dhe̱nava̍ḥ | mā̱tā yan mantu̍r yū̱thasya̍ pū̱rvyābhi vā̱ṇasya̍ sa̱ptadhā̍tu̱r ij jana̍ḥ ||
10.32.5
pra vo 'cchā̍ ririce deva̱yuṣ pa̱dam eko̍ ru̱drebhi̍r yāti tu̱rvaṇi̍ḥ | ja̱rā vā̱ yeṣv a̱mṛte̍ṣu dā̱vane̱ pari̍ va̱ ūme̍bhyaḥ siñcatā̱ madhu̍ ||
10.32.6
ni̱dhī̱yamā̍na̱m apa̍gūḻham a̱psu pra me̍ de̱vānā̍ṁ vrata̱pā u̍vāca | indro̍ vi̱dvām̐ anu̱ hi tvā̍ ca̱cakṣa̱ tenā̱ham a̍gne̱ anu̍śiṣṭa̱ āgā̍m ||
10.32.7
akṣe̍travit kṣetra̱vida̱ṁ hy aprā̱ṭ sa praiti̍ kṣetra̱vidānu̍śiṣṭaḥ | e̱tad vai bha̱dram a̍nu̱śāsa̍nasyo̱ta sru̱tiṁ vi̍ndaty añja̱sīnā̍m ||
10.32.8
a̱dyed u̱ prāṇī̱d ama̍mann i̱māhāpī̍vṛto adhayan mā̱tur ūdha̍ḥ | em e̍nam āpa jari̱mā yuvā̍na̱m ahe̍ḻa̱n vasu̍ḥ su̱manā̍ babhūva ||
10.32.9
e̱tāni̍ bha̱drā ka̍laśa kriyāma̱ kuru̍śravaṇa̱ dada̍to ma̱ghāni̍ | dā̱na id vo̍ maghavāna̱ḥ so a̍stv a̱yaṁ ca̱ somo̍ hṛ̱di yam bibha̍rmi ||
10.33.1
pra mā̍ yuyujre pra̱yujo̱ janā̍nā̱ṁ vahā̍mi sma pū̱ṣaṇa̱m anta̍reṇa | viśve̍ de̱vāso̱ adha̱ mām a̍rakṣan du̱ḥśāsu̱r āgā̱d iti̱ ghoṣa̍ āsīt ||
10.33.2
sam mā̍ tapanty a̱bhita̍ḥ sa̱patnī̍r iva̱ parśa̍vaḥ | ni bā̍dhate̱ ama̍tir na̱gnatā̱ jasu̱r ver na ve̍vīyate ma̱tiḥ ||
10.33.3
mūṣo̱ na śi̱śnā vy a̍danti mā̱dhya̍ḥ sto̱tāra̍ṁ te śatakrato | sa̱kṛt su no̍ maghavann indra mṛḻa̱yādhā̍ pi̱teva̍ no bhava ||
10.33.4
ku̱ru̱śrava̍ṇam āvṛṇi̱ rājā̍na̱ṁ trāsa̍dasyavam | maṁhi̍ṣṭhaṁ vā̱ghatā̱m ṛṣi̍ḥ ||
10.33.5
yasya̍ mā ha̱rito̱ rathe̍ ti̱sro vaha̍nti sādhu̱yā | stavai̍ sa̱hasra̍dakṣiṇe ||
10.33.6
yasya̱ prasvā̍daso̱ gira̍ upa̱maśra̍vasaḥ pi̱tuḥ | kṣetra̱ṁ na ra̱ṇvam ū̱cuṣe̍ ||
10.33.7
adhi̍ putropamaśravo̱ napā̍n mitrātither ihi | pi̱tuṣ ṭe̍ asmi vandi̱tā ||
10.33.8
yad īśī̍yā̱mṛtā̍nām u̱ta vā̱ martyā̍nām | jīve̱d in ma̱ghavā̱ mama̍ ||
10.33.9
na de̱vānā̱m ati̍ vra̱taṁ śa̱tātmā̍ ca̱na jī̍vati | tathā̍ yu̱jā vi vā̍vṛte ||
10.34.1
prā̱ve̱pā mā̍ bṛha̱to mā̍dayanti pravāte̱jā iri̍ṇe̱ varvṛ̍tānāḥ | soma̍syeva maujava̱tasya̍ bha̱kṣo vi̱bhīda̍ko̱ jāgṛ̍vi̱r mahya̍m acchān ||
10.34.2
na mā̍ mimetha̱ na ji̍hīḻa e̱ṣā śi̱vā sakhi̍bhya u̱ta mahya̍m āsīt | a̱kṣasyā̱ham e̍kapa̱rasya̍ he̱tor anu̍vratā̱m apa̍ jā̱yām a̍rodham ||
10.34.3
dveṣṭi̍ śva̱śrūr apa̍ jā̱yā ru̍ṇaddhi̱ na nā̍thi̱to vi̍ndate marḍi̱tāra̍m | aśva̍syeva̱ jara̍to̱ vasnya̍sya̱ nāhaṁ vi̍ndāmi kita̱vasya̱ bhoga̍m ||
10.34.4
a̱nye jā̱yām pari̍ mṛśanty asya̱ yasyāgṛ̍dha̱d veda̍ne vā̱jy a1̱̍kṣaḥ | pi̱tā mā̱tā bhrāta̍ra enam āhu̱r na jā̍nīmo̱ naya̍tā ba̱ddham e̱tam ||
10.34.5
yad ā̱dīdhye̱ na da̍viṣāṇy ebhiḥ parā̱yadbhyo 'va̍ hīye̱ sakhi̍bhyaḥ | nyu̍ptāś ca ba̱bhravo̱ vāca̱m akra̍ta̱m̐ emīd e̍ṣāṁ niṣkṛ̱taṁ jā̱riṇī̍va ||
10.34.6
sa̱bhām e̍ti kita̱vaḥ pṛ̱cchamā̍no je̱ṣyāmīti̍ ta̱nvā̱3̱̍ śūśu̍jānaḥ | a̱kṣāso̍ asya̱ vi ti̍ranti̱ kāma̍m prati̱dīvne̱ dadha̍ta̱ ā kṛ̱tāni̍ ||
10.34.7
a̱kṣāsa̱ id a̍ṅku̱śino̍ nito̱dino̍ ni̱kṛtvā̍na̱s tapa̍nās tāpayi̱ṣṇava̍ḥ | ku̱mā̱rade̍ṣṇā̱ jaya̍taḥ puna̱rhaṇo̱ madhvā̱ sampṛ̍ktāḥ kita̱vasya̍ ba̱rhaṇā̍ ||
10.34.8
tri̱pa̱ñcā̱śaḥ krī̍ḻati̱ vrāta̍ eṣāṁ de̱va i̍va savi̱tā sa̱tyadha̍rmā | u̱grasya̍ cin ma̱nyave̱ nā na̍mante̱ rājā̍ cid ebhyo̱ nama̱ it kṛ̍ṇoti ||
10.34.9
nī̱cā va̍rtanta u̱pari̍ sphuranty aha̱stāso̱ hasta̍vantaṁ sahante | di̱vyā aṅgā̍rā̱ iri̍ṇe̱ nyu̍ptāḥ śī̱tāḥ santo̱ hṛda̍ya̱ṁ nir da̍hanti ||
10.34.10
jā̱yā ta̍pyate kita̱vasya̍ hī̱nā mā̱tā pu̱trasya̱ cara̍ta̱ḥ kva̍ svit | ṛ̱ṇā̱vā bibhya̱d dhana̍m i̱cchamā̍no̱ 'nyeṣā̱m asta̱m upa̱ nakta̍m eti ||
10.34.11
striya̍ṁ dṛ̱ṣṭvāya̍ kita̱vaṁ ta̍tāpā̱nyeṣā̍ṁ jā̱yāṁ sukṛ̍taṁ ca̱ yoni̍m | pū̱rvā̱hṇe aśvā̍n yuyu̱je hi ba̱bhrūn so a̱gner ante̍ vṛṣa̱laḥ pa̍pāda ||
10.34.12
yo va̍ḥ senā̱nīr ma̍ha̱to ga̱ṇasya̱ rājā̱ vrāta̍sya pratha̱mo ba̱bhūva̍ | tasmai̍ kṛṇomi̱ na dhanā̍ ruṇadhmi̱ daśā̱ham prācī̱s tad ṛ̱taṁ va̍dāmi ||
10.34.13
a̱kṣair mā dī̍vyaḥ kṛ̱ṣim it kṛ̍ṣasva vi̱tte ra̍masva ba̱hu manya̍mānaḥ | tatra̱ gāva̍ḥ kitava̱ tatra̍ jā̱yā tan me̱ vi ca̍ṣṭe savi̱tāyam a̱ryaḥ ||
10.34.14
mi̱traṁ kṛ̍ṇudhva̱ṁ khalu̍ mṛ̱ḻatā̍ no̱ mā no̍ gho̱reṇa̍ caratā̱bhi dhṛ̱ṣṇu | ni vo̱ nu ma̱nyur vi̍śatā̱m arā̍tir a̱nyo ba̍bhrū̱ṇām prasi̍tau̱ nv a̍stu ||
10.35.1
abu̍dhram u̱ tya indra̍vanto a̱gnayo̱ jyoti̱r bhara̍nta u̱ṣaso̱ vyu̍ṣṭiṣu | ma̱hī dyāvā̍pṛthi̱vī ce̍tatā̱m apo̱ 'dyā de̱vānā̱m ava̱ ā vṛ̍ṇīmahe ||
10.35.2
di̱vaspṛ̍thi̱vyor ava̱ ā vṛ̍ṇīmahe mā̱tṝn sindhū̱n parva̍tāñ charya̱ṇāva̍taḥ | a̱nā̱gā̱stvaṁ sūrya̍m u̱ṣāsa̍m īmahe bha̱draṁ soma̍ḥ suvā̱no a̱dyā kṛ̍ṇotu naḥ ||
10.35.3
dyāvā̍ no a̱dya pṛ̍thi̱vī anā̍gaso ma̱hī trā̍yetāṁ suvi̱tāya̍ mā̱tarā̍ | u̱ṣā u̱cchanty apa̍ bādhatām a̱ghaṁ sva̱sty a1̱̍gniṁ sa̍midhā̱nam ī̍mahe ||
10.35.4
i̱yaṁ na̍ u̱srā pra̍tha̱mā su̍de̱vya̍ṁ re̱vat sa̱nibhyo̍ re̱vatī̱ vy u̍cchatu | ā̱re ma̱nyuṁ du̍rvi̱datra̍sya dhīmahi sva̱sty a1̱̍gniṁ sa̍midhā̱nam ī̍mahe ||
10.35.5
pra yāḥ sisra̍te̱ sūrya̍sya ra̱śmibhi̱r jyoti̱r bhara̍ntīr u̱ṣaso̱ vyu̍ṣṭiṣu | bha̱drā no̍ a̱dya śrava̍se̱ vy u̍cchata sva̱sty a1̱̍gniṁ sa̍midhā̱nam ī̍mahe ||
10.35.6
a̱na̱mī̱vā u̱ṣasa̱ ā ca̍rantu na̱ ud a̱gnayo̍ jihatā̱ṁ jyoti̍ṣā bṛ̱hat | āyu̍kṣātām a̱śvinā̱ tūtu̍ji̱ṁ ratha̍ṁ sva̱sty a1̱̍gniṁ sa̍midhā̱nam ī̍mahe ||
10.35.7
śreṣṭha̍ṁ no a̱dya sa̍vita̱r vare̍ṇyam bhā̱gam ā su̍va̱ sa hi ra̍tna̱dhā asi̍ | rā̱yo jani̍trīṁ dhi̱ṣaṇā̱m upa̍ bruve sva̱sty a1̱̍gniṁ sa̍midhā̱nam ī̍mahe ||
10.35.8
pipa̍rtu mā̱ tad ṛ̱tasya̍ pra̱vāca̍naṁ de̱vānā̱ṁ yan ma̍nu̱ṣyā̱3̱̍ ama̍nmahi | viśvā̱ id u̱srāḥ spaḻ ud e̍ti̱ sūrya̍ḥ sva̱sty a1̱̱̍gniṁ sa̍midhā̱nam ī̍mahe ||
10.35.9
a̱dve̱ṣo a̱dya ba̱rhiṣa̱ḥ starī̍maṇi̱ grāvṇā̱ṁ yoge̱ manma̍na̱ḥ sādha̍ īmahe | ā̱di̱tyānā̱ṁ śarma̍ṇi̱ sthā bhu̍raṇyasi sva̱sty a1̱̍gniṁ sa̍midhā̱nam ī̍mahe ||
10.35.10
ā no̍ ba̱rhiḥ sa̍dha̱māde̍ bṛ̱had di̱vi de̱vām̐ ī̍ḻe sā̱dayā̍ sa̱pta hotṝ̍n | indra̍m mi̱traṁ varu̍ṇaṁ sā̱taye̱ bhaga̍ṁ sva̱sty a1̱̍gniṁ sa̍midhā̱nam ī̍mahe ||
10.35.11
ta ā̍dityā̱ ā ga̍tā sa̱rvatā̍taye vṛ̱dhe no̍ ya̱jñam a̍vatā sajoṣasaḥ | bṛha̱spati̍m pū̱ṣaṇa̍m a̱śvinā̱ bhaga̍ṁ sva̱sty a1̱̍gniṁ sa̍midhā̱nam ī̍mahe ||
10.35.12
tan no̍ devā yacchata supravāca̱naṁ cha̱rdir ā̍dityāḥ su̱bhara̍ṁ nṛ̱pāyya̍m | paśve̍ to̱kāya̱ tana̍yāya jī̱vase̍ sva̱sty a1̱̍gniṁ sa̍midhā̱nam ī̍mahe ||
10.35.13
viśve̍ a̱dya ma̱ruto̱ viśva̍ ū̱tī viśve̍ bhavantv a̱gnaya̱ḥ sami̍ddhāḥ | viśve̍ no de̱vā ava̱sā ga̍mantu̱ viśva̍m astu̱ dravi̍ṇa̱ṁ vājo̍ a̱sme ||
10.35.14
yaṁ de̍vā̱so 'va̍tha̱ vāja̍sātau̱ yaṁ trāya̍dhve̱ yam pi̍pṛ̱thāty aṁha̍ḥ | yo vo̍ gopī̱the na bha̱yasya̱ veda̱ te syā̍ma de̱vavī̍taye turāsaḥ ||
10.36.1
u̱ṣāsā̱naktā̍ bṛha̱tī su̱peśa̍sā̱ dyāvā̱kṣāmā̱ varu̍ṇo mi̱tro a̍rya̱mā | indra̍ṁ huve ma̱ruta̱ḥ parva̍tām̐ a̱pa ā̍di̱tyān dyāvā̍pṛthi̱vī a̱paḥ sva̍ḥ ||
10.36.2
dyauś ca̍ naḥ pṛthi̱vī ca̱ prace̍tasa ṛ̱tāva̍rī rakṣatā̱m aṁha̍so ri̱ṣaḥ | mā du̍rvi̱datrā̱ nirṛ̍tir na īśata̱ tad de̱vānā̱m avo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe ||
10.36.3
viśva̍smān no̱ adi̍tiḥ pā̱tv aṁha̍so mā̱tā mi̱trasya̱ varu̍ṇasya re̱vata̍ḥ | sva̍rva̱j jyoti̍r avṛ̱kaṁ na̍śīmahi̱ tad de̱vānā̱m avo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe ||
10.36.4
grāvā̱ vada̱nn apa̱ rakṣā̍ṁsi sedhatu du̱ṣṣvapnya̱ṁ nirṛ̍ti̱ṁ viśva̍m a̱triṇa̍m | ā̱di̱tyaṁ śarma̍ ma̱rutā̍m aśīmahi̱ tad de̱vānā̱m avo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe ||
10.36.5
endro̍ ba̱rhiḥ sīda̍tu̱ pinva̍tā̱m iḻā̱ bṛha̱spati̱ḥ sāma̍bhir ṛ̱kvo a̍rcatu | su̱pra̱ke̱taṁ jī̱vase̱ manma̍ dhīmahi̱ tad de̱vānā̱m avo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe ||
10.36.6
di̱vi̱spṛśa̍ṁ ya̱jñam a̱smāka̍m aśvinā jī̱rādhva̍raṁ kṛṇutaṁ su̱mnam i̱ṣṭaye̍ | prā̱cīna̍raśmi̱m āhu̍taṁ ghṛ̱tena̱ tad de̱vānā̱m avo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe ||
10.36.7
upa̍ hvaye su̱hava̱m māru̍taṁ ga̱ṇam pā̍va̱kam ṛ̱ṣvaṁ sa̱khyāya̍ śa̱mbhuva̍m | rā̱yas poṣa̍ṁ sauśrava̱sāya̍ dhīmahi̱ tad de̱vānā̱m avo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe ||
10.36.8
a̱pām peru̍ṁ jī̱vadha̍nyam bharāmahe devā̱vya̍ṁ su̱hava̍m adhvara̱śriya̍m | su̱ra̱śmiṁ soma̍m indri̱yaṁ ya̍mīmahi̱ tad de̱vānā̱m avo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe ||
10.36.9
sa̱nema̱ tat su̍sa̱nitā̍ sa̱nitva̍bhir va̱yaṁ jī̱vā jī̱vapu̍trā̱ anā̍gasaḥ | bra̱hma̱dviṣo̱ viṣva̱g eno̍ bharerata̱ tad de̱vānā̱m avo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe ||
10.36.10
ye sthā mano̍r ya̱jñiyā̱s te śṛ̍ṇotana̱ yad vo̍ devā̱ īma̍he̱ tad da̍dātana | jaitra̱ṁ kratu̍ṁ rayi̱mad vī̱rava̱d yaśa̱s tad de̱vānā̱m avo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe ||
10.36.11
ma̱had a̱dya ma̍ha̱tām ā vṛ̍ṇīma̱he 'vo̍ de̱vānā̍ṁ bṛha̱tām a̍na̱rvaṇā̍m | yathā̱ vasu̍ vī̱rajā̍ta̱ṁ naśā̍mahai̱ tad de̱vānā̱m avo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe ||
10.36.12
ma̱ho a̱gneḥ sa̍midhā̱nasya̱ śarma̱ṇy anā̍gā mi̱tre varu̍ṇe sva̱staye̍ | śreṣṭhe̍ syāma savi̱tuḥ savī̍mani̱ tad de̱vānā̱m avo̍ a̱dyā vṛ̍ṇīmahe ||
10.36.13
ye sa̍vi̱tuḥ sa̱tyasa̍vasya̱ viśve̍ mi̱trasya̍ vra̱te varu̍ṇasya de̱vāḥ | te saubha̍gaṁ vī̱rava̱d goma̱d apno̱ dadhā̍tana̱ dravi̍ṇaṁ ci̱tram a̱sme ||
10.36.14
sa̱vi̱tā pa̱ścātā̍t savi̱tā pu̱rastā̍t savi̱totta̱rāttā̍t savi̱tādha̱rāttā̍t | sa̱vi̱tā na̍ḥ suvatu sa̱rvatā̍tiṁ savi̱tā no̍ rāsatāṁ dī̱rgham āyu̍ḥ ||
10.37.1
namo̍ mi̱trasya̱ varu̍ṇasya̱ cakṣa̍se ma̱ho de̱vāya̱ tad ṛ̱taṁ sa̍paryata | dū̱re̱dṛśe̍ de̱vajā̍tāya ke̱tave̍ di̱vas pu̱trāya̱ sūryā̍ya śaṁsata ||
10.37.2
sā mā̍ sa̱tyokti̱ḥ pari̍ pātu vi̱śvato̱ dyāvā̍ ca̱ yatra̍ ta̱tana̱nn ahā̍ni ca | viśva̍m a̱nyan ni vi̍śate̱ yad eja̍ti vi̱śvāhāpo̍ vi̱śvāhod e̍ti̱ sūrya̍ḥ ||
10.37.3
na te̱ ade̍vaḥ pra̱divo̱ ni vā̍sate̱ yad e̍ta̱śebhi̍ḥ pata̱rai ra̍tha̱ryasi̍ | prā̱cīna̍m a̱nyad anu̍ vartate̱ raja̱ ud a̱nyena̱ jyoti̍ṣā yāsi sūrya ||
10.37.4
yena̍ sūrya̱ jyoti̍ṣā̱ bādha̍se̱ tamo̱ jaga̍c ca̱ viśva̍m udi̱yarṣi̍ bhā̱nunā̍ | tenā̱smad viśvā̱m ani̍rā̱m anā̍huti̱m apāmī̍vā̱m apa̍ du̱ṣṣvapnya̍ṁ suva ||
10.37.5
viśva̍sya̱ hi preṣi̍to̱ rakṣa̍si vra̱tam ahe̍ḻayann u̱ccara̍si sva̱dhā anu̍ | yad a̱dya tvā̍ sūryopa̱bravā̍mahai̱ taṁ no̍ de̱vā anu̍ maṁsīrata̱ kratu̍m ||
10.37.6
taṁ no̱ dyāvā̍pṛthi̱vī tan na̱ āpa̱ indra̍ḥ śṛṇvantu ma̱ruto̱ hava̱ṁ vaca̍ḥ | mā śūne̍ bhūma̱ sūrya̍sya sa̱ṁdṛśi̍ bha̱draṁ jīva̍nto jara̱ṇām a̍śīmahi ||
10.37.7
vi̱śvāhā̍ tvā su̱mana̍saḥ su̱cakṣa̍saḥ pra̱jāva̍nto anamī̱vā anā̍gasaḥ | u̱dyanta̍ṁ tvā mitramaho di̱ve-di̍ve̱ jyog jī̱vāḥ prati̍ paśyema sūrya ||
10.37.8
mahi̱ jyoti̱r bibhra̍taṁ tvā vicakṣaṇa̱ bhāsva̍nta̱ṁ cakṣu̍ṣe-cakṣuṣe̱ maya̍ḥ | ā̱roha̍ntam bṛha̱taḥ pāja̍sa̱s pari̍ va̱yaṁ jī̱vāḥ prati̍ paśyema sūrya ||
10.37.9
yasya̍ te̱ viśvā̱ bhuva̍nāni ke̱tunā̱ pra cera̍te̱ ni ca̍ vi̱śante̍ a̱ktubhi̍ḥ | a̱nā̱gā̱stvena̍ harikeśa sū̱ryāhnā̍hnā no̱ vasya̍sā-vasya̱sod i̍hi ||
10.37.10
śaṁ no̍ bhava̱ cakṣa̍sā̱ śaṁ no̱ ahnā̱ śam bhā̱nunā̱ śaṁ hi̱mā śaṁ ghṛ̱ṇena̍ | yathā̱ śam adhva̱ñ cham asa̍d duro̱ṇe tat sū̍rya̱ dravi̍ṇaṁ dhehi ci̱tram ||
10.37.11
a̱smāka̍ṁ devā u̱bhayā̍ya̱ janma̍ne̱ śarma̍ yacchata dvi̱pade̱ catu̍ṣpade | a̱dat piba̍d ū̱rjaya̍māna̱m āśi̱taṁ tad a̱sme śaṁ yor a̍ra̱po da̍dhātana ||
10.37.12
yad vo̍ devāś cakṛ̱ma ji̱hvayā̍ gu̱ru mana̍so vā̱ prayu̍tī deva̱heḻa̍nam | arā̍vā̱ yo no̍ a̱bhi du̍cchunā̱yate̱ tasmi̱n tad eno̍ vasavo̱ ni dhe̍tana ||
10.38.1
a̱smin na̍ indra pṛtsu̱tau yaśa̍svati̱ śimī̍vati̱ kranda̍si̱ prāva̍ sā̱taye̍ | yatra̱ goṣā̍tā dhṛṣi̱teṣu̍ khā̱diṣu̱ viṣva̱k pata̍nti di̱dyavo̍ nṛ̱ṣāhye̍ ||
10.38.2
sa na̍ḥ kṣu̱manta̱ṁ sada̍ne̱ vy ū̍rṇuhi̱ goa̍rṇasaṁ ra̱yim i̍ndra śra̱vāyya̍m | syāma̍ te̱ jaya̍taḥ śakra me̱dino̱ yathā̍ va̱yam u̱śmasi̱ tad va̍so kṛdhi ||
10.38.3
yo no̱ dāsa̱ āryo̍ vā puruṣṭu̱tāde̍va indra yu̱dhaye̱ cike̍tati | a̱smābhi̍ṣ ṭe su̱ṣahā̍ḥ santu̱ śatra̍va̱s tvayā̍ va̱yaṁ tān va̍nuyāma saṁga̱me ||
10.38.4
yo da̱bhrebhi̱r havyo̱ yaś ca̱ bhūri̍bhi̱r yo a̱bhīke̍ varivo̱vin nṛ̱ṣāhye̍ | taṁ vi̍khā̱de sasni̍m a̱dya śru̱taṁ nara̍m a̱rvāñca̱m indra̱m ava̍se karāmahe ||
10.38.5
sva̱vṛja̱ṁ hi tvām a̱ham i̍ndra śu̱śravā̍nānu̱daṁ vṛ̍ṣabha radhra̱coda̍nam | pra mu̍ñcasva̱ pari̱ kutsā̍d i̱hā ga̍hi̱ kim u̱ tvāvā̍n mu̱ṣkayo̍r ba̱ddha ā̍sate ||
10.39.1
yo vā̱m pari̍jmā su̱vṛd a̍śvinā̱ ratho̍ do̱ṣām u̱ṣāso̱ havyo̍ ha̱viṣma̍tā | śa̱śva̱tta̱māsa̱s tam u̍ vām i̱daṁ va̱yam pi̱tur na nāma̍ su̱hava̍ṁ havāmahe ||
10.39.2
co̱daya̍taṁ sū̱nṛtā̱ḥ pinva̍ta̱ṁ dhiya̱ ut pura̍ṁdhīr īrayata̱ṁ tad u̍śmasi | ya̱śasa̍m bhā̱gaṁ kṛ̍ṇutaṁ no aśvinā̱ soma̱ṁ na cāru̍m ma̱ghava̍tsu nas kṛtam ||
10.39.3
a̱mā̱jura̍ś cid bhavatho yu̱vam bhago̍ 'nā̱śoś ci̍d avi̱tārā̍pa̱masya̍ cit | a̱ndhasya̍ cin nāsatyā kṛ̱śasya̍ cid yu̱vām id ā̍hur bhi̱ṣajā̍ ru̱tasya̍ cit ||
10.39.4
yu̱vaṁ cyavā̍naṁ sa̱naya̱ṁ yathā̱ ratha̱m puna̱r yuvā̍naṁ ca̱rathā̍ya takṣathuḥ | niṣ ṭau̱gryam ū̍hathur a̱dbhyas pari̱ viśvet tā vā̱ṁ sava̍neṣu pra̱vācyā̍ ||
10.39.5
pu̱rā̱ṇā vā̍ṁ vī̱ryā̱3̱̍ pra bra̍vā̱ jane 'tho̍ hāsathur bhi̱ṣajā̍ mayo̱bhuvā̍ | tā vā̱ṁ nu navyā̱v ava̍se karāmahe̱ 'yaṁ nā̍satyā̱ śrad a̱rir yathā̱ dadha̍t ||
10.39.6
i̱yaṁ vā̍m ahve śṛṇu̱tam me̍ aśvinā pu̱trāye̍va pi̱tarā̱ mahya̍ṁ śikṣatam | anā̍pi̱r ajñā̍ asajā̱tyāma̍tiḥ pu̱rā tasyā̍ a̱bhiśa̍ste̱r ava̍ spṛtam ||
10.39.7
yu̱vaṁ rathe̍na vima̱dāya̍ śu̱ndhyuva̱ṁ ny ū̍hathuḥ purumi̱trasya̱ yoṣa̍ṇām | yu̱vaṁ hava̍ṁ vadhrima̱tyā a̍gacchataṁ yu̱vaṁ suṣu̍tiṁ cakrathu̱ḥ pura̍ṁdhaye ||
10.39.8
yu̱vaṁ vipra̍sya jara̱ṇām u̍pe̱yuṣa̱ḥ puna̍ḥ ka̱ler a̍kṛṇuta̱ṁ yuva̱d vaya̍ḥ | yu̱vaṁ vanda̍nam ṛśya̱dād ud ū̍pathur yu̱vaṁ sa̱dyo vi̱śpalā̱m eta̍ve kṛthaḥ ||
10.39.9
yu̱vaṁ ha̍ re̱bhaṁ vṛ̍ṣaṇā̱ guhā̍ hi̱tam ud ai̍rayatam mamṛ̱vāṁsa̍m aśvinā | yu̱vam ṛ̱bīsa̍m u̱ta ta̱ptam atra̍ya̱ oma̍nvantaṁ cakrathuḥ sa̱ptava̍dhraye ||
10.39.10
yu̱vaṁ śve̱tam pe̱dave̍ 'śvi̱nāśva̍ṁ na̱vabhi̱r vājai̍r nava̱tī ca̍ vā̱jina̍m | ca̱rkṛtya̍ṁ dadathur drāva̱yatsa̍kha̱m bhaga̱ṁ na nṛbhyo̱ havya̍m mayo̱bhuva̍m ||
10.39.11
na taṁ rā̍jānāv adite̱ kuta̍ś ca̱na nāṁho̍ aśnoti duri̱taṁ naki̍r bha̱yam | yam a̍śvinā suhavā rudravartanī purora̱thaṁ kṛ̍ṇu̱thaḥ patnyā̍ sa̱ha ||
10.39.12
ā tena̍ yāta̱m mana̍so̱ javī̍yasā̱ ratha̱ṁ yaṁ vā̍m ṛ̱bhava̍ś ca̱krur a̍śvinā | yasya̱ yoge̍ duhi̱tā jāya̍te di̱va u̱bhe aha̍nī su̱dine̍ vi̱vasva̍taḥ ||
10.39.13
tā va̱rtir yā̍taṁ ja̱yuṣā̱ vi parva̍ta̱m api̍nvataṁ śa̱yave̍ dhe̱num a̍śvinā | vṛka̍sya ci̱d varti̍kām a̱ntar ā̱syā̍d yu̱vaṁ śacī̍bhir grasi̱tām a̍muñcatam ||
10.39.14
e̱taṁ vā̱ṁ stoma̍m aśvināv aka̱rmāta̍kṣāma̱ bhṛga̍vo̱ na ratha̍m | ny a̍mṛkṣāma̱ yoṣa̍ṇā̱ṁ na marye̱ nitya̱ṁ na sū̱nuṁ tana̍ya̱ṁ dadhā̍nāḥ ||
10.40.1
ratha̱ṁ yānta̱ṁ kuha̱ ko ha̍ vāṁ narā̱ prati̍ dyu̱manta̍ṁ suvi̱tāya̍ bhūṣati | prā̱ta̱ryāvā̍ṇaṁ vi̱bhva̍ṁ vi̱śe-vi̍śe̱ vasto̍r-vasto̱r vaha̍mānaṁ dhi̱yā śami̍ ||
10.40.2
kuha̍ svid do̱ṣā kuha̱ vasto̍r a̱śvinā̱ kuhā̍bhipi̱tvaṁ ka̍rata̱ḥ kuho̍ṣatuḥ | ko vā̍ṁ śayu̱trā vi̱dhave̍va de̱vara̱m marya̱ṁ na yoṣā̍ kṛṇute sa̱dhastha̱ ā ||
10.40.3
prā̱tar ja̍rethe jara̱ṇeva̱ kāpa̍yā̱ vasto̍r-vastor yaja̱tā ga̍cchatho gṛ̱ham | kasya̍ dhva̱srā bha̍vatha̱ḥ kasya̍ vā narā rājapu̱treva̱ sava̱nāva̍ gacchathaḥ ||
10.40.4
yu̱vām mṛ̱geva̍ vāra̱ṇā mṛ̍ga̱ṇyavo̍ do̱ṣā vasto̍r ha̱viṣā̱ ni hva̍yāmahe | yu̱vaṁ hotrā̍m ṛtu̱thā juhva̍te na̱reṣa̱ṁ janā̍ya vahathaḥ śubhas patī ||
10.40.5
yu̱vāṁ ha̱ ghoṣā̱ pary a̍śvinā ya̱tī rājña̍ ūce duhi̱tā pṛ̱cche vā̍ṁ narā | bhū̱tam me̱ ahna̍ u̱ta bhū̍tam a̱ktave 'śvā̍vate ra̱thine̍ śakta̱m arva̍te ||
10.40.6
yu̱vaṁ ka̱vī ṣṭha̱ḥ pary a̍śvinā̱ ratha̱ṁ viśo̱ na kutso̍ jari̱tur na̍śāyathaḥ | yu̱vor ha̱ makṣā̱ pary a̍śvinā̱ madhv ā̱sā bha̍rata niṣkṛ̱taṁ na yoṣa̍ṇā ||
10.40.7
yu̱vaṁ ha̍ bhu̱jyuṁ yu̱vam a̍śvinā̱ vaśa̍ṁ yu̱vaṁ śi̱ñjāra̍m u̱śanā̱m upā̍rathuḥ | yu̱vo rarā̍vā̱ pari̍ sa̱khyam ā̍sate yu̱vor a̱ham ava̍sā su̱mnam ā ca̍ke ||
10.40.8
yu̱vaṁ ha̍ kṛ̱śaṁ yu̱vam a̍śvinā śa̱yuṁ yu̱vaṁ vi̱dhanta̍ṁ vi̱dhavā̍m uruṣyathaḥ | yu̱vaṁ sa̱nibhya̍ḥ sta̱naya̍ntam aśvi̱nāpa̍ vra̱jam ū̍rṇuthaḥ sa̱ptāsya̍m ||
10.40.9
jani̍ṣṭa̱ yoṣā̍ pa̱taya̍t kanīna̱ko vi cāru̍han vī̱rudho̍ da̱ṁsanā̱ anu̍ | āsmai̍ rīyante niva̱neva̱ sindha̍vo̱ 'smā ahne̍ bhavati̱ tat pa̍titva̱nam ||
10.40.10
jī̱vaṁ ru̍danti̱ vi ma̍yante adhva̱re dī̱rghām anu̱ prasi̍tiṁ dīdhiyu̱r nara̍ḥ | vā̱mam pi̱tṛbhyo̱ ya i̱daṁ sa̍meri̱re maya̱ḥ pati̍bhyo̱ jana̍yaḥ pari̱ṣvaje̍ ||
10.40.11
na tasya̍ vidma̱ tad u̱ ṣu pra vo̍cata̱ yuvā̍ ha̱ yad yu̍va̱tyāḥ kṣeti̱ yoni̍ṣu | pri̱yosri̍yasya vṛṣa̱bhasya̍ re̱tino̍ gṛ̱haṁ ga̍memāśvinā̱ tad u̍śmasi ||
10.40.12
ā vā̍m agan suma̱tir vā̍jinīvasū̱ ny a̍śvinā hṛ̱tsu kāmā̍ ayaṁsata | abhū̍taṁ go̱pā mi̍thu̱nā śu̍bhas patī pri̱yā a̍rya̱mṇo duryā̍m̐ aśīmahi ||
10.40.13
tā ma̍ndasā̱nā manu̍ṣo duro̱ṇa ā dha̱ttaṁ ra̱yiṁ sa̱havī̍raṁ vaca̱syave̍ | kṛ̱taṁ tī̱rthaṁ su̍prapā̱ṇaṁ śu̍bhas patī sthā̱ṇum pa̍the̱ṣṭhām apa̍ durma̱tiṁ ha̍tam ||
10.40.14
kva̍ svid a̱dya ka̍ta̱māsv a̱śvinā̍ vi̱kṣu da̱srā mā̍dayete śu̱bhas patī̍ | ka ī̱ṁ ni ye̍me kata̱masya̍ jagmatu̱r vipra̍sya vā̱ yaja̍mānaṁ vā gṛ̱ham ||
10.41.1
sa̱mā̱nam u̱ tyam pu̍ruhū̱tam u̱kthya1̱̍ṁ ratha̍ṁ trica̱kraṁ sava̍nā̱ gani̍gmatam | pari̍jmānaṁ vida̱thya̍ṁ suvṛ̱ktibhi̍r va̱yaṁ vyu̍ṣṭā u̱ṣaso̍ havāmahe ||
10.41.2
prā̱ta̱ryuja̍ṁ nāsa̱tyādhi̍ tiṣṭhathaḥ prāta̱ryāvā̍ṇam madhu̱vāha̍na̱ṁ ratha̍m | viśo̱ yena̱ gaccha̍tho̱ yajva̍rīr narā kī̱reś ci̍d ya̱jñaṁ hotṛ̍mantam aśvinā ||
10.41.3
a̱dhva̱ryuṁ vā̱ madhu̍pāṇiṁ su̱hastya̍m a̱gnidha̍ṁ vā dhṛ̱tada̍kṣa̱ṁ damū̍nasam | vipra̍sya vā̱ yat sava̍nāni̱ gaccha̱tho 'ta̱ ā yā̍tam madhu̱peya̍m aśvinā ||
10.42.1
aste̍va̱ su pra̍ta̱raṁ lāya̱m asya̱n bhūṣa̍nn iva̱ pra bha̍rā̱ stoma̍m asmai | vā̱cā vi̍prās tarata̱ vāca̍m a̱ryo ni rā̍maya jaritar jā̱ram indra̍m ||
10.42.2
dohe̍na̱ gām upa̍ śikṣā̱ sakhā̍ya̱m pra bo̍dhaya jaritar jā̱ram indra̍m | kośa̱ṁ na pū̱rṇaṁ vasu̍nā̱ nyṛ̍ṣṭa̱m ā cyā̍vaya magha̱deyā̍ya̱ śūra̍m ||
10.42.3
kim a̱ṅga tvā̍ maghavan bho̱jam ā̍huḥ śiśī̱hi mā̍ śiśa̱yaṁ tvā̍ śṛṇomi | apna̍svatī̱ mama̱ dhīr a̍stu śakra vasu̱vida̱m bhaga̍m i̱ndrā bha̍rā naḥ ||
10.42.4
tvāṁ janā̍ mamasa̱tyeṣv i̍ndra saṁtasthā̱nā vi hva̍yante samī̱ke | atrā̱ yuja̍ṁ kṛṇute̱ yo ha̱viṣmā̱n nāsu̍nvatā sa̱khyaṁ va̍ṣṭi̱ śūra̍ḥ ||
10.42.5
dhana̱ṁ na sya̱ndram ba̍hu̱laṁ yo a̍smai tī̱vrān somā̍m̐ āsu̱noti̱ praya̍svān | tasmai̱ śatrū̍n su̱tukā̍n prā̱tar ahno̱ ni svaṣṭrā̍n yu̱vati̱ hanti̍ vṛ̱tram ||
10.42.6
yasmi̍n va̱yaṁ da̍dhi̱mā śaṁsa̱m indre̱ yaḥ śi̱śrāya̍ ma̱ghavā̱ kāma̍m a̱sme | ā̱rāc ci̱t san bha̍yatām asya̱ śatru̱r ny a̍smai dyu̱mnā janyā̍ namantām ||
10.42.7
ā̱rāc chatru̱m apa̍ bādhasva dū̱ram u̱gro yaḥ śamba̍ḥ puruhūta̱ tena̍ | a̱sme dhe̍hi̱ yava̍ma̱d goma̍d indra kṛ̱dhī dhiya̍ṁ jari̱tre vāja̍ratnām ||
10.42.8
pra yam a̱ntar vṛ̍ṣasa̱vāso̱ agma̍n tī̱vrāḥ somā̍ bahu̱lāntā̍sa̱ indra̍m | nāha̍ dā̱māna̍m ma̱ghavā̱ ni ya̍ṁsa̱n ni su̍nva̱te va̍hati̱ bhūri̍ vā̱mam ||
10.42.9
u̱ta pra̱hām a̍ti̱dīvyā̍ jayāti kṛ̱taṁ yac chva̱ghnī vi̍ci̱noti̍ kā̱le | yo de̱vakā̍mo̱ na dhanā̍ ruṇaddhi̱ sam it taṁ rā̱yā sṛ̍jati sva̱dhāvā̍n ||
10.42.10
gobhi̍ṣ ṭare̱māma̍tiṁ du̱revā̱ṁ yave̍na̱ kṣudha̍m puruhūta̱ viśvā̍m | va̱yaṁ rāja̍bhiḥ pratha̱mā dhanā̍ny a̱smāke̍na vṛ̱jane̍nā jayema ||
10.42.11
bṛha̱spati̍r na̱ḥ pari̍ pātu pa̱ścād u̱totta̍rasmā̱d adha̍rād aghā̱yoḥ | indra̍ḥ pu̱rastā̍d u̱ta ma̍dhya̱to na̱ḥ sakhā̱ sakhi̍bhyo̱ vari̍vaḥ kṛṇotu ||
10.43.1
acchā̍ ma̱ indra̍m ma̱taya̍ḥ sva̱rvida̍ḥ sa̱dhrīcī̱r viśvā̍ uśa̱tīr a̍nūṣata | pari̍ ṣvajante̱ jana̍yo̱ yathā̱ pati̱m marya̱ṁ na śu̱ndhyum ma̱ghavā̍nam ū̱taye̍ ||
10.43.2
na ghā̍ tva̱drig apa̍ veti me̱ mana̱s tve it kāma̍m puruhūta śiśraya | rāje̍va dasma̱ ni ṣa̱do 'dhi̍ ba̱rhiṣy a̱smin su some̍ 'va̱pāna̍m astu te ||
10.43.3
vi̱ṣū̱vṛd indro̱ ama̍ter u̱ta kṣu̱dhaḥ sa id rā̱yo ma̱ghavā̱ vasva̍ īśate | tasyed i̱me pra̍va̱ṇe sa̱pta sindha̍vo̱ vayo̍ vardhanti vṛṣa̱bhasya̍ śu̱ṣmiṇa̍ḥ ||
10.43.4
vayo̱ na vṛ̱kṣaṁ su̍palā̱śam āsa̍da̱n somā̍sa̱ indra̍m ma̱ndina̍ś camū̱ṣada̍ḥ | praiṣā̱m anī̍ka̱ṁ śava̍sā̱ davi̍dyutad vi̱dat sva1̱̍r mana̍ve̱ jyoti̱r ārya̍m ||
10.43.5
kṛ̱taṁ na śva̱ghnī vi ci̍noti̱ deva̍ne sa̱ṁvarga̱ṁ yan ma̱ghavā̱ sūrya̱ṁ jaya̍t | na tat te̍ a̱nyo anu̍ vī̱rya̍ṁ śaka̱n na pu̍rā̱ṇo ma̍ghava̱n nota nūta̍naḥ ||
10.43.6
viśa̍ṁ-viśam ma̱ghavā̱ pary a̍śāyata̱ janā̍nā̱ṁ dhenā̍ ava̱cāka̍śa̱d vṛṣā̍ | yasyāha̍ śa̱kraḥ sava̍neṣu̱ raṇya̍ti̱ sa tī̱vraiḥ somai̍ḥ sahate pṛtanya̱taḥ ||
10.43.7
āpo̱ na sindhu̍m a̱bhi yat sa̱makṣa̍ra̱n somā̍sa̱ indra̍ṁ ku̱lyā i̍va hra̱dam | vardha̍nti̱ viprā̱ maho̍ asya̱ sāda̍ne̱ yava̱ṁ na vṛ̱ṣṭir di̱vyena̱ dānu̍nā ||
10.43.8
vṛṣā̱ na kru̱ddhaḥ pa̍taya̱d raja̱ḥsv ā yo a̱ryapa̍tnī̱r akṛ̍ṇod i̱mā a̱paḥ | sa su̍nva̱te ma̱ghavā̍ jī̱radā̍na̱ve 'vi̍nda̱j jyoti̱r mana̍ve ha̱viṣma̍te ||
10.43.9
uj jā̍yatām para̱śur jyoti̍ṣā sa̱ha bhū̱yā ṛ̱tasya̍ su̱dughā̍ purāṇa̱vat | vi ro̍catām aru̱ṣo bhā̱nunā̱ śuci̱ḥ sva1̱̍r ṇa śu̱kraṁ śu̍śucīta̱ satpa̍tiḥ ||
10.43.10
gobhi̍ṣ ṭare̱māma̍tiṁ du̱revā̱ṁ yave̍na̱ kṣudha̍m puruhūta̱ viśvā̍m | va̱yaṁ rāja̍bhiḥ pratha̱mā dhanā̍ny a̱smāke̍na vṛ̱jane̍nā jayema ||
10.43.11
bṛha̱spati̍r na̱ḥ pari̍ pātu pa̱ścād u̱totta̍rasmā̱d adha̍rād aghā̱yoḥ | indra̍ḥ pu̱rastā̍d u̱ta ma̍dhya̱to na̱ḥ sakhā̱ sakhi̍bhyo̱ vari̍vaḥ kṛṇotu ||
10.44.1
ā yā̱tv indra̱ḥ svapa̍ti̱r madā̍ya̱ yo dharma̍ṇā tūtujā̱nas tuvi̍ṣmān | pra̱tva̱kṣā̱ṇo ati̱ viśvā̱ sahā̍ṁsy apā̱reṇa̍ maha̱tā vṛṣṇye̍na ||
10.44.2
su̱ṣṭhāmā̱ ratha̍ḥ su̱yamā̱ harī̍ te mi̱myakṣa̱ vajro̍ nṛpate̱ gabha̍stau | śībha̍ṁ rājan su̱pathā yā̍hy a̱rvāṅ vardhā̍ma te pa̱puṣo̱ vṛṣṇyā̍ni ||
10.44.3
endra̱vāho̍ nṛ̱pati̱ṁ vajra̍bāhum u̱gram u̱grāsa̍s tavi̱ṣāsa̍ enam | pratva̍kṣasaṁ vṛṣa̱bhaṁ sa̱tyaśu̍ṣma̱m em a̍sma̱trā sa̍dha̱mādo̍ vahantu ||
10.44.4
e̱vā pati̍ṁ droṇa̱sāca̱ṁ sace̍tasam ū̱rjaḥ ska̱mbhaṁ dha̱ruṇa̱ ā vṛ̍ṣāyase | oja̍ḥ kṛṣva̱ saṁ gṛ̍bhāya̱ tve apy aso̱ yathā̍ keni̱pānā̍m i̱no vṛ̱dhe ||
10.44.5
gama̍nn a̱sme vasū̱ny ā hi śaṁsi̍ṣaṁ svā̱śiṣa̱m bhara̱m ā yā̍hi so̱mina̍ḥ | tvam ī̍śiṣe̱ sāsminn ā sa̍tsi ba̱rhiṣy a̍nādhṛ̱ṣyā tava̱ pātrā̍ṇi̱ dharma̍ṇā ||
10.44.6
pṛtha̱k prāya̍n pratha̱mā de̱vahū̍ta̱yo 'kṛ̍ṇvata śrava̱syā̍ni du̱ṣṭarā̍ | na ye śe̱kur ya̱jñiyā̱ṁ nāva̍m ā̱ruha̍m ī̱rmaiva te ny a̍viśanta̱ kepa̍yaḥ ||
10.44.7
e̱vaivāpā̱g apa̍re santu dū̱ḍhyo 'śvā̱ yeṣā̍ṁ du̱ryuja̍ āyuyu̱jre | i̱tthā ye prāg upa̍re̱ santi̍ dā̱vane̍ pu̱rūṇi̱ yatra̍ va̱yunā̍ni̱ bhoja̍nā ||
10.44.8
gi̱rīm̐r ajrā̱n reja̍mānām̐ adhāraya̱d dyauḥ kra̍ndad a̱ntari̍kṣāṇi kopayat | sa̱mī̱cī̱ne dhi̱ṣaṇe̱ vi ṣka̍bhāyati̱ vṛṣṇa̍ḥ pī̱tvā mada̍ u̱kthāni̍ śaṁsati ||
10.44.9
i̱mam bi̍bharmi̱ sukṛ̍taṁ te aṅku̱śaṁ yenā̍ru̱jāsi̍ maghavañ chaphā̱ruja̍ḥ | a̱smin su te̱ sava̍ne astv o̱kya̍ṁ su̱ta i̱ṣṭau ma̍ghavan bo̱dhy ābha̍gaḥ ||
10.44.10
gobhi̍ṣ ṭare̱māma̍tiṁ du̱revā̱ṁ yave̍na̱ kṣudha̍m puruhūta̱ viśvā̍m | va̱yaṁ rāja̍bhiḥ pratha̱mā dhanā̍ny a̱smāke̍na vṛ̱jane̍nā jayema ||
10.44.11
bṛha̱spati̍r na̱ḥ pari̍ pātu pa̱ścād u̱totta̍rasmā̱d adha̍rād aghā̱yoḥ | indra̍ḥ pu̱rastā̍d u̱ta ma̍dhya̱to na̱ḥ sakhā̱ sakhi̍bhyo̱ vari̍vaḥ kṛṇotu ||
10.45.1
di̱vas pari̍ pratha̱maṁ ja̍jñe a̱gnir a̱smad dvi̱tīya̱m pari̍ jā̱tave̍dāḥ | tṛ̱tīya̍m a̱psu nṛ̱maṇā̱ aja̍sra̱m indhā̍na enaṁ jarate svā̱dhīḥ ||
10.45.2
vi̱dmā te̍ agne tre̱dhā tra̱yāṇi̍ vi̱dmā te̱ dhāma̱ vibhṛ̍tā puru̱trā | vi̱dmā te̱ nāma̍ para̱maṁ guhā̱ yad vi̱dmā tam utsa̱ṁ yata̍ āja̱gantha̍ ||
10.45.3
sa̱mu̱dre tvā̍ nṛ̱maṇā̍ a̱psv a1̱̍ntar nṛ̱cakṣā̍ īdhe di̱vo a̍gna̱ ūdha̍n | tṛ̱tīye̍ tvā̱ raja̍si tasthi̱vāṁsa̍m a̱pām u̱pasthe̍ mahi̱ṣā a̍vardhan ||
10.45.4
akra̍ndad a̱gniḥ sta̱naya̍nn iva̱ dyauḥ kṣāmā̱ reri̍had vī̱rudha̍ḥ sama̱ñjan | sa̱dyo ja̍jñā̱no vi hīm i̱ddho akhya̱d ā roda̍sī bhā̱nunā̍ bhāty a̱ntaḥ ||
10.45.5
śrī̱ṇām u̍dā̱ro dha̱ruṇo̍ rayī̱ṇām ma̍nī̱ṣāṇā̱m prārpa̍ṇa̱ḥ soma̍gopāḥ | vasu̍ḥ sū̱nuḥ saha̍so a̱psu rājā̱ vi bhā̱ty agra̍ u̱ṣasā̍m idhā̱naḥ ||
10.45.6
viśva̍sya ke̱tur bhuva̍nasya̱ garbha̱ ā roda̍sī apṛṇā̱j jāya̍mānaḥ | vī̱ḻuṁ ci̱d adri̍m abhinat parā̱yañ janā̱ yad a̱gnim aya̍janta̱ pañca̍ ||
10.45.7
u̱śik pā̍va̱ko a̍ra̱tiḥ su̍me̱dhā marte̍ṣv a̱gnir a̱mṛto̱ ni dhā̍yi | iya̍rti dhū̱mam a̍ru̱ṣam bhari̍bhra̱d uc chu̱kreṇa̍ śo̱ciṣā̱ dyām ina̍kṣan ||
10.45.8
dṛ̱śā̱no ru̱kma u̍rvi̱yā vy a̍dyaud du̱rmarṣa̱m āyu̍ḥ śri̱ye ru̍cā̱naḥ | a̱gnir a̱mṛto̍ abhava̱d vayo̍bhi̱r yad e̍na̱ṁ dyaur ja̱naya̍t su̱retā̍ḥ ||
10.45.9
yas te̍ a̱dya kṛ̱ṇava̍d bhadraśoce 'pū̱paṁ de̍va ghṛ̱tava̍ntam agne | pra taṁ na̍ya prata̱raṁ vasyo̱ acchā̱bhi su̱mnaṁ de̱vabha̍ktaṁ yaviṣṭha ||
10.45.10
ā tam bha̍ja sauśrava̱seṣv a̍gna u̱ktha-u̍ktha̱ ā bha̍ja śa̱syamā̍ne | pri̱yaḥ sūrye̍ pri̱yo a̱gnā bha̍vā̱ty uj jā̱tena̍ bhi̱nada̱d uj jani̍tvaiḥ ||
10.45.11
tvām a̍gne̱ yaja̍mānā̱ anu̱ dyūn viśvā̱ vasu̍ dadhire̱ vāryā̍ṇi | tvayā̍ sa̱ha dravi̍ṇam i̱cchamā̍nā vra̱jaṁ goma̍ntam u̱śijo̱ vi va̍vruḥ ||
10.45.12
astā̍vy a̱gnir na̱rāṁ su̱śevo̍ vaiśvāna̱ra ṛṣi̍bhi̱ḥ soma̍gopāḥ | a̱dve̱ṣe dyāvā̍pṛthi̱vī hu̍vema̱ devā̍ dha̱tta ra̱yim a̱sme su̱vīra̍m ||
10.46.1
pra hotā̍ jā̱to ma̱hān na̍bho̱vin nṛ̱ṣadvā̍ sīdad a̱pām u̱pasthe̍ | dadhi̱r yo dhāyi̱ sa te̱ vayā̍ṁsi ya̱ntā vasū̍ni vidha̱te ta̍nū̱pāḥ ||
10.46.2
i̱maṁ vi̱dhanto̍ a̱pāṁ sa̱dhasthe̍ pa̱śuṁ na na̱ṣṭam pa̱dair anu̍ gman | guhā̱ cata̍ntam u̱śijo̱ namo̍bhir i̱cchanto̱ dhīrā̱ bhṛga̍vo 'vindan ||
10.46.3
i̱maṁ tri̱to bhūry a̍vindad i̱cchan vai̍bhūva̱so mū̱rdhany aghnyā̍yāḥ | sa śevṛ̍dho jā̱ta ā ha̱rmyeṣu̱ nābhi̱r yuvā̍ bhavati roca̱nasya̍ ||
10.46.4
ma̱ndraṁ hotā̍ram u̱śijo̱ namo̍bhi̱ḥ prāñca̍ṁ ya̱jñaṁ ne̱tāra̍m adhva̱rāṇā̍m | vi̱śām a̍kṛṇvann ara̱tim pā̍va̱kaṁ ha̍vya̱vāha̱ṁ dadha̍to̱ mānu̍ṣeṣu ||
10.46.5
pra bhū̱r jaya̍ntam ma̱hāṁ vi̍po̱dhām mū̱rā amū̍ram pu̱rāṁ da̱rmāṇa̍m | naya̍nto̱ garbha̍ṁ va̱nāṁ dhiya̍ṁ dhu̱r hiri̍śmaśru̱ṁ nārvā̍ṇa̱ṁ dhana̍rcam ||
10.46.6
ni pa̱styā̍su tri̱taḥ sta̍bhū̱yan pari̍vīto̱ yonau̍ sīdad a̱ntaḥ | ata̍ḥ sa̱ṁgṛbhyā̍ vi̱śāṁ damū̍nā̱ vidha̍rmaṇāya̱ntrair ī̍yate̱ nṝn ||
10.46.7
a̱syājarā̍so da̱mām a̱ritrā̍ a̱rcaddhū̍māso a̱gnaya̍ḥ pāva̱kāḥ | śvi̱tī̱caya̍ḥ śvā̱trāso̍ bhura̱ṇyavo̍ vana̱rṣado̍ vā̱yavo̱ na somā̍ḥ ||
10.46.8
pra ji̱hvayā̍ bharate̱ vepo̍ a̱gniḥ pra va̱yunā̍ni̱ ceta̍sā pṛthi̱vyāḥ ||
10.46.9
dyāvā̱ yam a̱gnim pṛ̍thi̱vī jani̍ṣṭā̱m āpa̱s tvaṣṭā̱ bhṛga̍vo̱ yaṁ saho̍bhiḥ | ī̱ḻenya̍m pratha̱mam mā̍ta̱riśvā̍ de̱vās ta̍takṣu̱r mana̍ve̱ yaja̍tram ||
10.46.10
yaṁ tvā̍ de̱vā da̍dhi̱re ha̍vya̱vāha̍m puru̱spṛho̱ mānu̍ṣāso̱ yaja̍tram | sa yāma̍nn agne stuva̱te vayo̍ dhā̱ḥ pra de̍va̱yan ya̱śasa̱ḥ saṁ hi pū̱rvīḥ ||
10.47.1
ja̱gṛ̱bhmā te̱ dakṣi̍ṇam indra̱ hasta̍ṁ vasū̱yavo̍ vasupate̱ vasū̍nām | vi̱dmā hi tvā̱ gopa̍tiṁ śūra̱ gonā̍m a̱smabhya̍ṁ ci̱traṁ vṛṣa̍ṇaṁ ra̱yiṁ dā̍ḥ ||
10.47.2
svā̱yu̱dhaṁ svava̍saṁ sunī̱thaṁ catu̍ḥsamudraṁ dha̱ruṇa̍ṁ rayī̱ṇām | ca̱rkṛtya̱ṁ śaṁsya̱m bhūri̍vāram a̱smabhya̍ṁ ci̱traṁ vṛṣa̍ṇaṁ ra̱yiṁ dā̍ḥ ||
10.47.3
su̱brahmā̍ṇaṁ de̱vava̍ntam bṛ̱hanta̍m u̱ruṁ ga̍bhī̱ram pṛ̱thubu̍dhnam indra | śru̱taṛ̍ṣim u̱gram a̍bhimāti̱ṣāha̍m a̱smabhya̍ṁ ci̱traṁ vṛṣa̍ṇaṁ ra̱yiṁ dā̍ḥ ||
10.47.4
sa̱nadvā̍ja̱ṁ vipra̍vīra̱ṁ taru̍traṁ dhana̱spṛta̍ṁ śūśu̱vāṁsa̍ṁ su̱dakṣa̍m | da̱syu̱hana̍m pū̱rbhida̍m indra sa̱tyam a̱smabhya̍ṁ ci̱traṁ vṛṣa̍ṇaṁ ra̱yiṁ dā̍ḥ ||
10.47.5
aśvā̍vantaṁ ra̱thina̍ṁ vī̱rava̍ntaṁ saha̱sriṇa̍ṁ śa̱tina̱ṁ vāja̍m indra | bha̱dravrā̍ta̱ṁ vipra̍vīraṁ sva̱rṣām a̱smabhya̍ṁ ci̱traṁ vṛṣa̍ṇaṁ ra̱yiṁ dā̍ḥ ||
10.47.6
pra sa̱ptagu̍m ṛ̱tadhī̍tiṁ sume̱dhām bṛha̱spati̍m ma̱tir acchā̍ jigāti | ya ā̍ṅgira̱so nama̍sopa̱sadyo̱ 'smabhya̍ṁ ci̱traṁ vṛṣa̍ṇaṁ ra̱yiṁ dā̍ḥ ||
10.47.7
vanī̍vāno̱ mama̍ dū̱tāsa̱ indra̱ṁ stomā̍ś caranti suma̱tīr i̍yā̱nāḥ | hṛ̱di̱spṛśo̱ mana̍sā va̱cyamā̍nā a̱smabhya̍ṁ ci̱traṁ vṛṣa̍ṇaṁ ra̱yiṁ dā̍ḥ ||
10.47.8
yat tvā̱ yāmi̍ da̱ddhi tan na̍ indra bṛ̱hanta̱ṁ kṣaya̱m asa̍ma̱ṁ janā̍nām | a̱bhi tad dyāvā̍pṛthi̱vī gṛ̍ṇītām a̱smabhya̍ṁ ci̱traṁ vṛṣa̍ṇaṁ ra̱yiṁ dā̍ḥ ||
10.48.1
a̱ham bhu̍va̱ṁ vasu̍naḥ pū̱rvyas pati̍r a̱haṁ dhanā̍ni̱ saṁ ja̍yāmi̱ śaśva̍taḥ | māṁ ha̍vante pi̱tara̱ṁ na ja̱ntavo̱ 'haṁ dā̱śuṣe̱ vi bha̍jāmi̱ bhoja̍nam ||
10.48.2
a̱ham indro̱ rodho̱ vakṣo̱ atha̍rvaṇas tri̱tāya̱ gā a̍janaya̱m ahe̱r adhi̍ | a̱haṁ dasyu̍bhya̱ḥ pari̍ nṛ̱mṇam ā da̍de go̱trā śikṣa̍n dadhī̱ce mā̍ta̱riśva̍ne ||
10.48.3
mahya̱ṁ tvaṣṭā̱ vajra̍m atakṣad āya̱sam mayi̍ de̱vāso̍ 'vṛja̱nn api̱ kratu̍m | mamānī̍ka̱ṁ sūrya̍syeva du̱ṣṭara̱m mām ārya̍nti kṛ̱tena̱ kartve̍na ca ||
10.48.4
a̱ham e̱taṁ ga̱vyaya̱m aśvya̍m pa̱śum pu̍rī̱ṣiṇa̱ṁ sāya̍kenā hira̱ṇyaya̍m | pu̱rū sa̱hasrā̱ ni śi̍śāmi dā̱śuṣe̱ yan mā̱ somā̍sa u̱kthino̱ ama̍ndiṣuḥ ||
10.48.5
a̱ham indro̱ na parā̍ jigya̱ id dhana̱ṁ na mṛ̱tyave 'va̍ tasthe̱ kadā̍ ca̱na | soma̱m in mā̍ su̱nvanto̍ yācatā̱ vasu̱ na me̍ pūravaḥ sa̱khye ri̍ṣāthana ||
10.48.6
a̱ham e̱tāñ chāśva̍sato̱ dvā-dvendra̱ṁ ye vajra̍ṁ yu̱dhaye 'kṛ̍ṇvata | ā̱hvaya̍mānā̱m̐ ava̱ hanma̍nāhanaṁ dṛ̱ḻhā vada̱nn ana̍masyur nama̱svina̍ḥ ||
10.48.7
a̱bhī̱3̱̍dam eka̱m eko̍ asmi ni̱ṣṣāḻ a̱bhī dvā kim u̱ traya̍ḥ karanti | khale̱ na pa̱rṣān prati̍ hanmi̱ bhūri̱ kim mā̍ nindanti̱ śatra̍vo 'ni̱ndrāḥ ||
10.48.8
a̱haṁ gu̱ṅgubhyo̍ atithi̱gvam iṣka̍ra̱m iṣa̱ṁ na vṛ̍tra̱tura̍ṁ vi̱kṣu dhā̍rayam | yat pa̍rṇaya̱ghna u̱ta vā̍ karañja̱he prāham ma̱he vṛ̍tra̱hatye̱ aśu̍śravi ||
10.48.9
pra me̱ namī̍ sā̱pya i̱ṣe bhu̱je bhū̱d gavā̱m eṣe̍ sa̱khyā kṛ̍ṇuta dvi̱tā | di̱dyuṁ yad a̍sya sami̱theṣu̍ ma̱ṁhaya̱m ād id e̍na̱ṁ śaṁsya̍m u̱kthya̍ṁ karam ||
10.48.10
pra nema̍smin dadṛśe̱ somo̍ a̱ntar go̱pā nema̍m ā̱vir a̱sthā kṛ̍ṇoti | sa ti̱gmaśṛ̍ṅgaṁ vṛṣa̱bhaṁ yuyu̍tsan dru̱has ta̍sthau bahu̱le ba̱ddho a̱ntaḥ ||
10.48.11
ā̱di̱tyānā̱ṁ vasū̍nāṁ ru̱driyā̍ṇāṁ de̱vo de̱vānā̱ṁ na mi̍nāmi̱ dhāma̍ | te mā̍ bha̱drāya̱ śava̍se tatakṣu̱r apa̍rājita̱m astṛ̍ta̱m aṣā̍ḻham ||
10.49.1
a̱haṁ dā̍ṁ gṛṇa̱te pūrvya̱ṁ vasv a̱ham brahma̍ kṛṇava̱m mahya̱ṁ vardha̍nam | a̱ham bhu̍va̱ṁ yaja̍mānasya codi̱tāya̍jvanaḥ sākṣi̱ viśva̍smi̱n bhare̍ ||
10.49.2
māṁ dhu̱r indra̱ṁ nāma̍ de̱vatā̍ di̱vaś ca̱ gmaś cā̱pāṁ ca̍ ja̱ntava̍ḥ | a̱haṁ harī̱ vṛṣa̍ṇā̱ vivra̍tā ra̱ghū a̱haṁ vajra̱ṁ śava̍se dhṛ̱ṣṇv ā da̍de ||
10.49.3
a̱ham atka̍ṁ ka̱vaye̍ śiśnatha̱ṁ hathai̍r a̱haṁ kutsa̍m āvam ā̱bhir ū̱tibhi̍ḥ | a̱haṁ śuṣṇa̍sya̱ śnathi̍tā̱ vadha̍r yama̱ṁ na yo ra̱ra ārya̱ṁ nāma̱ dasya̍ve ||
10.49.4
a̱ham pi̱teva̍ veta̱sūm̐r a̱bhiṣṭa̍ye̱ tugra̱ṁ kutsā̍ya̱ smadi̍bhaṁ ca randhayam | a̱ham bhu̍va̱ṁ yaja̍mānasya rā̱jani̱ pra yad bhare̱ tuja̍ye̱ na pri̱yādhṛṣe̍ ||
10.49.5
a̱haṁ ra̍ndhaya̱m mṛga̍yaṁ śru̱tarva̍ṇe̱ yan māji̍hīta va̱yunā̍ ca̱nānu̱ṣak | a̱haṁ ve̱śaṁ na̱mram ā̱yave̍ 'karam a̱haṁ savyā̍ya̱ paḍgṛ̍bhim arandhayam ||
10.49.6
a̱haṁ sa yo nava̍vāstvam bṛ̱hadra̍tha̱ṁ saṁ vṛ̱treva̱ dāsa̍ṁ vṛtra̱hāru̍jam | yad va̱rdhaya̍ntam pra̱thaya̍ntam ānu̱ṣag dū̱re pā̱re raja̍so roca̱nāka̍ram ||
10.49.7
a̱haṁ sūrya̍sya̱ pari̍ yāmy ā̱śubhi̱ḥ praita̱śebhi̱r vaha̍māna̱ oja̍sā | yan mā̍ sā̱vo manu̍ṣa̱ āha̍ ni̱rṇija̱ ṛdha̍k kṛṣe̱ dāsa̱ṁ kṛtvya̱ṁ hathai̍ḥ ||
10.49.8
a̱haṁ sa̍pta̱hā nahu̍ṣo̱ nahu̍ṣṭara̱ḥ prāśrā̍vaya̱ṁ śava̍sā tu̱rvaśa̱ṁ yadu̍m | a̱haṁ ny a1̱̍nyaṁ saha̍sā̱ saha̍s kara̱ṁ nava̱ vrādha̍to nava̱tiṁ ca̍ vakṣayam ||
10.49.9
a̱haṁ sa̱pta sra̱vato̍ dhāraya̱ṁ vṛṣā̍ dravi̱tnva̍ḥ pṛthi̱vyāṁ sī̱rā adhi̍ | a̱ham arṇā̍ṁsi̱ vi ti̍rāmi su̱kratu̍r yu̱dhā vi̍da̱m mana̍ve gā̱tum i̱ṣṭaye̍ ||
10.49.10
a̱haṁ tad ā̍su dhāraya̱ṁ yad ā̍su̱ na de̱vaś ca̱na tvaṣṭādhā̍raya̱d ruśa̍t | spā̱rhaṁ gavā̱m ūdha̍ḥsu va̱kṣaṇā̱sv ā madho̱r madhu̱ śvātrya̱ṁ soma̍m ā̱śira̍m ||
10.49.11
e̱vā de̱vām̐ indro̍ vivye̱ nṝn pra cyau̱tnena̍ ma̱ghavā̍ sa̱tyarā̍dhāḥ | viśvet tā te̍ harivaḥ śacīvo̱ 'bhi tu̱rāsa̍ḥ svayaśo gṛṇanti ||
10.50.1
pra vo̍ ma̱he manda̍mānā̱yāndha̱so 'rcā̍ vi̱śvāna̍rāya viśvā̱bhuve̍ | indra̍sya̱ yasya̱ suma̍kha̱ṁ saho̱ mahi̱ śravo̍ nṛ̱mṇaṁ ca̱ roda̍sī sapa̱ryata̍ḥ ||
10.50.2
so ci̱n nu sakhyā̱ narya̍ i̱naḥ stu̱taś ca̱rkṛtya̱ indro̱ māva̍te̱ nare̍ | viśvā̍su dhū̱rṣu vā̍ja̱kṛtye̍ṣu satpate vṛ̱tre vā̱psv a1̱̍bhi śū̍ra mandase ||
10.50.3
ke te nara̍ indra̱ ye ta̍ i̱ṣe ye te̍ su̱mnaṁ sa̍dha̱nya1̱̍m iya̍kṣān | ke te̱ vājā̍yāsu̱ryā̍ya hinvire̱ ke a̱psu svāsū̱rvarā̍su̱ pauṁsye̍ ||
10.50.4
bhuva̱s tvam i̍ndra̱ brahma̍ṇā ma̱hān bhuvo̱ viśve̍ṣu̱ sava̍neṣu ya̱jñiya̍ḥ | bhuvo̱ nṝm̐ś cyau̱tno viśva̍smi̱n bhare̱ jyeṣṭha̍ś ca̱ mantro̍ viśvacarṣaṇe ||
10.50.5
avā̱ nu ka̱ṁ jyāyā̍n ya̱jñava̍naso ma̱hīṁ ta̱ omā̍trāṁ kṛ̱ṣṭayo̍ viduḥ | aso̱ nu ka̍m a̱jaro̱ vardhā̍ś ca̱ viśved e̱tā sava̍nā tūtu̱mā kṛ̍ṣe ||
10.50.6
e̱tā viśvā̱ sava̍nā tūtu̱mā kṛ̍ṣe sva̱yaṁ sū̍no sahaso̱ yāni̍ dadhi̱ṣe | varā̍ya te̱ pātra̱ṁ dharma̍ṇe̱ tanā̍ ya̱jño mantro̱ brahmodya̍ta̱ṁ vaca̍ḥ ||
10.50.7
ye te̍ vipra brahma̱kṛta̍ḥ su̱te sacā̱ vasū̍nāṁ ca̱ vasu̍naś ca dā̱vane̍ | pra te su̱mnasya̱ mana̍sā pa̱thā bhu̍va̱n made̍ su̱tasya̍ so̱myasyāndha̍saḥ ||
10.51.1
mahat tad ulbaṁ sthaviram tad āsīd yenāviṣṭitaḥ praviveśithāpaḥ | viśvā apaśyad bahudhā te agne jātavedas tanvo deva ekaḥ ||
10.51.2
ko mā dadarśa katamaḥ sa devo yo me tanvo bahudhā paryapaśyat | kvāha mitrāvaruṇā kṣiyanty agner viśvāḥ samidho devayānīḥ ||
10.51.3
aicchāma tvā bahudhā jātavedaḥ praviṣṭam agne apsv oṣadhīṣu | taṁ tvā yamo acikec citrabhāno daśāntaruṣyād atiroсamānam ||
10.51.4
hotrād ahaṁ varuṇa bibhyad āyam ned eva mā yunajann atra devāḥ | tasya me tanvo bahudhā niviṣṭā etam artham na ciketāham agniḥ ||
10.51.5
ehi manur devayur yajñakāmo araṁkṛtyā tamasi kṣeṣy agne | sugān pathaḥ kṛṇuhi devayānān vaha havyāni sumanasyamānaḥ ||
10.51.6
agneḥ pūrve bhrātaro artham etam rathīvādhvānam anv āvarīvuḥ | tasmād bhiyā varuṇa dūram āyam gauro na kṣepnor avije jyāyāḥ ||
10.51.7
kurmas ta āyur ajaram yad agne yathā yukto jātavedo na riṣyāḥ | athā vahāsi sumanasyamāno bhāgam devebhyo haviṣaḥ sujāta ||
10.51.8
prayājān me anuyājāmś ca kevalān ūrjasvantam haviṣo datta bhāgam | ghṛtam cāpām puruṣam cauṣadhīnām agneś ca dīrgham āyur astu devāḥ ||
10.51.9
tava prayājā anuyājāś ca kevala ūrjasvanto haviṣaḥ santu bhāgāḥ | tavāgne yajño 'yam astu sarvas tubhyam namantām pradiśaś catasraḥ ||
10.52.1
viśve devāḥ śāstana mā yatheha hotā vṛto manavai yan niṣadya | pra me brūta bhāgadheyam yathā vo yena pathā havyam ā vo vahāni ||
10.52.2
aham hotā ny asīdam yajīyān viśve devā maruto mā junanti | ahar-ahar aśvinādhvaryavam vām brahmā samid bhavati sāhutir vām ||
10.52.3
ayam yo hotā kir u sa yamasya kam apy ūhe yat samañjanti devāḥ | ahar-ahar jāyate māsi-māsy athā devā dadhire havyavāham ||
10.52.4
māṁ devā dadhire havyavāham apamlukta bahu kṛcchrā carantam | agnir vidvān yajñam naḥ kalpayāti pañcayāmaṁ trivṛtam saptatatantum ||
10.52.5
ā vo yakṣy amṛtatvam suvīram yathā vo devā varivah karāṇi | ā bāhvor vajram indrasya dheyām athemā viśvāḥ pṛtanā jayāti ||
10.52.6
trīṇi śatā trī sahasrāṇy agnim triṁśac ca devā nava cāsaparyan | aukṣan ghṛtair astṛṇan barhir asmā ād id dhotāram ny asādayanta ||
10.53.1
yam aicchāma manasā so 'yam āgād yajñasya vidvān paruṣaś cikitvān | sa no yakṣad devatātā yajīyān ni hi ṣatsad antaraḥ pūrvo asmat ||
10.53.2
arādhi hotā niṣadā yajīyān abhi prayāṁsi sudhitāni hi khyat | yajāmahai yajñiyān hanta devām̐ īḻāmahā īḍyām̐ ājyena ||
10.53.3
sādhvīm akar devavītim no adya yajñasya jihvām avidāma guhyām | sa āyur āgāt surabhir vasāno bhadrām akar devahūtim no adya ||
10.53.4
tad adya vācaḥ prathamam masīya yenāsurām̐ abhi devā asāma | ūrjāda uta yajñiyāsaḥ pañca janā mama hotram juṣadhvam ||
10.53.5
pañca janā mama hotram juṣantām gojātā uta ye yajñiyāsaḥ | pṛthivī naḥ pārthivāt pātv aṁhaso 'ntarikṣam divyāt pātv asmān ||
10.53.6
tantum tanvan rajaso bhānum anv ihi jyotiṣmataḥ patho rakṣa dhiyā kṛtān | anulbaṇam vayata joguvām apo manur bhava janayā daivyam janam ||
10.53.7
akṣānaho nahyatanota somyā iṣkṛṇudhvam raśanā ota piṁśata | aṣṭāvandhuram vahatābhito ratham yena devāso anayann abhi priyam ||
10.53.8
aśmanvatī rīyate sam rabhadhvam ut tiṣṭhata pra taratā sakhāyaḥ | atrā jahāma ye asann aśevāḥ śivān vayam ut taremābhi vājān ||
10.53.9
tvaṣṭā māyā ved apasām apastamo bibhrat pātrā devapānāni śaṁtamā | śiśīte nūnam paraśum svāyasam yena vṛścād etaśo brahmaṇas patiḥ ||
10.53.10
sato nūnam kavayaḥ sam śiśīta vāśībhir yābhir amṛtāya takṣatha | vidvāṁsaḥ padā guhyāni kartana yena devāso amṛtatvam ānaśuḥ ||
10.53.11
garbhe yoṣām adadhur vatsam āsany apīcyena manasota jihvayā | sa viśvāhā sumanā yogyā abhi siṣāsanir vanate kāra ij jitim ||
10.54.1
tām su te kīrtim maghavan mahitvā yat tvā bhīte rodasī ahvayetām | prāvo devām̐ ātiro dāsam ojaḥ prajāyai tvasyai yad aśikṣa indra ||
10.54.2
yad acaras tanvā vāvṛdhāno balānīndra prabruvāṇo janeṣu | māyet sā te yāni yuddhāny āhur nādya śatrum nanu purā vivitse ||
10.54.3
ka u nu te mahimanaḥ samasyāsmat pūrva ṛṣayo 'ntam āpuḥ | yan mātaram ca pitaram ca sākam ajanayathās tanvaḥ svāyāḥ ||
10.54.4
catvāri te asuryāṇi nāmādābhyāni mahiṣasya santi | tvam aṅga tāni viśvāni vitsel yebhiḥ karmāṇi maghavañ cakartha ||
10.54.5
tvaṁ viśvā dadhiṣe kevalāni yāny āvir yā ca guhā vasūni | kāmam in me maghavan mā vi tārīs tvam ājñātā tvam indrāsi dātā ||
10.54.6
yo adadhāj jyotiṣi jyotir antar yo asṛjan madhunā sam madhūni | adha priyam śūṣam indrāya manma brahmaharṣṭo bṛhadu kthād avāci ||
10.55.1
dūre tan nāma guhyam parācair yat tvā bhīte ahvayetām vayodhai | ud astabhnāḥ pṛthivīm dyām abhīke bhrātuḥ putrān maghavan titviṣāṇaḥ ||
10.55.2
mahat tan nāma guhyam puruspṛg yena bhūtam janayo yena bhavyam | pratnam jātam jyotir yad asya priyam priyāḥ sam aviśanta pañca ||
10.55.3
ā rodasī apṛṇād ota madhyam pañca devām̐ ṛtuśaḥ sapta-sapta | catutriṁśatā purudhā vi caṣṭe sarūpeṇa jyotiṣā vivratena ||
10.55.4
yad uṣa auchaḥ prathamā vibhānām ajanayo yena puṣṭasya puṣṭam | yat te jāmitvam avaram parasyā mahan mahaty asuratvaṁ ekam ||
10.55.5
vidhuṁ dadrāṇam samane bahūnām yuvānam santam palito jagāra | devasya paśya kāvyam mahitvādyā mamāra sa hyaḥ sam āna ||
10.55.6
śākmanā śāko aruṇaḥ suparṇa ā yo mahaḥ śūraḥ sanād anīḷaḥ || yac ciketa satyam it tan na mogham vasu spārham uta jeto uta dātā ||
10.55.7
aibhir dade vṛṣṇyā pauṁsyāni yebhir aukṣad vṛtrahatyāya vajrī | ye karmaṇaḥ kriyamāṇasya mahnā ṛtakarmam udajāyanta devāḥ ||
10.55.8
yujā karmāṇi janayan viśvaujā aśastihā viśvamanās turāṣāṭ || pītvī somasya diva ā vṛdhānaḥ śūro nir yudhādhamad dasyūn ||
10.56.1
idam ta ekam para ū ta ekam tṛtīyena jyotiṣā sam viśasva | samveśane tanvaś cārur edhi priyo devānām parame janitre ||
10.56.2
tanūṣ ṭe vājin tanvam nayantī vāmam asmabhyam dhātu śarma tubhyam | ahṛto maho dharaṇāya devān divīva jyotiḥ svam ā mimīyāḥ ||
10.56.3
vājy asi vājinena suveniḥ suvitaḥ stomam suvito divam gāḥ | suvito dharma prathamānu satyā suvito devān suvito 'nu patma ||
10.56.4
mahimna eṣām pitaraś caneśire devā deveṣv adadhur api kratum | sam avavyacur uta yāny atviṣur aiṣām tanūṣu ni viviśuḥ punaḥ ||
10.56.5
sahobhir viśvam pari cakramū rajaḥ pūrvā dhāmāny amitā mimānāḥ | tanūṣu viśvā bhuvanā ni yemire prāsārayanta purudha prajā anu ||
10.56.6
dvidhā sūnavo asuram svarvid am āsthāpayanta tṛtīyena karmaṇā | svām prajām pitaraḥ pitrya saha āvareṣv adadhus tantum ātatam ||
10.56.7
nāvā na kṣodaḥ pradiśaḥ pṛthivyāḥ svastibhir ati durgāṇi viśvā | svām prajām bṛhadukto mahitvāvareṣv adadhād ā pareṣu ||
10.57.1
mā pra gāma patho vayam mā yajñād indra sominaḥ | māntaḥ sthur no arātayaḥ ||
10.57.2
yo yajñasya prasādhanas tantur deveṣv ātat aḥ | tam āhutam naśīmahi ||
10.57.3
mano nv ā huvāmahe nārāśaṁsena somena | pitṝṇām ca manmabhiḥ ||
10.57.4
ā ta etu manaḥ punaḥ kratve dakṣāya jīvase | jyok ca sūryam dṛśe ||
10.57.5
punar naḥ pitaro mano dadātu daivyo janaḥ | jīvam vrātam sacemahi ||
10.57.6
vayam soma vrate tava manas tanūṣu bibhrataḥ | prajāvantaḥ sacemahi ||
10.58.1
yat te yamam vaivastvatam mano jagāma dūrakam | tat ta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase ||
10.58.2
yat te divam yat pṛthivīm mano jagāma dūrakam | tat ta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase ||
10.58.3
yat te bhūmim caturbhṛṣṭim mano jagāma dūrakam | tat ta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase ||
10.58.4
yat te catasraḥ pradiśo mano jagāma dūrakam | tat ta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase ||
10.58.5
yat te samudram arṇavam mano jagāma dūrakam | tat ta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase ||
10.58.6
yat te marīcīḥ pravato mano jagāma dūrakam | tat ta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase ||
10.58.7
yat te apo yad oṣadhīr mano jagāma dūrakam | tat ta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase ||
10.58.8
yat te sūryam yad uṣasam mano jagāma dūrakam | tat ta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase ||
10.58.9
yat te parvatān bṛhato mano jagāma dūrakam | tat ta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase ||
10.58.10
yat te viśvam idam jagat mano jagāma dūrakam | tat ta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase ||
10.58.11
yat te parāḥ parāvato mano jagāma dūrakam | tat ta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase ||
10.58.12
yat te bhūtam ca bhavyam ca mano jagāma dūrakam | tat ta ā vartayāmasīha kṣayāya jīvase ||
10.59.1
pra tāry āyuḥ prataram navīyaḥ sthātāreva kratumatā rathasya | adha cyavāna ut tavīty artham parātaram su nirṛtir jihītām ||
10.59.2
sāman nu rāye nidhi man nv annam karāmahe su purudha śravāṁsi | tā no viśvāni jaritā mamattu parātaram su nirṛtir jihītām ||
10.59.3
abhī ṣv aryaḥ pauṁsyair bhavema dyaur na bhūmim girayo nājrān | tā no viśvāni jaritā ciketa parātaram su nirṛtir jihītām ||
10.59.4
mo ṣu ṇaḥ soma mṛtyave parā dāḥ paśyema nu sūryam uccara ntam | dyubhir hito jarimā sū no astu parātaram su nirṛtir jihītām ||
10.59.5
asunīte mano asmāsu dhāraya jīvātave su pra tirā na āyuḥ | rārandhi naḥ sūryasya samdṛśi ghṛtena tvam tanvam vardhayasva ||
10.59.6
asunīte punar asmāsu cakṣuḥ punaḥ prāṇam iha no dhehi bhogam | jyok paśyema sūryam uccara ntam anumate mṛḷayā naḥ svasti ||
10.59.7
punar no asum pṛthivī dadātu punar dyaur devī punar antarikṣam | punar naḥ somas tanvam dadātu punaḥ pūṣā pathyām yā svastiḥ ||
10.59.8
śam rodasī subandhave yahvī ṛtasya mātarā | bharatām apa yad rapo dyauḥ pṛthivi kṣamā rapo mo ṣu te kiṁ canāmamat ||
10.59.9
ava dvake ava trikā divaś caranti bheṣajā | kṣamā cariṣṇv ekakam bharatām apa yad rapo dyauḥ pṛthivi kṣamā rapo mo ṣu te kiṁ canāmamat ||
10.59.10
sam indreraya gām anaḍvāham ya āvahad uśīnarāṇyā anaḥ | bharatām apa yad rapo dyauḥ pṛthivi kṣamā rapo mo ṣu te kiṁ canāmamat ||
10.60.1
ā janam tveṣasaṁdṛśam māhīnānām upastutam | aganma bibhrato namaḥ ||
10.60.2
asamātim nitośanam tveṣam niyayinam ratham | bhajerathasya satpatim ||
10.60.3
yo janān mahiṣām̐ ivātitasthau pavīravān | utāpavīravān yudhā ||
10.60.4
yasye kṣvākur upa vrate revān marāyy edhate | divīva pañca kṛṣṭayaḥ ||
10.60.5
indra kṣatrāsamātiṣu rathaproṣṭheṣu dhāraya | divīva sūryam dṛśe ||
10.60.6
agastayasya nadbhyaḥ saptī yunakṣi rohitā | paṇīn ny akramīr abhi viśvān rājann arādhasa saḥ ||
10.60.7
ayam mātāyam pitāyam jīvātur āgamat | idam tava prasarpaṇam subandhav ehi nir ihi ||
10.60.8
yathā yugam varatrayā nahyanti dharaṇāya kam | evā dādhāra te mano jīvātave na mṛtyave 'tho ariṣṭatātaye ||
10.60.9
yatheyam pṛthivī mahī dādhāremān vanaspatīn | evā dādhāra te mano jīvātave na mṛtyave 'tho ariṣṭatātaye ||
10.60.10
yamād aham vaivastvatāt subandhor mana ābharam | jīvātave na mṛtyave 'tho ariṣṭatātaye ||
10.60.11
nyag vāto 'va vāti nyak tapati sūryaḥ | nīcīnam aghnyā duhe nyag bhavatu te rapaḥ ||
10.60.12
ayam me hasto bhagavān ayam me bhagavattaraḥ | ayam me viśvabheṣajo 'yam śivābhimarśanaḥ ||
10.61.1
idam itthā raudraṃ gūrtavacā brahma kratvā śacyām antar ājau | krāṇā yad asya pitarā maṃhaneṣṭhāḥ parṣat pakthe ahann ā sapta hotṝn ||
10.61.2
sa id dānāya dabhyāya vanvañ cyavānaḥ sūdair amimīta vedim | tūrvayāṇo gūrtavacastamaḥ kṣodo na reta itaūti siñcat ||
10.61.3
mano na yeṣu havaneṣu tigmaṃ vipaḥ śacyā vanutho dravantā | ā yaḥ śaryābhis tuvinṛmṇo asyāśrīṇītādiśaṃ gabhastau ||
10.61.4
kṛṣṇā yad goṣv aruṇīṣu sīdad divo napātāśvinā huve vām | vītam me yajñam ā gatam me annaṃ vavanvāṃsā neṣam asmṛtadhrū ||
10.61.5
prathistha yasya vīrakarmamiṣṇad anuṣṭhitaṃ nu naryo apauhat | punas tad ā vṛhati yat kanāyā duhitur ā anubhṛtam anarvā ||
10.61.6
madhyā yat kartvam abhavad abhīke kāmaṃ kṛṇvāne pitari yuvatyām | manānag reto jahatur viyantā sānau niṣiktaṃ sukṛtasya yonau ||
10.61.7
pitā yat svāṃ duhitaram adhiṣkan kṣmayā retaḥ saṃjagmāno ni ṣiñcat | svādhyo 'janayan brahma devā vāstoṣ patiṃ vratapāṃ nir atakṣan ||
10.61.8
sa īṃ vṛṣā na phenam asyad ājau smad ā paraidd apa dabhraceṭāḥ | sarat padā na dakṣiṇā parāvṛṅ na tā nu me pṛśanyo jagṛbhre ||
10.61.9
makṣū na vahniḥ prajāyā upabdir agniṃ na nagnaḥ upa sīdad ūdhaḥ | sanitedhmam sanitota vājaṃ sa dhartā jajñe sahasā yavīyut ||
10.61.10
makṣū kanāyāḥ sakhyaṃ navagvā ṛtaṃ vadanta ṛtayuktim agman | dvibarhasaḥ ya upa gopam āgur adakṣiṇāso acyutā dudukṣan ||
10.61.11
makṣū kanāyāḥ sakhyaṃ navīyo rādho na reta ṛtam it turanyan | śuci yat te rekṇa āyajanta sabardughāyāḥ paya usriyāyāḥ ||
10.61.12
paśvā yat paścā viyutā budhanteti bravīti vaktarī rarāṇaḥ | vasor vastvaṃ kāravo 'nehā viśvaṃ viveṣṭi draviṇam upa kṣu ||
10.61.13
tad in nv asya pariṣadvāno agman purū sadanto nārṣadam bibhitsan | vi śuṣṇasya saṃgrathitam anarvā vidat puruprajātasya guhā yat ||
10.61.14
bhargo ha nāmota yasya devāḥ svar ṇa ye triṣadasthe niṣeduḥ | agnir ha nāmota jātavedāḥ śrudhī no hotar ṛtasya hotādhruk ||
10.61.15
uta tyā me raudrāv arcimantā nāsatyāv indra gūrtaye yajādhyai | manuṣvad vṛktabarhiṣe rarāṇā mandū hitaprayasā vikṣu yajyū ||
10.61.16
ayaṃ stuto rājā vandi vedhā apaś ca vipras tarati svasetaḥ | sa kakṣīvantaṃ rejayat so agniṃ nemiṃ na cakram arvato raghudhru ||
10.61.17
sa dvibandhur vaitaraṇo yaṣṭā sabardhuṃ dhenuṃ asvaṃ duhadhyai | saṃ yan mitrāvaruṇā vṛñja ukthair jyeṣṭhebhir aryamaṇaṃ varūthaiḥ ||
10.61.18
tadbandhuḥ sūrir divi te dhiyaṃdhā nābhānediṣṭho rapati pra venan | sā no nābhiḥ paramāsya vā ghāhaṃ tat paścā katithaś cid āsa ||
10.61.19
iyam me nābhir iha me sadastham ime me devā ayam asmi sarvaḥ | dvijā aha prathamajā ṛtasyedaṃ dhenur aduhat jāyamānā ||
10.61.20
adhāsu mandro aratir vibhāvāva syati dvivarttanir vaneṣāṭ | ūrdhvā yac chreṇir na śiśur dan makṣū sthiraṃ śevṛdhaṃ sūta mātā ||
10.61.21
adhā gāva upamātiṃ kanāyā anu śvāntasya kasya cit pareyuḥ | śrudi tvaṃ sudrāviṇo nas tvaṃ yāḻ āśvaghnasya vāvṛdhe sūnṛtābhiḥ ||
10.61.22
adha tvam indra viddhyasmān maho rāye nṛpate vajrabāhuḥ | rakṣā ca no maghonaḥ pāhi sūrīn anehasas te harivo abhiṣṭau ||
10.61.23
adha yad rājānā gaviṣṭau sarat saranyuḥ kārave jaranyuḥ | vipraḥ preṣṭhaḥ sa hy eṣāmm babhuva parā ca vakṣad uta parṣad enān ||
10.61.24
adhā nv asya jenyasya puṣṭau vṛthā rebhanta īmahe tad ū nu | saraṇyur asya sūnur aśvo vipraś cāsi śravasaś ca sātau ||
10.61.25
yuvor yadi sakhyāyāsme śardhāya stomaṃ jujuṣe namasvān | viśvatra yasmin ā giraḥ samīcīḥ pūrvīva gātur dāśat sūnṛtāyai ||
10.61.26
sa gṛṇāno adbhir devavān iti subhandhur namasā sūktaiḥ | vardhad ukthair vacobhir ā hi nūnaṃ vy adhvaiti payasa usriyāyāḥ ||
10.61.27
ta ū ṣu ṇo maho yajatrā bhūta devāsa ūtaye sajoṣāḥ | ye vājām̐ anayatā viyanto ye sthā nicetāro amūrāḥ ||
10.62.1
ye yajñena dakṣiṇayā samaktā indrasya sakhyam amṛtatvam ānaśa | tebhyo bhadram aṅgiraso vo astu prati gṛbhṇīta māṇavaṃ sumedhasaḥ ||
10.62.2
ya udājan pitaro gomayaṃ vasv ṛtenābhindan parivatSare valam | dīrghāyutvam aṅgiraso vo astu prati gṛbhṇīta māṇavaṃ sumedhasaḥ ||
10.62.3
ya ṛtena sūryam ārohayandivy aprathayan pṛthivīṃ mātaraṃ vi | suprajāstvam aṅgiraso vo astu prati gṛbhṇīta māṇavaṃ sumedhasaḥ ||
10.62.4
ayaṃ nābhā vadati valgu vo gṛhe devapuṭrā ṛṣayas tac chṛṇotana | subrahmaṇyam aṅgiraso vo astu prati gṛbhṇīta māṇavaṃ sumedhasaḥ ||
10.62.5
virūpāsa id ṛṣayas ta id gambhīravepasaḥ | te aṅgirasaḥ sūnavas te agneḥ pari jajñire ||
10.62.6
ye agneḥ pari jajñire virūpāso divas pari | navagvo nu daśagvo aṅgirastamas sacā deveṣu maṃhate ||
10.62.7
indreṇa yujā niḥ sṛjanta vāghato vrajaṃ gomantam aśvinam | sahasram me dadato aṣṭakarṇyāḥ śravo deveṣv akrata ||
10.62.8
pra nūnaṃ jāyatām ayam manus tokmevā rohatu | yaḥ sahasraṃ śatāśvaṃ sadyo dānāya maṃhate ||
10.62.9
na tam aśnoti kaś cana diva iva sānv ārabham | sāvarṇyasya dakṣiṇā vi sindhur iva paprathe ||
10.62.10
uta dāsā parivise smaddiṣṭī goparīṇasā | yadus turvaś ca māmahe ||
10.62.11
sahasradā grāmaṇīr mā riṣan manus sūryeṇāsya yatamānaitu dakṣiṇā | sāvarṇer devāḥ pra tirantv āyur yasmin aśrāntā asanāma vājam ||
10.63.1
parāvato ye didiṣanta āpyaṃ manuprītāso janima vivasvaraḥ | yayāter ye nahuṣyasya barhiṣi devā āsate te adhi bruvantu naḥ ||
10.63.2
viśvā hi vo namasyāni vandyā nāmāni devā uta yajñiyāni vaḥ | ye stha jātā aditer adbhyas pari ye pṛthivyās te ma iha śrutā havam ||
10.63.3
yebhyo mātā madhumat pinvate payaḥ pīyūṣaṃ dyaur aditir adribarhāḥ | ukthaśuṣmān vṛṣabharān svapnasas tām̐ ādityām̐ anu madā svastaye ||
10.63.4
nṛcakṣaso animiṣanto arhaṇā bṛhad devāso amṛtatvam ānaśuḥ | jyotīrathā ahimāyā anāgaso divo varṣmāṇaṃ vasate svastaye ||
10.63.5
samrājo ye suvṛdho yajñam āyayur aparihvṛtā dadhire divi kṣayam | tām̐ ā vivāsa namasā suvṛktibhir maho ādityām̐ aditiṃ svastaye ||
10.63.6
ko vaḥ stomaṃ rādhati yaṃ jujoṣatha viśve devāso manuṣo yati ṣṭhana | ko vo 'dhvaraṃ tuvijātā araṃ karad yo naḥ parṣad aty aṃhaḥ svastaye ||
10.63.7
yebhyo hotrām prathamām āyeje manuḥ samiddhāgnir manasā sapta hotṛbhiḥ | ta ādityā abhayaṃ śarma yacchata sugā naḥ karta supathā svastaye ||
10.63.8
ya īśire bhuvanasya pracetaso viśvasya sthātur jagataś ca mantavaḥ | te naḥ kṛtād akṛtād enasos pary adyā devāsaḥ pipṛtā svastaye ||
10.63.9
bhareṣv indraṃ suhavaṃ havāmahe 'ṃhomucaṃ sukṛtaṃ daivyaṃ janam | agnim mitraṃ varuṇaṃ sātaye bhagaṃ dyāvāpṛthivī marutaḥ svastaye ||
10.63.10
sutrāmāṇaṃ pṛthivīṃ dyām anehasaṃ suśarmāṇam aditiṃ supraṇītim | daivīṃ nāvaṃ svaritrām anāgasam asravantīm ā ruhemā svastaye ||
10.63.11
viśve yajatrā adhi vocatotāye trāyadhvaṃ no durevāyā abhihrutaḥ | satyayā vo devahūtyā huvema śṛṇvato devā avase svastaye ||
10.63.12
apāmīvām apa viśvām anāhutim apārātiṃ durvidatrām aghāyataḥ | āre devā dveṣo asmad yuyotano ru ṇaḥ śarma yacchatā svastaye ||
10.63.13
ariṣṭaḥ sa marto viśva edhate pra prajābhir jāyate dharmanas pari | yam ādityāso nayathā sunītibhir ati viśvāni duritā svastaye ||
10.63.14
yaṃ devāso 'vatha vājasātau yaṃ śūrasātā maruto hite dhane | prātaryāvāṇaṃ ratham indra sānasim ariṣyantam ā ruhemā svastaye ||
10.63.15
svasti naḥ pathyāsu dhanvasu svasty apsu vṛjane svarvati | svasti naḥ puṭrakṛtheṣu yoniṣu svasti rāye maruto dadhātana ||
10.63.16
svastir id dhi praprathe śreṣṭhā rekṇasvaty abhi yā vāmam eti | sā no amā so araṇe ni pātu svāveśā bhavatu devagopā ||
10.63.17
evā plāteḥ sūnur avīvṛdhad vo viśva ādityā adite manīṣī | īśānāso naro amartye nāstāvi jano divyo gayena ||
10.64.1
kathā devānāṃ katamasya yāmani sumantu nāma śṛṇvatām manāmahe | ko mṛḻāti katamo no mayas karat katama ūtī abhy ā vavartati ||
10.64.2
kratūyanti kratavo hṛtsu dhītayo venanti venāḥ patayantya diśaḥ | na marḍitā vidyate anya ebhyo deveṣu me adhi kāmā ayaṃsata ||
10.64.3
narā vā śaṃsam pūṣaṇam agohyam agniṃ deveddhame abhy arcase girā | sūryāmāsā candramasā yamaṃ divi tritaṃ vātam uṣasam aktum aśvinā ||
10.64.4
kathā kavis tuvīravān kayā girā bṛhaspatirvāvṛdhate suvṛktibhiḥ | aja ekapāt suhavebhir ṛkvabhir ahiḥ śṛṇotu budhnyo3 havīmani ||
10.64.5
dakṣasya vāditer janmani vrate rājānā mitrāvaruṇā vivāsasi | atūrtapanthāḥ pururatho aryamā saptahotā viṣurūpeṣu janmasu ||
10.64.6
te no arvantohavanāśruto havaṃ viśve śṛṇvantu vājino mitadravāḥ | sahasrasā medhasātāv iva tmanā maho ye dhanaṃ samitheṣu jabhrireaḥ ||
10.64.7
pra vo vāyuṃ rathayujam puraṃdhiṃ stomai kṛṇudhvaṃ sakhyāya pūṣaṇam | te hi devasya savituḥ savīmani kratuṃ sacante sacitaḥ sacetasaḥ ||
10.64.8
triḥ sapta sasrā nadyo mahīr apo vanapatīn parvatām̐ agnim ūtaye | kṛśānum astṝn tiṣyaṃ sadhastha ā rudraṃ rudreṣu rudriyaṃ havāmahe ||
10.64.9
sarasvatī sarayuḥ sindhur ūrmibhir maho mahīr avasā yantu vakṣaṇīḥ | devīr āpo mātaraḥ sūdayitnvo ghṛtavat payo madhumannno arcata ||
10.64.10
uta mātā bṛhadivā śṛṇotu nas tvaṣṭā devebhir janibhiḥ pitā vacaḥ | ṛbhukṣā vājo rathaspatirbhago raṇvaḥ śaṃsaḥ śaśamānasya pātu naḥ ||
10.64.11
raṇvaḥ saṃdṛṣṭau pitumām̐ iva kṣayo bhadrā rudrāṇāṃ marutām upastutiḥ | gobhiḥ ṣyāma yaśaso janeṣv ā sadā devāsa iḻayā sacemahi ||
10.64.12
yāṃ me dhiyam maruta indra devā adadāta varuṇa mitra yūyam | tāṃ pīpayata payaseva dhenuṃ kuvid giro adhi rathe vahātha ||
10.64.13
kuvid aṅga prati yathā cid asya naḥ sajātyasya maruto bubodhatha | nābhā yatra prathamaṃ saṃnasāmahe tatra jāmitvam aditir dadhātu naḥ ||
10.64.14
te hi dyāvāpṛthivī mātarā mahī devī devāñ janmanā yajñiye itaḥ | ubhe bibhṛta ubhayaṃ bharīmabhiḥ purū retāṃsi pitṛbhiś ca siñcataḥ ||
10.64.15
vi ṣā hotrā viśvam aśnoti vāryaṃ bṛhaspatirar amatiḥ panīyasī | grāvā yatra madhuṣud ucyate bṛhad avīvaśanta matibhir manīṣiṇaḥ ||
10.64.16
evā kavis tuvīravāṃ ṛtajñā draviṇasyur draviṇasaś cakānaḥ | ukthebhir atra matibhiś ca vipro 'pīpayad gayo divyāni janma ||
10.64.17
evā plāteḥ sūnur avīvṛdhad vo viśva ādityā adite manīṣī | īśānāso naro amartye nāstāvi jano divyo gayena ||
10.65.1
agnir indro varuṇo mitro aryamā vāyuḥ pūṣā sarasvatī sajoṣasaḥ | ādityā viṣṇur marutaḥ svar bṛhat somo rudro aditir brahmaṇas patiḥ ||
10.65.2
indrāgnī vṛtrahatyeṣu satpatī mitho hinvānā tanvā samokasā | antariksaṃ mahy ā paprur ojasā somo ghṛtaśrīr mahimānam īrayan ||
10.65.3
teṣāṃ hi mahnā mahatām anarvaṇāṃ stomām̐ iyarmy ṛtajñā ṛtāvṛdhām | ye apsavam arṇavaṃ citraradhases te no rāsantām mahaye sumitrāḥ ||
10.65.4
svarṇaram antariksāṇi rocanā dyāvābhūmī pṛthivīṃ skambhor ojasā | pṛkṣā iva mahayantaḥ surātayo devāḥ stavante manuṣāya sūraya ||
10.65.5
mitrāya śikṣa varuṇāya dāśuṣe yā samrājā manasā na prayucchaṭaḥ | yayor dhāma dharmaṇā rocate bṛhad yayor ubhe rodasī nādhasī vṛtau ||
10.65.6
yā gaur vartanim paryeti niṣkṛtam payo duhānā vratanīr avāratāḥ | sā prabruvāṇā varuṇāya dāśuṣe devebhyo dāśad dhaviṣā vivasvaṭe ||
10.65.7
divakṣaso agnijihvā ṛtāvṛdha ṛtasya yoniṃ vimṛśanta āsate | dyāṃ skabhitvy apa ā cakrur ojasā yajñaṃ janitvī tanvī ni māmṛjuḥ ||
10.65.8
parikṣitā pitarā pūrvajāvarī ṛtasya yonā kṣayataḥ samokasā | dyāvāpṛthivī varuṇāya savrate ghṛtavat payo mahiṣāya pinvataḥ ||
10.65.9
parjanyāvātā vṛṣabhā purīṣiṇendravāyū varuṇo mitro aryamā | devām̐ ādityām̐ aditiṃ havāmahe ye pārthivāso divyāso apsu ye ||
10.65.10
tvaṣṭāraṃ vāyum ṛbhavo ya ohate daivyā hotārā uṣasaṃ svastaye | bṛhaspatiṃ vṛtrakhādaṃ sumedhasam indriyaṃ somaṃ dhanasā u īmahe ||
10.65.11
brahma gām aśvaṃ janayanta oṣadhīr vanapatīn pṛthivīm parvatām̐ apaḥ | sūryaṃ divi rohayantaḥ sudānava āryā vratā visṛjanto adhi kṣami ||
10.65.12
bhujyum aṃhasaḥ pipṛtho nir aśvinā śyāvam putraṃ vadrimatyā ajinvatam | kamadyuvaṃ vimadāyohathur yuvaṃ viṣṇāpvam̐ viśvakāyāva sṛjathaḥ ||
10.65.13
pāvīravī tanyatur ekapād ajo divo dhartā sindhur āpaḥ samudryaḥ | viśve devāsaḥ śṛṇavan vacāṃsi me sarasvatī saha dhībhiḥ puraṃdhyā ||
10.65.14
viśve devāḥ saha dhībhiḥ puraṃdhyā manor yajatrā amṛtā ṛtajñāḥ | rātiṣāco abhiṣācaḥ svarvidaḥ svar giro brahma sūktaṃ juṣerata ||
10.65.15
devān vasiṣṭho amṛtān vavande ye viśvā bhuvanābhi pratasthuḥ | te no rāsantām urugāyam adya yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||
10.66.1
devān huve bṛhacchrāvasaḥ svastaye jyotiṣkṛto adhvarasya pracetasaḥ | ye vāvṛdhuḥ prataraṃ viśvavedasa indrajyeṣṭhāso amṛtā ṛtāvṛdhaḥ ||
10.66.2
indraprasūtā varuṇapraśiṣṭā ye sūryasya jyotiṣo bhāgam ānaśuḥ | marudgaṇe vṛjane manma dhīmahi māghone yajñaṃ janayanta sūraya ||
10.66.3
indro vasubhiḥ pari pātu no gayam ādityair no aditiḥ śarma yacchatu | rudro rudrebhir devo mṛḻayāti nas tvaṣṭā no gnābhiḥ suvitāya jinvatu ||
10.66.4
aditir dyāvāpṛthivī ṛtam mahad indrāviṣṇū marutaḥ svar bṛhat | devām̐ ādityām̐ avase havāmahe vasūn rudrān savitāraṃ sudaṃsasam ||
10.66.5
sarasvan dhībhir varuṇo dhṛtavrataḥ pūṣā viṣṇur mahimā vāyur aśvinā | brahmakṛto amṛtā viśvavedaso śarma no yaṃsan trivarūtham aṃhasaḥ ||
10.66.6
vṛṣā yajño vṛṣaṇaḥ santu yajñiyā vṛṣaṇo devā vṛṣaṇo haviṣkṛtaḥ | vṛṣaṇā dyāvāpṛthivī ṛtāvarī vṛṣā parjanyo vṛṣaṇo vṛṣastubhaḥ ||
10.66.7
agnīṣomā vṛṣaṇā vājasātaye purupraśastā vṛṣaṇā upa bruve | yāv ījire vṛṣaṇo devayajyayā tā naḥ śarma trivarūthaṃ vi yaṃsataḥ ||
10.66.8
dhṛtavratāḥ kṣatriyā yajñaniṣkṛto bṛhadivā adhvarāṇām abhiśriyaḥ | agnihotāra ṛtasāpo adruho 'po asṛjann anu vṛtratūrye ||
10.66.9
dyāvāpṛthivī janayann abhi vratāpa oṣadhīr vanināniyajñiyā | antariksaṃ svar ā paprur ūtaye vaśaṃ devāsas tanvī ni māmṛjuḥ ||
10.66.10
dhartāro diva ṛbhavaḥ suhastā vātāparjanyā mahiṣasya tanyatoḥ | āpa oṣadhīḥ pra tirantu no giro bhago rātir vājino yantu me havam ||
10.66.11
samudraḥ sindhū rajo antariksam aja ekapāt tanayitnur arṇavaḥ | ahir budhnyaḥ śṛṇavad vacāṃsi me viśve devāsa uta sūrayo mama ||
10.66.12
syāma vo manavo devavītaye prāñcaṃ no yajñam pra ṇayata sādhuyā | ādityā rudrā vasavaḥ sudānava imā brahma śasyamānāni jinvata ||
10.66.13
daivyā hotārā prathamā purohita ṛtasya panthām anv emi sādhuyā | kṣetrasya patim prativesam īmahe viśvān devām̐ amṛtām̐ aprayucchaṭaḥ ||
10.66.14
vasiṣṭhāsaḥ pitṛvad vācam akrata devām̐ īḻānā ṛṣivat svastaye | prītā iva jñātayaḥ kāmam etyāsme devāso 'va dhūnutā vasu ||
10.66.15
devān vasiṣṭho amṛtān vavande ye viśvā bhuvanābhi pratasthuḥ | te no rāsantām urugāyam adya yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||
10.67.1
imāṃ dhiyaṃ saptaśīrṣṇīm pitā na ṛtaprajātāṃ bṛhatīm avindat | turīyam svij janayad viśvajanyo 'yāsya uktham indrāya śaṃsan ||
10.67.2
ṛtaṃ śaṃsanta ṛju dīdhyānā divas putrāso asurasy vīrāḥ | vipraṃ padam aṅgiraso dadhānā yajñasya dhāma prathamam mananta ||
10.67.3
haṃsair iva sakhibhir vāvadadbhir aśmanmayāni nahanā vyasyan | bṛhaspatirabhi kanikradat gā uta prāstaud uc ca vidvāṃ agāyat ||
10.67.4
avo dvābhyāṃ para ekayā gā guhā tiṣṭhantīr anṛtasya setau | bṛhaspatis tamasi jyotir icchannn ud usrā ākar vi hi tisra āvaḥ ||
10.67.5
vibhidyā puraṃ śayaṭhem apācīṃ nis trīṇi sākam udadher akṛntat | bṛhaspatiruṣasaṃ sūryaṃ gām arkaṃ viveda stanayann iva dyauḥ ||
10.67.6
indro valaṃ rakṣitāraṃ dughānāṃ kareṇeva vi cartā raveṇa | svedāñjibhir āśiram icchamāno 'rodayat paṇim ā gā amuṣṇāt ||
10.67.7
sa īṃ satyebhiḥ sakhibhiḥ śucadbhir godhāyasaṃ vi dhanasair adardaḥ | brahmaṇas patir vṛṣabhir varāhair gharmasvdebhir draviṇaṃ vy ānaṭ ||
10.67.8
te satyena manasā gopatiṃ gā iyānāsā iṣaṇayanta dhībhiḥ | bṛhaspatiś ca mithoavadyapebhir ud usriyā asṛjata svayugbhiḥ ||
10.67.9
taṃ vardhayanto matibhiḥ śivābhiḥ siṃham iva nānadataṃ sadhasthe | bṛhaspatiṃ vṛṣaṇaṃ śūrasātau bhare-bhare anu madema jiṣṇum ||
10.67.10
yadā vājam asanad viśvarūpaṃ ā dyām arukṣad uttarāṇi sadma | bṛhaspatiṃ vṛṣaṇaṃ vardhayanto nānā santo bibhrato jyotir āsā ||
10.67.11
satyām āśiṣam kṛṇutā vayodhai kīriṃ cid dhy avatha svebhir evaiḥ | paścā mṛdho apa bhavantu viśvās tad rodasī śṛṇutaṃ viśvaminve ||
10.67.12
indro mahnā mahato arṇavasya vi mūrdhānam abhinad arbudasya | ahann ahim ariṇāt sapta sindhūn devair dyāvāpṛthivī prāvataṃ naḥ ||
10.68.1
udapruto na vayo rakṣamāṇā vāvadato abhriyasyeva ghoṣāḥ | giribhrajo normayo madanto bṛhaspatiṃ abhy arka anāvan ||
10.68.2
saṃ gobhir āṅgiraso nakṣamāṇo bhaga ived aryamaṇaṃ nināya | jane mitro na dampatī anakti bṛhaspate vājayāśūm̐r ivājau ||
10.68.3
sādhvaryā ātithinīr iṣirāḥ spārhāḥ suvarṇā anavadyarūpāḥ | bṛhaspatiḥ parvatebhyo vitūryā nir gā ūpe yavam iva sthibhyaḥ ||
10.68.4
āpruṣāyan madhunaḥ ṛtasya yonim avakṣipanṃ arka ulkām iva dyoḥ | bṛhaspatiruddharann aśmano gā bhūmyā udneva vi tvacam bibheda ||
10.68.5
apa jyotiṣā tamo antariksād udnaḥ śīpālam iva vāta ājat | bṛhaspatiranumṛśyā valasyābhram iva vāta ā cakra ā gāḥ ||
10.68.6
yadā valasya pīyato jasum bhed bṛhaspatiragnitapobhir arkaiḥ | dadbhir na jihvā parivṣṭam ādad āvir nidhīm̐r akṛṇod usriyāṇām ||
10.68.7
bṛhaspatiramata hi tyad āsāṃ nāma svarīṇāṃ sadane guhā yat | āṇḍeva bhitvā śakunasya garbham ud usriyāḥ parvatasy tmanājat ||
10.68.8
aśnāpinaddham madhu pary apaśyan matsyaṃ na dīna udani kṣiyantam | niṣ taj jabhāra camasaṃ na vṛkṣādbṛhaspatirvireṇā vikṛtya ||
10.68.9
soṣām avinda sa svaḥ so agniṃ so arkeṇa vi bābadhe tamāṃsi | bṛhaspatirguvapuṣo valasya nir majjānam na parvaṇo jabhāra ||
10.68.10
himeva parṇā muṣitā vanāni bṛhaspatinākṛpayad valo gāḥ | anānukṛtyam apunaś cakāra yāt sūryāmāsā mitho uccarātaḥ ||
10.68.11
abhi śyāvaṃ na kṛśanebhir aśvaṃ nakṣatrebhiḥ pitaro dyām apiṃśan | rātryāṃ tamo adadhur jyotir ahan bṛhaspatirbhinad adriṃ vidad gāḥ ||
10.68.12
idam akarmā namo abhriyāya yaḥ pūrvīr anv ānõnavīti | bṛhaspatiḥ sa hi gobhiḥ so aśvai sa vīrebhiḥ sa nṛbhir no vayo dhāt ||
10.69.1
bhadrā agner vādhrya-aśvasya saṃdṛśo vāmī praṇītiḥ suraṇā upetayaḥ | yad īṃ sumitrā viśo agra indhate ghṛtenāhuto jarate davidy-utat ||
10.69.2
ghṛtam agner vādhrya-aśvasya vardhanam ghṛtam annaṃ ghṛtam v asya medanam | ghṛtenāhuta urviyā vi paprathe sūrya iva rocate sarpirāsutiḥ ||
10.69.3
yat te manu yad anīkaṃ sumitraḥ samīdhe agne tad idaṃ navīyaḥ | sa revac choca sa giro juṣasva sa vājaṃ darṣi sa iha śravo dhāḥ ||
10.69.4
yaṃ tvā pūrvam īḻito vādhrya-aśvaḥ samīdhe agne sa idaṃ juṣasva | sa naḥ stipā uta bhavā tanūpā dātraṃ rakṣasva yad idaṃ te asme ||
10.69.5
bhavā dyumnī vādhrya-aśvota gopā mā tvā tārīd abhimātir janānām | śūra iva dhṛṣṇuś cyavanaḥ sumitraḥ pra nu vocaṃ vādhrya-aśvasya nāma ||
10.69.6
sam ajryā parvatyā vasūni dāsā vṛtrāṇy āryā jigetha | śūra iva dhṛṣṇuś cyavano janānāṃ tvam agne pṛtanāyūm̐r abhi ṣyāḥ ||
10.69.7
dīrghatantur bṛhadukhāyam agniḥ sahasrastarīḥ śatanītha ṛbhvā | dyumān dyumatsu nṛbhir mṛjyamānaḥ sumiṭreṣu dīdayo devayatsu ||
10.69.8
tve dhenus sudughā jātavedo 'sascateva samanā sabarduk | tvaṃ nṛbhir dakṣiṇāvadbhir agne sumiṭrebhir idhyase devayad-bhiḥ ||
10.69.9
devāś cit te amṛtā jātavedo mahimānaṃ vādhrya-aśva pra vocan | yat sampṛccham mānaṣīr viśa āyan tvaṃ nṛbhir ajayas tvāvṛdhe-bhiḥ ||
10.69.10
piteva putraṃ abibhar upasthe tvām agne vādhrya-aśvaḥ sapayan | juṣāṇo asya samidam yaviṣṭho uta pūrvām̐ avano vṛādhatāś cit ||
10.69.11
śaśvad agnir vādhrya-aśvasya śatrūn nṛbhir jigāya sutasomavadbhiḥ | samanaṃ cid adahaś citrabhāno 'va vrādhan-tam abhinad vṛdhaś cit ||
10.69.12
ayam agnir vādhrya-aśvasya vṛtrahā sanakāt preddho namasopavākyaḥ | sa no ajāmīm̐r uta vā vijāmīn abhi tiṣṭha śardhato vādhrya-aśva ||
10.70.1
imām me agne samidam juṣasve ḻas pade prati haryā ghṛtācīm | varṣman pṛthivyāḥ sudinatve ahnām ūrdhvo bhava sukrato devayajyā ||
10.70.2
ā devānām agrayāve iha yātu narāśaṃso viśvarūpebhir aśvaiḥ | ṛtasya pathā namasā miyedho devebhyo devatamaḥ suṣūdat ||
10.70.3
śaśvat tamam īḻate dūtyāya haviṣmanto manuṣyāso agnim | vahiṣṭhair aśvaiḥ suvṛtā rathena devān vakṣi ni ṣad iha hotā ||
10.70.4
vi prathatāṃ devajuṣṭaṃ tirascā dīrghaṃ drāghmā surabhi bhūtv asme | aheḻatā manasā deva barhir indrajyeṣṭhām̐ uśato yakṣi devān ||
10.70.5
divo vā sānu spṛśatā varīyaḥ pṛthivyā vā mātrayvā vi śrayadhvam | uśatīr dvāro mahinā mahadbhir devaṃ rathaṃ rathayur dhārayadhvam ||
10.70.6
devī divo duhitarā suśilpe uṣāsānaktā sadatāṃ ni yonau | ā vāṃ devāsa uśatī uśanta urau sīdantu subhage upasthe ||
10.70.7
ūrdhvo grāvā bṛhad agniḥ samiddhaḥ priyā dhāmāny aditer upasthe | purohitāv ṛtvijā yajñe asmin viduṣṭarā draviṇam ā yajethām ||
10.70.8
tisro devīr barhir idaṃ varīya ā sīdata cakṛmā vaḥ syonam | manuṣvad yajñaṃ sudhitā havīṃṣī ḷā devī ghṛtapadī juṣanta ||
10.70.9
deva tvaṣṭar yad dha cārutvam ānaḍ yad aṅgirasām abhavaḥ sacābhūḥ | sa devānāṃ pātha upa pra vidvāṃ uśan yakṣi draviṇodaḥ suratnaḥ ||
10.70.10
vanaspate raśanayā niyūyā devānāṃ pātha upa vakṣi vidvān | svadāti devaḥ kṛṇavad dhaviṃṣy avatāṃ dyāvāpṛthivī havam me ||
10.70.11
āgne vaha varuṇam iṣṭaye na indraṃ divo maruto antariksāt | sīdantu barhir viśva ā yajatrā svāhā devā amṛtā mādayantām ||
10.71.1
bṛhaspate prathamaṁ vāco agraṁ yat prairata nāmadheyaṁ dadhānāḥ | yad eṣāṁ śreṣṭhaṁ yad aripram āsīt preṇā tad eṣāṁ nihitaṁ guhāviḥ ||
10.71.2
saktum iva titaunā punanto yatra dhīrā manasā vācam akrata | atrā sakhāyaḥ sakhyāni jānate bhadraiṣāṁ lakṣmīr nihitādhi vāci ||
10.71.3
yajñena vācaḥ padavīyam āyan tām anv avindann ṛṣiṣu praviṣṭām | tām ābhṛtyā vy adadhuḥ purutrā tāṁ sapta rebhā abhi saṁ navante ||
10.71.4
uta tvaḥ paśyan na dadarśa vācam uta tvaḥ śṛṇvan na śṛṇoty enām | uto tvasmai tanvaṁ vi sasre jāyeva patya uśatī suvāsāḥ ||
10.71.5
uta tvaṁ sakhye sthirapītam āhur nainaṁ hinvanty api vājiṇeṣu | adhenva carati māyayaiṣa vācaṁ śuśruvāṁ aphalām apuṣpām ||
10.71.6
yas tityāja sacividaṁ sakhāyaṁ na tasya vācy api bhāgo asti | yad īṁ śṛṇoty alakaṁ śṛṇoti nahi praveda sukṛtasya panthām ||
10.71.7
akṣaṇvantaḥ karṇavantaḥ sakhāyo manojaveṣv asamā babhūvuḥ | ādaghnāsa upakakṣāsa u tve hradā iva snātvā u tve dadṛśre ||
10.71.8
hṛdā taṣṭeṣu manaso javeṣu yad brāhmaṇāḥ saṁyajante sakhāyaḥ | atrāha tvaṁ vi jahur vedyābhir ohabrahmāṇo vi caranty u tve ||
10.71.9
ime ye nārvāṅ na paraś caranti na brāhmaṇāso na sutakarāsaḥ | ta ete vācam abhipadya pāpayā sirīs tantraṁ tanvate aprajajñayaḥ ||
10.71.10
sarve nandanti yaśasāgatena sabhāsāhena sakhyā sakhāyaḥ | kilbiṣaspṛt pituṣaṇir hy eṣām araṁ hito bhavati vājinaya ||
10.71.11
ṛcāṁ tvaḥ poṣam āste pupuṣvān gāyatraṁ tvo gāyati śakvarīṣu | brahmā tvo vadati jātavidyāṁ yajñasya mātrāṁ vi mimīta u tvaḥ ||
10.72.1
devānāṁ nu vayaṁ jānā pra vocāma vipanyayā | uktheṣu śasyamāneṣu yaḥ paśyād uttare yuge ||
10.72.2
brahmaṇas patir etā saṁ karmāra ivādhamat | devānām pūrvye yuge 'sataḥ sad ajāyata ||
10.72.3
devānāṁ yuge prathame 'sataḥ sad ajāyata | tad āśā anv ajāyanta tad uttānapadaḥ pari ||
10.72.4
bhūr jajña uttānapado bhuva āśā ajāyanta | aditer dakṣo ajāyata dakṣād v aditiḥ pari ||
10.72.5
aditir hy ajaniṣṭa dakṣa yā duhitā tava | tāṁ devā anv ajāyanta bhadrā amṛtabandhavaḥ ||
10.72.6
yad devā adaḥ salile susaṁrabdhā atiṣṭhata | atrā vo nṛtyatām iva tīvro reṇur apāyata ||
10.72.7
yad devā yatayo yathā bhuvanāny apinvata | atrā samudra ā gūḍham ā sūryam ajabhartana ||
10.72.8
aṣṭau putrāso aditer ye jātās tanvaḥ pari | devāṁ upa prait saptabhiḥ parā mārtāṇḍam āsyat ||
10.72.9
saptabhiḥ putrair aditir upa prait pūrvyaṁ yugam | prajāyai mṛtyave tvat punar mārtāṇḍam ābharat ||
10.73.1
janiṣṭhā ugraḥ sahase turāya mandra ojiṣṭho bahulābhimānaḥ | avardhan indram maruto cid atra mātā yad vīraṁ dadhanaḍ dhaniṣṭhā ||
10.73.2
druho niṣattā pṛśanī cid evaiḥ purū śaṁsena vāvṛdhuṣ ṭa indram | abhīvṛteva tā mahāpadena dhvāntāt pratpitvād ud aranta garbhāḥ ||
10.73.3
ṛṣvā te pādā pra yaj jigāsy avardhan vājā uta ye cid atra | tvam indra sālāvṛkān sahasram āsan dadhiṣe aśvinā vavṛtyāḥ ||
10.73.4
samanā tūrṇir upa yāsi yajñam ā nāsatyā sakhyāya vakṣi | vasāvyām indra dhārayaḥ sahasrāśvinā śūra dadatur maghāni ||
10.73.5
mandamāna ṛtād adhi prajāyai sakhibhir indra iṣirebhir artham | ābhir hi māyā upa dasyum āgān mihaḥ pra tamrā avapat tamāṁsi ||
10.73.6
sanāmānā cid dhvasayo ny asmā avāhann indra uṣaso yathānaḥ | ṛṣvair agacchaḥ sakhibhir nikāmaiḥ sākam pratiṣṭhā hṛdyā jaghantha ||
10.73.7
tvaṁ jaghantha nucim makhasyuṁ dāsaṁ kṛṇvāna ṛṣaye vimāyam | tvaṁ cakartha manave syonān patho devatrāñjaṁ seva yānān ||
10.73.8
tvam etāni papriṣe vi nāmeśāna indra dadhiṣe gabhastau | anu tvā devāḥ śavasā madanty uparibudhnān vaninas cakartha ||
10.73.9
cakaṁ yad asyāpsv ā niṣattam uto tad asmai madhv ic cacchadyāt | pṛthivyām atiṣitaṁ yad ūdhaḥ payo goṣv adadhā oṣadhīṣu ||
10.73.10
aśvād iyāyeti yad vadanty ojaso jātam uta manya enam | manyar iyāya harmyeṣu tasthau yataḥ prajajña indro asya veda ||
10.73.11
vayaḥ suparṇā upa sedur indraṁ priyamedhā ṛṣayo nādhamānāḥ | apa dhvāntam ūrṇuhi pūrdhi cakṣur mumuṅghy asmān nidhayeva baddhān ||
10.74.1
vasūnāṁ vā carkṛṣa iyakṣan dhiyā vā yajñair vā rodasyor | arvanto vā ye rayimantaḥ sātau vanuṁ vā ye suśruṇaṁ suśruto dhuḥ ||
10.74.2
hava eṣām asuro nakṣata dyāṁ śravasyatā manasā niṁsata kṣām | cakṣāṇā yatra suvitāya devā dyaur na vārebhiḥ kṛṇavanta svaiḥ ||
10.74.3
iyam eṣām amṛtānāṁ gīḥ sarvatātā ye kṛpaṇanta ratnam | dhiyaṁ ca yajñaṁ ca sādhhantas te no dhāntu vasavyam asāmi ||
10.74.4
ā tat ta indrāyavaḥ panantābhi ya ūrvaṁ gomantaṁ titṛtsān | sakṛtsvaṁ ye puruputrāṁ mahīṁ sahasradhārāṁ bṛhatīṁ dudhukṣan ||
10.74.5
śacīva indram avase kṛṇudhvam anānataṁ damayantaṁ pṛtanyūn | ṛbhukṣaṇaṁ maghavānaṁ suvṛktim bhartā yo vajraṁ naryam purukṣuḥ ||
10.74.6
yad vāvāna purutamam purāṣāḻ ā vṛtrahendro nāmāny aprāḥ | aceti prāsahas patis tuviṣmān yad īm uśmasi kartave karat tat ||
10.75.1
pra su va āpo mahimānam uttamaṁ kārur vocāti sadane vivasvatāḥ | pra sapta-sapta tredhā hi cakramuḥ pra sṛtvarīṇām ati sindhur ojasā ||
10.75.2
pra te 'radad varuṇo yātave pathaḥ sindho yad vājāṁ abhy adravas tvam | bhūmyā adhi pravatā yāsi sānunā yad eṣām agraṁ jagatām irajyasi ||
10.75.3
divi svano yatate bhūmyor upary anantaṁ śuṣmam ud iyarti bhānunā | abhrād iva pra stanayanti vṛṣṭayaḥ sindhu yad eti vṛṣabho na roruval ||
10.75.4
abhi tvā sindho śiśum in na mātaro vāśrā arṣanti payaseva dhenavaḥ | rājeva yudhvā nayasi tvam it sicau yad āsām agraṁ pravatām inakṣasi ||
10.75.5
imam me gaṅge yamune sarasvati śutudri stomaṁ sacatā paruṣṇy ā | asikniyā marudvṛdhe vitastayārjīkīye śṛṇuhy ā suṣomayā ||
10.75.6
tṛṣṭāmayā prathamaṁ yātave sajūḥ susartvā rasayā śvetyā tyā | tvaṁ sindho kubhayā gomatīṁ krumum mehtnā sarathaṁ yābhir īyase ||
10.75.7
ṛjīty enī ruśatī mahitvā pari jrayāṁsi bharate rajāṁsi | adabdhā sindhur apasām apastamāśvā na citrā vapuṣīva darśatā ||
10.75.8
svaśvā sindhuḥ surathā suvāsā hiraṇyayī sukṛtā vājinīvatī | ūrṇāvatī yuvatiḥ sīlamāvaty utādhi vaste subhagā madhuvṛdham ||
10.75.9
sukhaṁ rathaṁ yuyuje sindhur aśvinaṁ tena vājaṁ saniṣad asmin ājau | mahān hy asya mahimā panasyate 'dabdhasya svayaśaso virapśinaḥ ||
10.76.1
ā va ṛñjasa ūrjāṁ vyuṣṭiṣv indraṁ maruto rodasī anaktana | ubhe yathā no ahanī sacābhuvā sadaḥ-sado varivasya ta udbhidā ||
10.76.2
tad u śreṣṭhaṁ savanaṁ sunota nātyo na hastayato adriḥ sotari | vidad dhy aryo abhibhūti pauṁsyam maho rāye cit tarute yad arvataḥ ||
10.76.3
tad id dhy asya savanaṁ viver apo yathā purā manave gātum aśret | goarṇasi tvāṣṭre aśvanirṇiji prem adhvareṣv adhvarāṁ aśiśrayuḥ ||
10.76.4
apa hata rakṣaso bhaṅgurāvataḥ skabhāyata nirṛtiṁ sedhata amatim | ā no rayiṁ sarvavīraṁ sunotana devāvyam bharata ślokaṁ adrayaḥ ||
10.76.5
divaś cid ā vo 'mavattarebhyo vibhvanā cid āśvāpastarebhyaḥ | vāyoś cid ā somarabhastarebhyo agneś cid arca pitukṛttarebhyaḥ ||
10.76.6
bhurantu no yaśasaḥ sotv andhasur grāvāṇo vācā divitā divitmatā | naro yatra duhate kāmyaṁ madhv āghoṣayanto abhito mithastura ||
10.76.7
sunvanti somaṁ rathirāso adrayo nir asya rasaṁ gaviṣo duhanti te | duhanti ūdhar upasecanāya kaṁ naro havyā na marjayanta āsabhiḥ ||
10.76.8
ete naraḥ svapaso abhūtana ya indrāya sunutha somaṁ adrayaḥ | vāmaṁ-vāmaṁ vo divyāya dhāmne vasu-vasu vaḥ pārthivāya sunvate ||
10.77.1
abhrapruṣo na vācā pruṣā vasu haviṣmanto na yajñā vijānuṣaḥ | sumārutaṁ na brahmāṇam arhase gaṇam astoṣy eṣāṁ na śobhase ||
10.77.2
śriye maryāso añjīṁr akṛṇvata sumārutaṁ na pūrvīr ati kṣapaḥ | divas putrāsa etā na yetira ādityāsas te akrā na vāvṛdhuḥ ||
10.77.3
pra ye divaḥ pṛthivyā na barhaṇā tmanā ririce abhrān na sūryaḥ | pājasavanto na vīrāḥ panasyavo riśādasor na maryā abhidyavaḥ ||
10.77.4
yuṣmākaṁ budhne apāṁ na yāmani vithyuryati na mahī śratharyati | viśvapsur yajño arvāg ayaṁ su vaḥ prayasvanto na satrāca ā gata ||
10.77.5
yūyaṁ dhūrṣu prayujo na raśmibhir jyotiṣmanto na bhāsā vyuṣṭiṣu | śyenāso na svayaśaso riśādasaḥ pravāso na prasitāsaḥ paripruṣaḥ ||
10.77.6
pra yad vahadhve marutaḥ parākād yūyam mahaḥ saṁvaraṇasya vasvaḥ | vidānāso vasavo rādhyasyārāc cid dveṣaḥ sanutarr yuyota ||
10.77.7
ya udṛci yajñe adhvareṣṭhā marudbhyo na mānuṣo dadāśat | revat sa vayo dadhate suvīraṁ sa devānām api gopīthe astu ||
10.77.8
te hi yajñeṣu yajñiyāsa ūmā ādityena nāmnā śambhaviṣṭhāḥ | te no avantu rathatūr manīṣām mahaś ca yāmann adhvare cakānāḥ ||
10.78.1
viprāso na manmabhiḥ svādhyo devāvyo na yajñaiḥ svapnaṣaḥ | rājāno na citrāḥ susaṁdṛśaḥ kṣitīnāṁ na maryā arepasaḥ ||
10.78.2
agnir na ye bhrājasā rukmavakṣaso vātāso na svayujaḥ sadyaūtayaḥ | prajñātāro na jyeṣṭhāḥ sunītayaḥ suśarmāṇo na somā ṛtaṁ yate ||
10.78.3
vātāso na ye dhunayo jigatnavo agnīnāṁ na jihvā virokiṇaḥ | varmaṇvanto na yodhāḥ śimīvantaḥ pitṝṇāṁ na śaṁsāḥ surātayaḥ ||
10.78.4
rathānāṁ na ye arāḥ sanābhayo jigīvāṁso na śūrā abhidyavaḥ | vareyavo na maryā ghṛtapruṣo abhisvartāro arkaṁ na suṣṭubhaḥ ||
10.78.5
aśvāso na ye jyeṣṭhāsa āśavo diddhiṣavo na rathyaḥ sudānavaḥ | āpo na nimnair udabhir jigatnavo viśvarūpā aṅgiraso na sāmabhiḥ ||
10.78.6
grāvāṇo na sūraya sindhumātara ādardirāso adrayo na viśvahā | śiśūlā na krīḍayaḥ sumātaro mahāgrāmo na yāmann uta tviṣā ||
10.78.7
uṣasāṁ na ketavo dhvaraśriyaḥ śubhaṁyavo nāñjibhir vy aśvitan | sindhavo na yayiyo bhrājadṛṣṭayaḥ parāvato na yojanāni mamire ||
10.78.8
subhāgān no devāḥ kṛṇutā suranān asmān stotṝn maruto vāvṛdhānāḥ | adhi stotrasya sakhyasya gāta sanād dhi vo ratnadheyāni santi ||
10.79.1
apaśyam asya mahato mahitvam amartyasya martyāsu vikṣu | nānā hanū vibhṛte sam bharete asInvatī bapsatī bhūry attaḥ ||
10.79.2
guhā śiro nihitam ṛdhag akṣī asInvann atti jihvayā vanāni | atrāṇy asmai padbhiḥ sam bharanty uttānahastā namasādhi vikṣu ||
10.79.3
pra mātuḥ prataraṁ guhyam icchan kumāro na vīrudhaḥ sarpad urvīḥ | sasaṁ na pakvaṁ avidad śucantaṁ ririhvāṁsaṁ ripa upasthe antaḥ ||
10.79.4
tad vām ṛtaṁ rodasī pra pravīmi jāyamāno mātarā garbho atti | nāhaṁ devasya martyaś ciketa āgnir aṅga vicetāḥ sa pracetāḥ ||
10.79.5
yo asmā annaṁ tṛṣv āadadhāty ājyair ghṛtair juhoti puṣyati | tasmai sahasram akṣabhir vi cakṣe agne viśvataḥ pratyaṅṇ asi tvam ||
10.79.6
kiṁ deveṣu tyaja enaś cakartha agne pṛcchāmi nu tvām avidvān | akrīḍan krīḍan harir attave 'dan vi parvaśaś cakarta gām ivāsiḥ ||
10.79.7
viṣūco aśvān yuyuje vanejā ṛjītibhī raśanābhir gṛbhītān | cakṣade mitro vasubhiḥ sujātaḥ sam ānṛdhe parvabhir vāvṛdhānaḥ ||
10.80.1
agniḥ saptiṁ vājambharaṁ dadāty agnir vīraṁ śrutyaṁ karrmaniḥṣṭhām | agnī rodasī vi carat samañjann agnir nārīṁ vīrakukṣim puraṁdhim ||
10.80.2
agner apnasaḥ samid astu bhadrā agnir mahī rodasī ā viveśa | agnir ekaṁ codayat samatsv agnir vṛtrāṇi dayate purūṇi ||
10.80.3
agnir ha tyaṁ jarataḥ karṇam āvāgnir adbhyo nir adahaj jarūtham | agnir atriṁ gharma uruṣyad antar agnir nṛmedham prajayā sṛjat sam ||
10.80.4
agnir dād draviṇaṁ vīrapeśā agnir ṛṣiṁ yaḥ sahasrā sanoti | agnir divi havyam ā tatānā agner dhāmāni vibhṛtā purutrā ||
10.80.5
agnim ukthair ṛṣayo vi hvayante agniṁ naro yāmani bādhitāsaḥ ||agniṁ vayo antarikṣe patanto agniḥ sahasrā pari yāti gonām ||
10.80.6
agniṁ viśa īḷate mānuṣīr yā agnim manuṣo nahuṣo vi jātāḥ | agnir gāndharvīm pathyām ṛtasyā agner gavyūtir ghṛta ā niṣattā ||
10.80.7
agnaye brahma ṛbhavastutakṣur agnim mahām avocāmā suvṛktim | agne prāva jaritāraṁ yaviṣṭhāgne mahi draviṇam ā yajasvā ||
10.81.1
ya imā viśvā bhuvanāni juhvad ṛṣir hotā ny asīdat pitā naḥ | sa āśiṣā draviṇam icchamānaḥ prathamacchhad avarām̐ ā viveśa ||
10.81.2
kiṁ svid āsīd adhiṣṭhānam ārambhaṇaṁ katamat svit kathāsīt | yato bhūmiṁ janayan viśvakarmā vi dyām aurṇon mahinā viśvacakṣāḥ ||
10.81.3
viśvataścakṣur uta viśvatomukho viśvatobāhur uta viśvataspāt | sam bāhubhyāṁ dhamati sam patatair dyāvābhūmī janayan deva ekaḥ ||
10.81.4
kiṁ svid vanaṁ ka u sa vṛkṣa āsa yato dyāvāpṛthivī niṣṭatakṣuḥ | manīṣiṇo manasā pṛcchated u tad yad adhyatiṣṭhad bhuvanāni dhārayan ||
10.81.5
yā te dhāmāni paramāṇi yāvamā yā madhyamā viśvakarmann utemā | śikṣā sakhibhyo haviṣi svadhāvaḥ svayaṁ yajasva tanvaṁ vṛdhānaḥ ||
10.81.6
viśvakarman haviṣā vāvṛdhānaḥ svayaṁ yajasva pṛthivīm uta dyām | muhyantu anye abhito janāsa ihāsmākam maghavā sūrir astu ||
10.81.7
vācas patiṁ viśvakarmāṇam ūtaye manojuvaṁ vāje adyā huvema | sa no viśvāni havanāni joṣad viśvaśambhūr avase sādhukarmā ||
10.82.1
cakṣuṣaḥ pitā manasā hi dhīro ghṛtam ene ajanan nannamāne | yaded antā adadṛhanta pūrva ād id dyāvāpṛthivī aprathetām ||
10.82.2
viśvakarmā vimanā ād vihāyā dhātā vidhātā paramota saṁdṛk | teṣām iṣṭāni sam iṣā madanti yatrā saptaṛṣīn para ekam āhuḥ ||
10.82.3
yo naḥ pitā janitā yo vidhātā dhāmāni veda bhuvanāni viśvā | yo devānāṁ nāmadhā eka eva taṁ sampraśnam bhuvanā yanty anyā ||
10.82.4
ta āyajanta draviṇaṁ sam asmā ṛṣayaḥ pūrve jaritāro na bhūnā | asūrte sūrte rajasi niṣatte ye bhūtāni samakṛṇvann imāni ||
10.82.5
paro divā para enā pṛthivyā paro devebhir asurair yad asti | kaṁ svid garbhaṁ prathamaṁ dadhra āpo yatra devāḥ samāpaśyanta viśve ||
10.82.6
tam id garbhaṁ prathamaṁ dadhra āpo yatra devāḥ samāgacchanta viśve | ajasya nābhāv adhy ekam arpitatṁ yasmin viśvāni bhuvanāni tasthuḥ ||
10.82.7
na taṁ vidātha ya imā jajānā anyad yuṣmākam antaram babhūva | nīhāreṇa prāvṛtā jalpyā cāsutṛpa uktha śāsaś caranti ||
10.83.1
yas te manyo 'vidhad vajra sāyaka saha ojaḥ puṣyati viśvam āṇuṣak | sāhyāma dāsam āryaṁ tvayā yujā sahaskṛtena sahasā sahasvatā ||
10.83.2
manyur indro manyur evāsa devo manyur hotā varuṇo jātavedāḥ | manyuṁ viśa īḻate māṇuṣīr yāḥ pāhi no manyo tapasā sajoṣāḥ ||
10.83.3
abhīhi manyo tavasas tavīyān tapasā yujā vi jahi śatrūn | amitrahā vṛtrahā dasyuhā ca viśvā vasūny ā bharā tvaṁ naḥ ||
10.83.4
tvaṁ hi manyo abhibhūtyojāḥ svayambhūr bhāmo abhimātiṣāhaḥ | viśvacarṣaṇiḥ sahurih sahāvān asmāsv ojaḥ pṛtanāsu dhehi ||
10.83.5
abhāgaḥ sann apa pareto asmi tava kratvā taviṣasya pracetaḥ | taṁ tvā manyo akratur jihīḻāhaṁ svā tanūr baladeyāya mehi ||
10.83.6
ayaṁ te asmy upa mehy arvāṅ pratīcīnaḥ sahure viśvadhāyaḥ | manyo vajrinn abhi mām ā vavṛtsva hanāva dasyūm̐r uta bodhy āpeḥ ||
10.83.7
abhi prehi dakṣiṇato bhavā me 'dhā vṛtrāṇi jaṅghanāva bhūri | juhomi te dharuṇam madhvo agram ubhā upāṁśu prathamā pibāva ||
10.84.1
tvayā manyo saratham ārujanto harṣamāṇāso dhṛṣitā marutvaḥ | tigmeṣava āyudhā saṁśiśānā abhi pra yantu naro agnirūpāḥ ||
10.84.2
agnir iva manyo tviṣitaḥ sahasva senānīr naḥ sahure hūta edhi | hatvāya śatrūn vi bhajasva veda ojo mimāno vi mṛdho nudasva ||
10.84.3
sahasva manyo abhimātim asme rujan mṛṇan pramṛṇan prehi śatrūn | ugraṁ te pājo nanv ā rurudhre vaśī vaśaṁ nayasa ekaja tvam ||
10.84.4
eko bahūnām asi manyav īḻito viśam-viśaṁ yudhaye saṁ śiśādhi | akṛttaruk tvayā yujā vayaṁ dyumantaṁ ghoṣaṁ vijayāya kṛṇmahe ||
10.84.5
vijeṣakṛd indrā ivānavabravó 'smākam manyo adhipā bhaveha | priyaṁ te nāma sahure gṛṇīmasi vidmā tam utsaṁ yata ābabhūtha ||
10.84.6
ābhūtyā sahajā vajra sāyaka saho bibharṣy abhibhūta uttaram | kratvā no manyo saha medy edhi mahādhanasya puruhūta saṁsṛji ||
10.84.7
saṁsṛṣṭaṁ dhanam ubhayaṁ samākṛtam asmabhyaṁ dattāṁ varuṇaś ca manyuḥ | bhiyaṁ dadhānā hṛdayeṣu śatavaḥ parājitāso apa ni layantām ||
10.85.1
satyenottabhitā bhūmiḥ sūryeṇottabhitā dyauḥ | ṛtenādityās tiṣṭhanti divi somo adhi śritaḥ ||
10.85.2
somenādityā balinah somena pṛthivī mahī | atho nakṣatrāṇām eṣām upasthe soma āhitaḥ ||
10.85.3
somam manyate papivān yat sampiṁṣanty oṣadhim | somaṁ yam brāhmaṇo vidur na tasyāśnāti kaś cana ||
10.85.4
ācchadvidhānair gupito bārhataiḥ soma rakṣitaḥ | grāvṇām ic chṛṇvan tiṣṭhasi na te aśnāti pārthivaḥ ||
10.85.5
yat tvā deva prapibanti tata ā pyāyase punaḥ | vāyuḥ somasya rakṣitā samānām māsa ākṛtiḥ ||
10.85.6
raibhy āsīd anudeyī nārāśaṁsī nyocanī | sūryāyā bhadram id vāso gāthayaiti pariṣkṛtam ||
10.85.7
cittir ā upabarhaṇaṁ cakṣur ā abhyañjanam | dyaur bhūmiḥ kośa āsīd yad ayāt sūryā patim ||
10.85.8
stomā āsan pratidhayaḥ kurīraṁ chanda opaśaḥ | sūryāyā aśvinā varāgnir āsīt purogavaḥ ||
10.85.9
somo vadhūyur abhavad aśvinā stām ubhā varā | sūryāṁ yat patye śaṁsantīm manasā savitādadāt ||
10.85.10
mano asyā ana āsīd dyaur āsīd uta cchadiḥ | śukrāv anaḍvāhāv āstāṁ yad ayāt sūryā gṛham ||
10.85.11
ṛksāmābhyām abhihitau gāvau te sāmanāv itaḥ | śrotraṁ te cakre āstāṁ divi panthāś carācāraḥ ||
10.85.12
śucī te cakre yātyā vyāno akṣa āhataḥ | ano manasmayaṁ sūryārohat prayatī patim ||
10.85.13
sūryāyā vahatuḥ prāgāt savitā yam avāsṛjat | aghāsu hanyante gāvo 'rjunayoḥ pary uhyate ||
10.85.14
yad aśvinā pṛcchamānāv ayātaṁ tricakreṇa vahatuṁ sūryāyāḥ | viśve devā anu tad vām ajānan putraḥ pitarāv avṛṇīta pūṣā ||
10.85.15
yad ayātaṁ śubhas patī vareyaṁ sūryām upa | kvaika ṁ cakraṁ vām āsīt kva deṣṭrāya tasthathuḥ ||
10.85.16
dve te cakre sūrye brāhmaṇā ṛtuthā viduḥ | athaikaṁ cakraṁ yad guhā tad addhātaya id viduḥ ||
10.85.17
sūryāyai devebhyo mitrāya varuṇāya ca | ye bhūtasya pracetasa idaṁ tebhyo 'karaṁ namaḥ ||
10.85.18
pūrvāparaṁ carato māyayaitau śiśū krīḻantau pari yāto adhvaram | viśvāny anyo bhuvanābhicaṣṭa ṛtūm̐r anyo vidadhaj jāyate punaḥ ||
10.85.19
navo-navo bhavati jāyamāno 'hnāṁ ketur uṣasām ety agram | bhāgaṁ devebhyo vi dadhāty āyan pra candramās tirate dīrgham āyuḥ ||
10.85.20
sukiṁśukaṁ śalmaliṁ viśvarūpaṁ hiraṇyavarṇaṁ suvṛtaṁ sucakram | ā roha sūrye amṛtasya lokaṁ syonam patye vahatuṁ kṛṇuṣva ||
10.85.21
ud īrṣvātaḥ pativatī hy eṣā viśvāvasum namasā gīrbhir īḻe | anyām iccha pitṛṣadaṁ vyaktām sa te bhāgo januṣā tasya viddhi ||
10.85.22
ud īrṣvāto viśvāvaso namasedā mahe tvā | anyām iccha prapharvyaṁ saṁ jāyām patyā sṛja ||
10.85.23
anṛkṣarā ṛjavaḥ santu panthā yebhiḥ sakhāyo yanti no vareyam | sam aryamā sam bhago no ninīyāt saṁ jāspatyaṁ suyamam astu devāḥ ||
10.85.24
pra tvā muñcāmi varuṇasya pāśād yena tvābadhnāt savitā suśevaḥ || ṛtasya yonau sukṛtasya loke 'riṣṭāṁ tvā saha patyā dadhāmi ||
10.85.25
preto muñcāmi nāmutaḥ subaddhām amutas karam | yatheya indra mīḍhvaḥ suputrā subhagāsati ||
10.85.26
pūṣā tveto nayatu hastagṛhyāśvinā tvā pra vahatāṁ rathena | gṛhān gaccha gṛhapatnī yathāso vaśinī tvaṁ vidatham ā vadāsi ||
10.85.27
iha priyam prajayā te sam ṛdhyatām asmin gṛhe gārhapatyāya jāgṛhi | enā patyā tanvaṁ saṁ sṛjasvādhā jivrī vidatham ā vadāthaḥ ||
10.85.28
nīlalohitam bhavati kṛtyāsaktir vy ajyate | edhante asyā jñātayaḥ patir bandheṣu badhyate ||
10.85.29
parā dehi śāmulyam brahmabhyo vi bhajā vasu | kṛtyaiṣā padvatī bhūtvy ā jāyā viśate patim ||
10.85.30
aśrīrā tanūr bhavati ruśatī pāpayāmuyā | patir yad vadhvo vāsasā svam aṅgam abhidhitsate ||
10.85.31
ye vadhvaś candraṁ vahatuṁ yakṣmā yanti janād anu | punas tān yajñiyā devā nayantu yata āgatāḥ ||
10.85.32
mā vidan paripanthino ya āsīdanti dampatī | sugethir durgam atītāṁ apa drāntv arātayaḥ ||
10.85.33
sumaṅgalīr iyaṁ vadhūr imāṁ sameta paśyata | saubhāgyam asyai dattvāyāthāstaṁ vi paretana ||
10.85.34
tṛṣṭam etat kaṭukam etad apāṣṭhavad viṣavan naitad attave | sūryāṁ yo brahmā vidyāt sa id vādhūyam arhati ||
10.85.35
āśasanam viśasanam atho adhivikartanam | sūryāyāḥ paśya rūpāṇi tāni brahmā tu śundhati ||
10.85.36
gṛbhṇāmi te saubhagatvāya hastam mayā patyā jaradaṣṭir yathāsaḥ | bhago aryamā savitā puraṁdhir mahyaṁ tvādur gārhapatyāya devāḥ ||
10.85.37
tām pūṣañ chivatamām erayasva yasyām bījaṁ manuṣyā vapanti | yā na ūrū uśatī viśrayāte yasyām uśantaḥ praharāma śepam ||
10.85.38
tubhyam agre pary avahan sūryāṁ vahatunā saha | punaḥ patibhyo jāyāṁ dā agne prajayā saha ||
10.85.39
punaḥ patnīm agnir adād āyuṣā saha varcasā | dīrghāyur asyā yaḥ patir jīvāti śaradaḥ śatam ||
10.85.40
somaḥ prathaamo vivide gandharvo vivida uttaraḥ | tṛtīyo agniṣ te patis turīyas te manuṣyajāḥ ||
10.85.41
somo dadad gandharvāya gandharvo dadad agnaye | rayiṁ ca putrām̐ś cādād agnir mahyam atho imām ||
10.85.42
ihaiva staṁ mā vi yauṣṭaṁ viśvam āyur vy aśnutam | krīḻantau putrair naptṛbhir modamānau sve gṛhe ||
10.85.43
ā naḥ prajāṁ janayatu prajāpatir ājarasāya sam anaktv aryamā | adurmaṅgalīḥ patilokam ā viśa śaṁ no bhava dvipade śaṁ catuṣpade ||
10.85.44
aghora cakṣur apatighny edhi śivā paśubhyaḥ sumanāḥ suvarcāḥ | vīrasūr devakāmā syonā śaṁ no bhava dvipade śaṁ catuṣpade ||
10.85.45
imāṁ tvam indra mīḍhvaḥ suputrāṁ subhagāṁ kṛṇu | daśāsyām putrān ā dhehi patim ekādaśaṁ kṛdhi ||
10.85.46
samrājñī śvaśure bhava samrājñī śvaśrvām bhava | nanāndari samrājñī bhava samrājñī adhi devṛṣu ||
10.85.47
sam añjantu viśve devāḥ sam āpo hṛdayāni nau | sam mātariśvā saṁ dhātā sam u deṣṭrī dadhātu nau ||
10.86.1
vi hi sotor asṛkṣata nendraṁ devam amaṁsata | yatrāmadad vṛṣākapir aryaḥ puṣṭeṣu matsakkhā viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.2
parā hy indra dhāvasi vṛṣākaiper ati vyathiḥ | no aha pra vindasy anyatra somapītaye viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.3
kim ayaṁ tvāṁ vṛṣākapiś cakāra harito mṛgaḥ | yasmā irasyasīd u nv aryo vā puṣṭimad vasu viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.4
yam imaṁ tvaṁ vṛṣākapim priyam indrābhirakṣasi | śvā nv asya jambhiṣad api karṇe varāhayur viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.5
priyā taṣṭāni me kaapir vyaktā vy adūduṣat | śiro nv asya rāviṣaṁ na sugaṁ duṣkṛte bhuvam viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.6
na mat strī subhasattarā na suyāśutarā bhuvat | na mat praticyavīyasī na sakthy udyamīyasī viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.7
uve amba sulābhike yathevāṅga bhaviṣyati | bhasaṇ me amba sakthi me śiro me vīva hṛṣyati viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.8
kiṁ subāho svaṅgure pṛthuṣṭo pṛthujāghane | kiṁ śūrapatni nas tvam abhy amīṣi vṛṣākapiṁ viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.9
avīrām iva mām ayaṁ śarārur abhi manyate | utāham asmi vīriṇīndrapatnī marutsakhā viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.10
saṁhotraṁ sma purā nārī samanam vāva gacchati | vedhā ṛtasya vīriṇīndrapatnī mahīyate viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.11
indrāṇīm āsu nāriṣu subhagām aham aśravam | na hy asyā aparam cana jarasā marate patir viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.12
nāham indrāṇi rāraṇa sakhyur vṛṣākaiper ṛte | yasyedam apyaṁ haviḥ priyaṁ devesṣu gacchati viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.13
vṛṣākapāyi revati suputra ād u susnuṣe | ghasat ta indra ukṣaṇaḥ priyaṁ kācitkaraṁ havir viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.14
ukṣṇo hi me pañcadaśa sākam pacanti viṁśatim | utāham admi pīva id ubhā kukṣī pṛṇanti me viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.15
vṛṣabho na tigmaśṛṅgo 'ntar yūtheṣu rorurvat | manthas ta indra śaṁ hṛde yaṁ te sunoti bhāvayur viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.16
na seśe yasya rambate 'ntarā sakthyā kapṛt | sed īśe yasya romaśaṁ niṣeduṣo vijṛmbhate viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.17
na seśe yasya romaśaṁ niṣeduṣo vijṛmbhate | sed īśe yasya rambate 'ntarā sakthyā kapṛd viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.18
ayam indra vṛṣākapiḥ parasvantaṁ hataṁ vidat | asiṁ sūnāṁ navaṁ carum ād edhasya āna ācitaṁ viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.19
ayam emi vicākaśad vicinvan dāsam āryam | pibāmi pākasutvanno 'bhi dhīram acākaśam viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.20
dhanva ca yat kṛntaṭraṁ ca kati svit tā vi yojanā | nedīyaso vṛṣākape 'stam ehi gṛhām̐ upa viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.21
punar ehi vṛṣākape suvitā kalpayāvahai | ya eṣa svapnanāṁśano 'stam eṣi pathā punar viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.22
yad udañco vṛṣākape gṛham indrājagantana | kva sya pulvagho mṛgaḥ kam agañ janayopano viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.86.23
parśur ha nāma mānavī sākaṁ sasūva viṁśatim | bhadraṁ bhala tyasyā abhūd yasyā udaram āmayad viśvasmād indra uttaraḥ ||
10.87.1
rakṣohaṇaṁ vājinam ā jigharmi mitram prathiṣṭham upa yāmi śarma | śiśāno agniḥ kratubhiḥ samiddhaḥ sa no divā sa riṣaḥ pātu naktam ||
10.87.2
ayodaṁṣṭro arciṣā yātudhānān upa spṛśa jātavedaḥ samiddhaḥ | ā jihvayā mūradevān rabhasva kravyādo vṛktvā api dhatsv āsan ||
10.87.3
ubhobhayāvinn upa dhehi daṁṣṭrā hiṁsraḥ śiśāno 'varam paraṁ ca | utāntarikṣe pari yāhi rājan jambhaiḥ saṁ dhehy abhi yātudhānān ||
10.87.4
yajñair iṣūḥ saṁnamamāno agne vācā śalyām̐ aśanibhir dihānaḥ | tābhir vidhya hṛdaye yātudhānān pratīco bāhūn prati bhaṅdhy eṣām ||
10.87.5
agne tvacaṁ yātudhānasya bhindhi hiṁsrāśanir harasā hantv enam | pra parvāṇi jātavedaḥ śṛṇīhi kravyāt kraviṣṇur vi cinotu vṛkṇam ||
10.87.6
yatreidānīm paśyasi jātavedas tiṣṭhantam agna uta vā carantam | yad vāntarikṣe pathibhiḥ patantaṁ tam astā vidhya śarvā śiśānaḥ ||
10.87.7
utālabdhaṁ spṛṇuhi jātaveda ālebhānād ṛṣṭibhir yātudhānāt | agne pūrvo ni jahi śośucāna āmādaḥ kṣviṅkās tam adantv enīḥ ||
10.87.8
iha pra brūhi yatamaḥ so agne yo yātudhāno ya idaṁ kṛṇoti | tam ā rabhasva samidhā yaviṣṭha nṛcakṣasaś cakṣuṣe randhayainam ||
10.87.9
tīkṣṇenāgne cakṣuṣā rakṣa yajñam prāñcaṁ vasubhyaḥ pra ṇaya pracetaḥ | hiṁsraṁ rakṣāṁsy abhi śośucānam mā tvā dabhan yātudhānā nṛcakṣaḥ ||
10.87.10
nṛcakṣā rakṣaḥ pari paśya vikṣu tasya trīṇi prati śṛṇīhy agrā | tasyāgne pṛṣṭīr harasā śṛṇīhi tredhā mūlaṁ yātudhānasya vṛśca ||
10.87.11
trir yātudhānaḥ prasitiṁ ta etv ṛtaṁ yo agne anṛtena hanti | tam arciṣā sphūrjayan jātavedaḥ samakṣam enaṁ gṛṇate ni vṛṅdhi ||
10.87.12
tad agne cakṣuḥ prati dhehi rebhe śaphārujam yena paśyasi yātudhānam | atharvaavaj jyotiṣā daivyena satyaṁ dhūrvantam acitaṁ ny oṣa ||
10.87.13
yad agne adya mithunā śapāto yad vācas tṛṣṭaṁ janayanta rebhāḥ | manyor manasaḥ śaravyā jāyate yā tayā vidhya hṛdaye yātudhānān ||
10.87.14
parā śṛṇīhi tapasā yātudhānān parāgne rakṣo harasā śṛṇīhi | parārciṣā mūradevāñ chṛṇīhi parāsutṛpo abhi śośucānaḥ ||
10.87.15
parādya devā vṛjinaṁ śṛṇantu pratyag enaṁ śapathā yantu tṛṣṭāḥ || vācāstenaṁ śarava ṛcchantu marman viśvasyaitu prasitiṁ yātudhānaḥ ||
10.87.16
yaḥ pauruṣeyeṇa kraviṣā samaṅkte yo aśvyena paśunā yātudhānaḥ | yo aghnyāyā bharati kṣīram agne teṣāṁ śīrṣāṇi harasāpi vṛśca ||
10.87.17
saṁvatsarīṇam paya usriyāyās tasya māśīd yātudhāno nṛcakṣaḥ | pīyūṣam agne yatamas titṛpsāt tam pratyañcam arciṣā vidhya marman ||
10.87.18
viṣam gavāṁ yātudhānāḥ pibantv ā vṛścyantām aditaye durevāḥ | parainān devaḥ savitā dadātu parā bhāgam oṣadhīnāṁ jayantām ||
10.87.19
sanād agne mṛṇasi yātudhānān na tvā rakṣāṁsi pṛtanāsu jigyuḥ | anu daha sahamūrān kravyādo mā te hetyā mukṣata daivyāyāḥ ||
10.87.20
tvaṁ no agne adharād udaktāt tvam paścād uta rakṣā purastāt | preti te te ajarāsas tapiṣṭhā aghaśaṁsaṁ śośucato dahantu ||
10.87.21
paścāt purastād adharād udaktāt kaviḥ kāvyena pari pāhi rājan | sakhe sakhāyam ajaro jariṁṇe 'gne martām̐ amartyas tvaṁ naḥ ||
10.87.22
pari tvāgne puraṁ vayaṁ vipraṁ sahasya dhīmahi | dhṛṣadvarnạṁ dive-dive hantāram bhaṅgurāvatām ||
10.87.23
viṣeṇa bhaṅgurāvataḥ prati ṣma rakṣaso daha | agne tigmena śociṣā tapuragrābhir ṛṣṭibhi ||
10.87.24
praty agne mithunā daha yātudhānā kimīdinā | saṁ tvā śiśāmi jāgṛhy adabdhaṁ vipra manmabhiḥ ||
10.87.25
praty agne harasā haraḥ śṛṇīhi viśvataḥ prati | yātudhānasya rakṣaso balaṁ vi ruja vīryam ||
10.88.1
haviṣ pāntam ajaraṁ svarvidi diviSpṛśy āhutaṁ juṣṭam agnau | tasya bharmaṇe bhuvanāya devā dharmaṇe kam svadhayā paprathanta ||
10.88.2
gīrṇam bhuvanaṁ tamasāpagūḷham āviḥ svar abhavaj jāte agnau | tasya devāḥ pṛthivī dyaur utāpo 'raṇayann oṣadhīḥ sakhye asya ||
10.88.3
devebhir nv iṣito yajñiyebhir agniṁ stoṣāṇy ajaram bṛhantam | yo bhānunā pṛthivīṁ dyām utaemām ātātatana rodasī antarikṣam ||
10.88.4
yo hotāsīt prathamo devajuṣṭo yaṁ samāñjann ājyenā vṛṇānāḥ | sa patatrītvaram sthā jagad yac chvātram agnir akṛṇoj jātavedaḥ ||
10.88.5
yaj jātavedo bhuvanasya mūrdhann atiṣṭho agne saha rocanena | taṁ tvāhema matibhir gīrbhir ukthaiḥ sa yajñiyo abhavo rodasiprāḥ ||
10.88.6
mūrdhā bhuvo bhavati naktam agnis tataḥ sūryo jāyate prātar udyan | māyām ū tu yajñiyānām etām apo yat tūrṇiś carati prajānan ||
10.88.7
dṛśenyo yo mahinā samiddho 'rocata diviyonir vibhāvā | tasminn agnau sūktavākena devā havir viśva ājuhavus tanūpāḥ ||
10.88.8
sūktavākam prathamam ād id agnim ād id havir ajanayanta devāḥ | sa eṣāṁ yajño abhavat tanūpās taṁ dyaur veda tam pṛthivī tam āpaḥ ||
10.88.9
yaṁ devāso 'janayantāgniṁ yasminn ājuhavur bhuvanāni viśvā | so arciṣā pṛthivīṁ dyām utaemām ṛjūyamāno atapan mahitvā ||
10.88.10
stomena hi divi devāso agnim ajījanañ chakti bhī rodasiprām | tam ū akṛṇvan tredhā bhuve kaṁ sa oṣadhīḥ pacati viśvarūpāḥ ||
10.88.11
yaded enam adadhur yajñiyāso divi devāḥ sūryam āditeiyam | yadā cariṣṇū mithunāv abhūtām ād it prāpaśyan bhuvanāni viśvā ||
10.88.12
viśvasmā agnim bhuvanāya devā vaiśvānaram ketum ahnām akṛṇvan | ā yas tatānoṣaso vibhātīr apo ūrṇoti tamo arciṣā yan ||
10.88.13
vaiśvānaram kavayo yajñiyāso 'gniṁ devā ajanayann ajuryam | nakṣatram pratnam aminac cariṣṇu yakṣasyādhyakṣaṁ taviṣam bṛhantam ||
10.88.14
vaiśvānaram viśvahā dīdivāṁsam mantrair agniṁ kavim acchā vadāmaḥ | yo mahimnā paribabhūvorvī utāvastād uta devaḥ parastāt ||
10.88.15
dve srutī aśṛṇavam pitṝṇām ahaṁ devānām uta martyānām | tābhyām idaṁ viśvam ejat sam eti yad antarā pitaram mātaraṁ ca ||
10.88.16
dve samīcī bibhṛtaś carantaṁ śīrṣato jātam manasā vimṛṣṭam | sa pratyaṅ viśvā bhuvanāni tasthāv aprayucchan taraṇir bhrājamānaḥ ||
10.88.17
yatrā vadete avaraḥ paraś ca yajnanyoḥ kataro nau vi veda | ā śekur it sadhamādaṁ sakhāyo nakṣanta yajñaṁ ka idaṁ vi vocat ||
10.88.18
katy agnayaḥ kati sūryāsaḥ katy uṣāsaḥ katy u svid āpaḥ | nopaspijam vaḥ pitaro vadāmi pṛcchāmi vaḥ kavayo vidmane kam ||
10.88.19
yāvanmātram uṣaso na pratīkaṁ suparṇyo vasate mātariśvaḥ | tāvad dadhāty upa yajñam āyan brāhmaṇo hotur avaro niṣīdan ||
10.89.1
indraṁ stavā nṛtamaṁ yasya mahnā vibabādhe rocanā vi jmo antān | ā yaḥ paprau carṣaṇīdhṛd varobhiḥ pra sindhubhyo riricāno mahitvā ||
10.89.2
sa sūryaḥ pary urū varāṁsy endro vavṛtyād rathyeva cakrā | atiṣṭhantam apasyam na sargaṁ kṛṣṇā tamāṁsi tviṣyā jaghāna ||
10.89.3
samānam asmā anapāvṛd arca kṣmayā divo asamamm brahma navyam | vi yaḥ pṛṣṭheva janimāny arya indraś cikāya na sakhāyam īṣe ||
10.89.4
indrāya giro aniśitasargā apaḥ preyayaṁ sagarasya budhnāt | yo akṣeṇeva cakriyā śacībhir viṣvak tastambha pṛthivīm uta dyām ||
10.89.5
āpāntamanyus tṛpalaprabharmā dhuni śimīvāñ charumām̐ ṛjīṣī | somo viśvāny atasā vanāni nārvāg indram pratimānāni debhuḥ ||
10.89.6
na yasya dyāvāpṛthivī na dhanva nāntarikṣaṁ nādrayaḥ somo akṣāḥ | yad asya manyor adhinīyamānaḥ śṛṇāti vīḻu rujati sthirāṇi ||
10.89.7
jaghāna vṛtraṁ svadhitir vanevā ruroja puro arada na sindhūn | bibheda girim avam in na kumbham ā gā indro akṛṇuta svayugbhiḥ ||
10.89.8
tvaṁ ha tyad ṛṇayā indra dhīro 'sir na parva vṛjinā śṛṇāsi | pra ye mitrasya varuṇasya dhāma yujam na janā minanti mitram ||
10.89.9
pra ye mitram prāryamaṇaṁ durevāḥ pra saṁgirah pra varuṇam minanti | ny amitrreṣu vadham indra tumram vṛṣan vṛṣāṇam aruṣam śiśīhi ||
10.89.10
indro diva indra īśe pṛthivyā indro apām indra it parvatānām | indro vṛdhām indra in medhirāṇām indraḥ kṣeme yoge havya indraḥ ||
10.89.11
prāktubhya indraḥ pra vṛdho ahabhyaḥ prāntarikṣāt pra samudrasya dhāseḥ | pra vātasya prathasaḥ pra jmo antāt pra sindhubhyo ririce pra kṣitibhyaḥ ||
10.89.12
pra śośucatyā uṣaso na ketur asivā te vartatām indra hetiḥ | aśmeva vidhya diva ā sṛjānas tapiṣṭhena heṣasā droghamitrān ||
10.89.13
anv aha māsā anv id vanāny anv oṣadhīr anu parvatāsaḥ | anv indraṁ rodasī vāvaśāne anv āpo ajihata jāyamānam ||
10.89.14
karhi svit sā ta indra cetyāsad aghasya yad bhinado rakṣa eṣat | mitraakruvo yac chasane na gāvaḥ pṛthivyā āpṛg amuyā śayante ||
10.89.15
śatrūyanto abhi ye nas tataste mahi vrādhanta ogaṇāsaa indra | andhenāmitrās tamasā sacantāṁ sujyotiṣo aktavas tāṁ abhi ṣyuḥ ||
10.89.16
purūṇi hi tvā savanā janānām brahmāṇi mandan gṛṇatām ṛṣīṇām | imām āghoṣann avasā sahūtiṁ tiro viśvām̐ arcato yāhy arvāṅ ||
10.89.17
evā te vayam indra bhuñjatīnāṁ vidyāma sumatīnāṁ navānām | vidyāma vastor avasā gṛṇanto viśvāmitrā uta ta indra nūnam ||
10.89.18
śunaṁ huvema maghavānam indram asmin bhare nṛtamaṁ vājasātau | śṛṇvantam ugram ūtaye samatsu ghantaṁ vṛtrāṇi saṁjitaṁ dhanānām ||
10.90.1
sahasraśīrṣā puruṣaḥ sahasrākṣaḥ sahasrapāt | sa bhūmiṁ viśvato vṛtvāty atiṣṭhad daśāṅgulam ||
10.90.2
puruṣa evedaṁ sarvaṁ yad bhūtaṁ yac ca bhavyam | utāmṛtatvasyeśāno yad annenātirohati ||
10.90.3
etāvān asya mahimāto jyāyāṁś ca pūruṣaḥ | pādo 'sya viśvā bhūtāni tripād asyāmṛtaṁ divi ||
10.90.4
tripād ūrdhva ud ait puruṣaḥ pādo 'syehābhavat punaḥ | tato viṣvaṅ vy akrāmat sāśanānaśane abhi ||
10.90.5
tasmād virāḷ ajāyata virājo adhi pūruṣaḥ | sa jāto aty aricyata paścād bhūmim atho puraḥ ||
10.90.6
yat puruṣeṇa haviṣā devā yajñam atanvata | vasanto asyāsīd ājyaṁ grīṣma idhmaḥ śarad dhaviḥ ||
10.90.7
taṁ yajñam barhaṣi praukṣan puruṣaṁ jātam agrataḥ | tena devā ayajanta sādhyā ṛṣayaś ca ye ||
10.90.8
tasmād yajñāt sarvahutaḥ sambhṛtaṁ pṛṣadājyam | paśūn tāṁś cakre vāyavyān āraṇyān grāmyāś ca ye ||
10.90.9
tasmād yajñāt sarvahuta ṛcaḥ sāmāni jajñire | chandāṁsi jajñire tasmād yajus tasmād ajāyata ||
10.90.10
tasmād aśvā ajāyanta ye ke cobhayādataḥ | gāvo ha jajñire tasmāt tasmāj jātā ajāvayaḥ ||
10.90.11
yat puruṣaṁ vy adadhuḥ katidhā vy akalpayan | mukhaṁ kim asya kau bāhū kā ūrū pādā ucyete ||
10.90.12
brāhmaṇo 'sya mukham āsīd bāhū rājanyaḥ kṛtaḥ | ūrū tad asya yad vaiśyaḥ padbhyāṁ śūdro ajāyata ||
10.90.13
candramā manaso jātaś cakṣoḥ sūryo ajāyata | mukhād indraś cāgniś ca prāṇād vāyur ajāyata ||
10.90.14
nābhyā āsīd antarikṣaṁ śīrṣṇo dyauḥ sam avartata | padbhyāṁ bhūmir diśaḥ śrotrāt tathā lokām̐ akalpayan ||
10.90.15
saptāsyāsan paridhayaḥ triḥ sapta samidhaḥ kṛtāḥ | devā yad yajñaṁ tanvānā abadhnan puruṣam paśum ||
10.90.16
yajñena yajñam ayajanta devās tāni dharmāṇi prathamāny āsan | te ha nākam mahimānaḥ sacanta yatra pūrve sādhyāḥ santi devāḥ ||
10.91.1
saṁ jāgṛvadbhir jaramāṇa idhyate dame damūnā iṣayann iḻas pade | viśvasya hotā haviṣo vareṇyo vibhur vibhāvā suṣakhā sakhīyate ||
10.91.2
sa darśataśrīr atithir gṛhe-gṛhe vane-vane śiśriye takvavīr iva | janaṁ-janaṁ janyo nāti manyate viśa ā kṣeti viśyo viśaṁ-viśam ||
10.91.3
sudakṣo dakṣaiḥ kratunāsi sukratur agne kaviḥ kāvyenāsi viśvavit | vasur vasūnāṁ kṣayasi tvam eka id dyāvā ca yāni pṛthivī ca puṣyataḥ ||
10.91.4
prajānann agne tava yonim ṛtviyam iḻāyas pade ghṛtavantam āsadaḥ | ā te cikitra uṣasām ivetayo 'repasaḥ sūryasyeva raśmayaḥ ||
10.91.5
tava śriyo varṣyasyeva vidyutaś citrāś cikitra uṣasāṁ na ketavaḥ ||yad oṣadhīr abhisṛṣṭo vanāni ca pari svayaṁ cinuṣe annam āsye ||
10.91.6
tam oṣadhīr dadhire garbham ṛtviyaṁ tam āpo agniṁ janayanta mātaraḥ | tam it samānaṁ vaninaś ca vīrudho 'ntarvatīś ca suvate ca viśvahā ||
10.91.7
vātopadhūta iṣito vaśāṁ anu tṛṣu yad annā veviṣad vitiṣṭhase | ā te yatante rathyo yathā pṛthak śardhāṁsy agne ajarāṇi dhakṣataḥ ||
10.91.8
medhākāraṁ vidathasya prasādhanam agniṁ hotāram paribhūtamamam matim | tam id arbhe haviṣy ā samānam it tam in mahe vṛṇate nānyaṁ tvat ||
10.91.9
tvām id atra vṛṇate tvāyavo hotāram agne vidatheṣu vedhasaḥ | yad devayanto dadhati prayāṁsi te haviṣmanto manavo vṛktabarhiṣaḥ ||
10.91.10
tavāgne hotraṁ tava potram ṛtviyaṁ tava neṣṭraṁ tvam agnid ṛtāyataḥ | tava praśāstraṁ tvam adhvarīyasi brahmā cāsi gṛhapatiś ca no dame ||
10.91.11
yas tubhyam agne amṛtāya martyas samidhā dāśad uta vā haviṣkṛti | tasya hotā bhavasi yāsi dūtyam upa brūṣe yajasy adhvarīyasi ||
10.91.12
imā asmai matayo vāco asmad āṁ ṛco giraḥ suṣṭutayaḥ sam agmata | vasūyavo vasave jātavedase vṛddhāsu cid vardhano yāsu cākanat ||
10.91.13
imām pratnāya suṣṭutiṁ navīyasīṁ voceya asmā uśate śṛṇotu naḥ | bhūyā antarā hṛdy asya nispṛśe jāyeva patya uśatī suvāsāḥ ||
10.91.14
yasminn aśvāsa ṛṣabhāsa ukṣaṇo vaśā meṣā avasṛṣṭāsa āhutāḥ | kīlālapaṁ somapṛṣṭhāya vedhase hṛdā matiṁ janaye cārum agnaye ||
10.91.15
ahāvy agne havir āsye te srucīva ghṛtaṁ camvīva somaḥ | vājasaniṁ rayim asme suvīram praśastaṁ dhehi yaśasaṁ bṛhantam ||
10.92.1
yajñasya vo rathyaṁ viśpatiṁ viśāṁ hotāram akthor atithiṁ vibhāvasum | śocañ chuṣkāsu hariṇīṣu jarbhurad vṛṣā ketur yajato dyām aśāyata ||
10.92.2
imam añjaspām ubhaye akṛṇvata dharmāṇam agniṁ vidathasya sādhanam | aktuṁ na yahvam uṣasaḥ purohitaṁ tanūnapātam aruṣasya niṁsate ||
10.92.3
baḻ asya nīthā vi paṇeś ca manmahe vayā asya prahutā āsur attave | yadā ghorāso amṛtatvam āśatād ij janasya daivyasya carkiran ||
10.92.4
ṛtasya hi prasitir dyaur uru vyaco namo mahy aramatir panīyasī | indro mitro varuṇas saṁ cikitrire 'tho bhagaḥ savitā pūdadakṣasaḥ ||
10.92.5
pra rudreṇa yayinā yanti sindhavas tiro mahīm aramatim dadhanvire | yebhiḥ parijmā pariyann uru jrayo vi roruvaj jaṭhare viśvam ukṣate ||
10.92.6
krāṇā rudrā maruto viśvakṛṣṭayo divaḥ śyenāso asurasya nīḻayaḥ | tebhiś caṣṭe varuṇo mitro aryam endro devebhir arvaśebhir arvaśaḥ ||
10.92.7
indre bhujaṁ śaśamānāsa āśata sūro dṛśīke vṛṣaṇaś ca pauṁsye | pra ye nv asyārhaṇā tatakṣire yujaṁ vajraṁ nṛṣadaneṣu kāravāḥ ||
10.92.8
sūraś cid ā harito asya rīramad indrād ā kaś cid bhayate tavīyasaḥ | bhīmasya vṛṣṇo jaṭharād abhiśvaso dive-dive sahuriḥ stann abādhitaḥ ||
10.92.9
stomaṁ vo adya rudrāya śikvase kṣayadvīrāya namasā didiṣṭana | yebhiḥ śivaḥ svavāṁ evayāvabhir divaḥ siṣakti svayaśā nikāmabhiḥ ||
10.92.10
te hi prajāyā abharanta vi śravo bṛhaspatiṁ vṛṣabhaḥ somajāmayaḥ | yajñair atharvā prathamo vi dhārayad devā dakṣair bhṛgavaḥ saṁ cikitrire ||
10.92.11
te hi dyāvāpṛthivī bhūriretasā narāśaṁsas caturaṅgo yamo 'ditiḥ | devas tvaṣṭā draviṇodā ṛbhukṣaṇaḥ pra rodasī maruto viṣṇur arhire ||
10.92.12
uta sya na uśijām urviyā kavir ahiḥ śṛṇotu budhnyo havīmani | sūryāmāsā vicarantā divikṣitā dhiyā śamīnahuṣī asya bodhatam ||
10.92.13
pra naḥ pūṣā carathaṁ viśvadevyo 'pāṁ napād avatu vāyur iṣṭaye | ātmānaṁ vasyo abhi vātam arcata tad aśvinā suhavā yāmani śrutam ||
10.92.14
viśām āsām abhayānām adhikṣitaṁ gīrbhir u svayaśasaṁ gṛṇīmasi | gnābhir viśvābhir aditim anarvaṇam aktor yuvānaṁ nṛmaṇā adhā patim ||
10.92.15
rebhad atra januṣā pūrvo aṅgirā grāvāṇa ūrdhvā abhi cakṣur adhvaram | yebhir vihāyā abhavad vicakṣaṇaḥ pāthaḥ sumekaṁ svadhitir vanavnati ||
10.93.1
mahi dyāvāpṛthivī bhūtam urvī nārī yahvī na rodasī sadaṁ naḥ | tebhir naḥ pātaṁ sahyasa ebhir naḥ pātaṁ śūṣaṇi ||
10.93.2
yajñe-yajñe sa martyo devān saparyati | yaḥ sumnair dīrghaśruttama āvivāsaty enān ||
10.93.3
viśveṣām irajyavo devānāṁ vār mahaḥ | viśve hi viśvamahaso viśve yajñeṣu yajñiyāḥ ||
10.93.4
te ghā rājāno amṛtasya mandrā aryamā mitro varuṇaḥ parijmā | kad rudro nṛṇāṁ stuto marutaḥ pūṣaṇo bhagaḥ ||
10.93.5
uta no naktam apāṁ vṛṣaṇvasū sūryāmāsā sadanāya sadhanyā | sacā yat sādy eṣām ahir budhneṣu budhnyaḥ ||
10.93.6
uta no devāv aśvinā śubhas patī dhāmabhir mitrāvaruṇā uruṣyatām | mahaḥ sa rāya eṣate 'ti dhanveva duritā ||
10.93.7
uta no rudrā cin mṛḻatām aśvinā viśve devāso rathaspatiṁ bhagaḥ | ṛbhur vāja ṛbhukṣaṇaḥ parijmā viśvavedasaḥ ||
10.93.8
ṛbhur ṛbhukṣā ṛbhur vidhato mada ā te harī jūjuvāṇasya vājinā | duṣṭaraṁ yasya sāma cid ṛdhag yajño na māṇuṣaḥ ||
10.93.9
kṛdhī no ahrayo deva savitaḥ sa ca stuṣe maghonām | saho na indro vahnibhir ny eṣāṁ carṣaṇīnāṁ cakraṁ raśmiṁ na yoyuve ||
10.93.10
aiṣu dyāvāpṛthivī dhātam mad asme vīreṣu viśvacarṣaṇi śravaḥ | pṛkṣaṁ vājasya sātaye pṛkṣaṁ rāyota turvaṇe ||
10.93.11
etaṁ śaṁsam indrāsmayuṣ tvaṁ kūcit santaṁ sahasāvann abhiṣṭaye | sadā pāhy abhiṣṭaye medatāṁ vedatā vaso ||
10.93.12
etam me stomaṁ tanā na sūrye dyutadyāmānaṁ vāvṛdhanta nṛṇām | saṁvananam nāśvyaṁ taṣṭevānapacyutam ||
10.93.13
vāvarta yeṣāṁ rāyā yuktaiṣāṁ hiraṇyayī | nemodhaditā na pauṁsyā vṛtheva viṣṭāntā ||
10.93.14
pra tad duḥśīme pṛthavāne vene pra rāme vocam asure maghavatsv | ye yuktvāya pañca śatāsmayupa pathā viśrāvy eṣām ||
10.93.15
adhīn nv atra saptatiṁ ca sapta ca | sadyo didiṣṭa tānvaḥ sadyo didiṣṭa pārthyaḥ sadyo didiṣṭa māyavaḥ ||
10.94.1
praite vadantu pra vayaṁ vadāma grāvabhyo vācaṁ vadatā vadadbhyaḥ | yad adrayaḥ parvatāḥ sākam āśavaḥ ślokaṁ ghoṣam bharathendrāya sominaḥ ||
10.94.2
ete vadanti śatavat sahasravad abhi krandanti haritebhir āsabhiḥ | viṣṭvī grāvāṇaḥ sukṛtaḥ sukṛtyayā hotuś cit pūrve haviradhyam āśata ||
10.94.3
ete vadanty avidann anā madhu ny ūṅkhayante adhi pakva āmiṣi | vṛkṣasya śākhām aruṇasya bapsatas te sūbharvā vṛṣabhāḥ prem arāviṣuḥ ||
10.94.4
bṛhad vadanti madirenena mandinendra kṛośanto 'vidann anā madhu | saṁrabhyā dhīrāḥ svasṛbhir anartiṣur āghoṣayantaḥ pṛthivīm upadbibhiḥ ||
10.94.5
suparṇā vācam akratopadyavy ākhare kṛṣṇā iṣirā anartiṣuḥ | nyaṅ niyanti uparasya niṣkṛtam purū reto dadhire sūryaśvitaḥ ||
10.94.6
ugrā iva pravahantaḥ samāyamuḥ sākaṁ yuktā vṛṣaṇo bibhrato dhuraḥ | yac chvasanto jagrasāṇā arāviṣuḥ śṛṇva eṣām prothatho arvatām iva ||
10.94.7
daśāvanibhyo daśakakṣyebhyo daśayoktrebhyo daśayojanebhyaḥ | daśābhīśubhyo arcatājarebhyo daśa dhuro daśa yuktā vahadbhyaḥ ||
10.94.8
te adrayaḥ daśayantrāsa āśavas teṣām ādhānam pary eti haryatam | ta ū sutasya somyasyāndhaso 'ṁśoḥ pīyūṣam prathamasya bhejire ||
10.94.9
te somādo harī indrasya niṁsate 'ṁśuṁ duhanto adhy āsate gavi | tebhir dugdham papivān somyam madhv indro vardhate prathate vṛṣāyate ||
10.94.10
vṛṣā vo aṁśur na kilā riṣāthaneḻāvantaḥ sadam it stha ṭanāśitāḥ | raivatevamahasā cāravāḥ sthana yasya grāvāṇo ajuṣadhvam adhvaram ||
10.94.11
tṛdilā atṛdilāso adrayo 'śramaṇā aśṛthitā amṛtyavaḥ | anāturā ajarāḥ sthāmaviṣṇavaḥ supīvaso atṛṣitā atṛṣṇajaḥ ||
10.94.12
dhruvā eva vaḥ pitaro yuge-yuge kṣemakāmāsaḥ sadaso na yuñjate | ajuryāso hariṣāco haridrava ā dyāṁ raveṇa pṛthivīm aśuśravuḥ ||
10.94.13
tad id vadanty adrayovimocaneyāmann añjaspā iva ghed upadbibhiḥ | vapanto bījam iva dhānyākṛtaḥ pṛñcanti somaṁ na minanti bapsataḥ ||
10.94.14
sute adhvare adhi vācam akratā krīḻayo na mātaram tudantaḥ | vi ṣū muñcā suṣuvuṣo manīṣāṁ vi vartantām adraya cāyamānāḥ ||
10.95.1
haye jāye manasā tiṣṭha ghore vacāṁsi miśrā kṛṇavāvahai nu | na nau mantrā anuditāsa ete mayas karan paratare ca nāhan ||
10.95.2
kim etā vācā kṛṇavā tavāham prākramiṣam uṣasām agriveva | purūrava punar astam parehi durāpanā vātaivāham asmi ||
10.95.3
iṣur na śriya iṣudher asanā goṣāḥ śatasā na raṁhiḥ | avīre kratau vi davidyutan norā na māyuṁ citayanta dhunayaḥ ||
10.95.4
sā vasu dadhatī śvaśurāya vaya uṣo yadi vaṣṭy antige gṛhāt | astaṁ nanakṣe yasmiñ cākan divā naktaṁ śnathitā vaitasena ||
10.95.5
triḥ sma māhnaḥ śnathayo vaitaseno uta sma me 'vyatyai pṛṇāsi | purūravo anu te ketam āyaṁ rājā me vīra tanvas tad āsīḥ ||
10.95.6
yā sujūrṇiḥ śreṇiḥ sumnaāpir hradecakṣur na granthivīṁ caranyuḥ | tā añjayo 'ruṇayo na sasruḥ śriye gāvo na dhenavo 'navanta ||
10.95.7
sam asmij jāyamāna āsata gnā utem avardhan nadyaḥ svagūrtāḥ | mahe yat tvā purūravo raṇāyāvardhayan dasyu hatyāya devāḥ ||
10.95.8
sacā yad āsu jahatīṣv atkam amānuṣīṣu māṇuṣo niṣeve | apa sma mat tarasantī na bhujyus tā atrasan rathaspṛśo nāśvāḥ ||
10.95.9
yad āsu marto amṛtāsu nispṛk saṁ kṣoṇibhiḥ kratubhir na pṛṅkte | tā ātayo na tanvaḥ śumbhata svā aśvāso na krīḻayo dandaśānāḥ ||
10.95.10
vidyun na yā patatī davidyod bharantī me apyā kāmyāni | janiṣṭo apo naryaḥ sujātaḥ prorvaśī tirata dīrgham āyuḥ ||
10.95.11
jajñiṣa itthā gopīthyāya hi dadhātha tat purūravo ma ojaḥ | aśāsaṁ tvā viduṣī sasminn ahan na ma āśṛṇo kim abhug vadāsi ||
10.95.12
kadā sūnuḥ pitaraṁ jāta icchāc cakran nāśru vartayad vijānan | ko dampatī samanasā vi yūyod adha yad agniḥ śvaśureṣu dīdayat ||
10.95.13
prati bravāṇi vartayate aśru cakran na krandad ādhye śivāyai | pra tat te hinavā yat te asme parehy astaṁ nahi mūra māpaḥ ||
10.95.14
sudevo adya prapaṭed anāvṛt parāvataṁ paramāṁ gantavā u | adhā śayīta nirṛter upasthe 'dainaṁ vṛkā rabhasāso adyuḥ ||
10.95.15
purūravo mā mṛthā mā pra papto mā tvā vṛkāso aśivāsa u kṣan | na vai straiṇāni sakhyāni santi sālāvṛkāṇāṁ hṛdayāny etā ||
10.95.16
yad virūpācaram martyeṣv avasaṁ rātrīḥ śaradaś catasraḥ | ghṛtasya stokaṁ sakṛd ahna āśnāṁ tād evedaṁ tātṛpāṇā carāmi ||
10.95.17
antarikṣaprāṁ rajaso vimānīm upa śikṣāmy urvaśīṁ vasiṣṭhaḥ | upa tvā rātiḥ sukṛtasya tiṣṭhān ni vartasva hṛdayaṁ tapyate me ||
10.95.18
iti tvā devā ima āhur aiḷa yathem etad bhavasi mṛtyubandhuḥ | prajā te devān haviṣā yajāti svarga u tvam api mādayāse ||
10.96.1
pra te mahe vidathe śaṁsiṣaṁ harī pra te vanve vanuṣo haryatam madam | ghṛtaṁ na yo haribhiś cāru secata ā tvā viśantu harivarpasaṁ giraḥ ||
10.96.2
hariṁ hi yonim abhi ye samasvaraṁ hinvanto harī divyaṁ yathā sadaḥ | ā yam pṛṇanti haribhir na dhenava indrāya śūṣaṁ harivantam arcata ||
10.96.3
so asya vajro harito ya āyaso harir nikāmo harir ā gabhastyoḥ | dyumnī suśipro harimanyusāyaka indre ni rūpā haritā mimikṣire ||
10.96.4
divi na ketur adhi dhāyi haryato vivyacad vajro harito na raṁhyā | tudad ahiṁ hariśipro ya āyasaḥ sahasraśokā abhavad dharimbharaḥ ||
10.96.5
tvaṁ-tvam aharyathā upastutaḥ pūrvebhir indra harikeśa yajvabhiḥ | tvaṁ haryasi tava viśvam ukthyam asāmi rādho harijāta haryatam ||
10.96.6
tā vajriṇam mandinaṁ stomyam madam indraṁ rathe vahato haryatā harī | purūṇy asmai savanāni haryata indrāya somā harayo dadhanvire ||
10.96.7
araṁ kāmāya harayo dadhanvire sthirāya hinvan harayo harī turā | arvadbhir yo haribhir joṣam īyate so asya kāmaṁ harivantam ānaśe ||
10.96.8
hariśmaśāruṁ harikeśa āyasas turaspeche yo haripā avardhata | arvadbhir yo haribhir vājinīvasur ati viśvā duritā pāriṣad dharī ||
10.96.9
sruveva yasya hariṇī vipetatu śipre vājāya hariṇī davidhvataḥ | pra yat kṛte camase marmṛjad dharī pītvā madasya haryatasyāndhsaḥ ||
10.96.10
uta sma sadma haryatasya pastyor atyo na vājaṁ harivāṁ acikradat | mahī cid dhi dhiṣaṇāharyad ojasā bṛhad vayo dadhiṣe haryataś cid ā ||
10.96.11
ā rodasī haryamāṇo mahitvā navyaṁ-navyaṁ haryasi manma nu priyam | pra pastyam asura haryataṁ gor āviṣ kṛdhi haraye sūryāya ||
10.96.12
ā tvā haryantam prayujo janānāṁ rathe vahantu hariśipram indra | pibā yathā pratibhṛtasya madhvo haryan yajñaṁ sadhamāde daśoṇim ||
10.96.13
apāḥ pūrvesāṁ harivaḥ sutānām atho idaṁ savanaṁ kevalaṁ te | mamadhhi somam madhumantam indra satrā vṛṣañ jaṭhara ā vṛṣasva ||
10.97.1
yā oṣadhīḥ pūrvā jātā devebhyas triyugam purā | manai nu babhrūṇām ahaṁ śataṁ dhāmāni sapta ca ||
10.97.2
śataṁ vo amba dhāmāni sahasram uta vo ruhaḥ | adhā śatakratvo yūyam imam me agadaṁ kṛta ||
10.97.3
oṣadhīḥ prati modadhvaṁ puṣpavatīḥ prasūvarīḥ | aśvā iva sajitvāvarir vīrudhaḥ pārayiṣṇavaḥ ||
10.97.4
oṣadhīr iti mātaras tad vo devīr upa bruve | saneya aśvaṁ gāṁ vāsa ātmānaṁ tava pūruṣa ||
10.97.5
aśvatthe vo niṣadanam parne vo vasatiṣ kṛtā | gobhāja it kilāsatha yat sanavatha pūruṣam ||
10.97.6
yatrauṣadhīḥ samagatā rājānaḥ samitāv iva | vipraḥ sa ucyate bhiṣag rakṣohāmīvacātanaḥ ||
10.97.7
aśvāvatīṁ somāvatīm ūrjayantīm udojasam | āvitsi sarvā oṣadhīr asmā ariṣṭatātaye ||
10.97.8
uc chuṣmā oṣadhīnāṁ gāvo goṣṭhād iverate | dhanaṁ saniṣyantīnām ātmānaṁ tava pūruṣa ||
10.97.9
iṣkṛtir nāma vo mātāthoyūyaṁ stha niṣkṛtīḥ | sīrāḥ patraviṇīḥ sthana yad āmayati niṣ kṛtha ||
10.97.10
ati viśvāḥ pariṣṭhāḥ stena iva vrajaṁ akramuḥ | oṣadhīḥ prācucyavur yat kiṁ ca tanvor rapaḥ ||
10.97.11
yad imā vājayann aham oṣadhīḥ hasta āda dhe | ātmā yakṣmasya naśyati purā jīvagṛbho yathā ||
10.97.12
yasyauṣadhīḥ prasarpathaṅgam-aṅgam paruṣ-paruḥ | tato yakṣmaṁ vi bādhadhva ugro madhyamaśīr iva ||
10.97.13
sākaṁ yakṣma pra pata cāṣeṇa kikidīvinā | sākaṁ vātasya dhrājyā sākaṁ naśya nihākayā ||
10.97.14
anyā vo anyām avatv anyānyasyā upāvata | tāḥ sarvāḥ saṁvidānā idam me prāvatā vacaḥ ||
10.97.15
yāḥ phalinīr yā aphalā apuṣpā yāś ca puṣpiṇīḥ | bṛhaspatiprasūtās tā no muñcantvṁ aṁhasaḥ ||
10.97.16
muñcantu mā śapathyād atho varuṇyād uta | atho yamasya paḍbīśāt sarvamad devakilbiṣāt ||
10.97.17
avapataṇtīr avadan divā oṣadhaya pari | yaṁ jīvam aśnavāmahai na sa riṣyāti pūruṣaḥ ||
10.97.18
yā oṣadhīḥ somarājñīr bahvīḥ śatavicakṣaṇāḥ | tāsām tvam asy uttamā raraṁ kāmāya śaṁ hṛde ||
10.97.19
yā oṣadhīḥ somarājñīr viṣṭhitāḥ pṛthivīm anu | bṛhaspatiprasūtā asyai saṁ data vīryam ||
10.97.20
mā vo riṣat khanitā yasmai cāhaṁ khanāmi vaḥ | dvipac catuṣpad asmākaṁ sarvam astv anāturam ||
10.97.21
yāś cedam upaśṛṇvanti yāś ca dūram parāgatāḥ | sarvāḥ saṁgatya vīrudho 'syai saṁ data vīryam ||
10.97.22
oṣadhayaḥ saṁ vadante somena saha rājñā | yasmai kṛṇoti brāhmaṇas taṁ rājan pārayāmasi ||
10.97.23
tvam uttamāsy oṣadhe tava vṛkṣā upastayaḥ | upastir astu so 'smākaṁ yo asmāṁ abhi dāsati ||
10.98.1
bṛhaspate prati me devatām ihi mitro vā yad varuṇo vāsi pūṣā | ādityair vā yad vasubhir marutvān sa parjanyaṁ śaṁtanave vṛṣāya ||
10.98.2
ā devo dūto ajiраś cikitvān tvad devāpe abhi mām agacchat | pratīcīnaḥ prati mām ā vavṛtsva dadhāmi te dyumatīṁ vācam āsan ||
10.98.3
asme dhehi dyumatīṁ vācam āsan bṛhaspate anamīvām iṣirām | yayā vṛṣṭiṁ śaṁtanave vanāva divo drapso madhumāṁ ā viveśa ||
10.98.4
ā no drapsā madhumanto viśantv indra dehy adhirathaṁ sahasram | ni ṣīda hotraṁ ṛtuthā yajasva devān devāpe haviṣā saparya ||
10.98.5
ārṣṭiṣeṇo hotraṁ ṛṣir niṣīdan devāpir devasumatiṁ cikitvān | sa uttarasmād adharaṁ samudram apo divyā asṛjad varṣyā abhi ||
10.98.6
asmin samudre adhy uttarasmin āpo devebhir nivṛtā atiṣṭhan | tā adravann ārṣṭiṣeṇena sṛṣṭā devāpinā preṣitā mṛkṣiṇīṣu ||
10.98.7
yad devāpiḥ śaṁtanave purohito hotrāya vṛtaḥ kṛpayann adīdhet | devaśrutaṁ vṛṣṭivaniṁ rarāṇo bṛhaspatir vācam asmā ayacchat ||
10.98.8
yaṁ tvā devāpiḥ śuśucāno agna ārṣṭiṣeṇo manuṣyaḥ samīdhe | viśvebhir devair anumadhyamānaḥ pra parjanyam īrayā vṛṣṭimantam ||
10.98.9
tvām pūrva ṛṣayo gīrbhir āyan tvām adhvareṣu puruhūta viśve | sahasrāṇy adhirathāny asme ā no yajñaṁ rohidaśvopa yāhi ||
10.98.10
etāny agne navatir nava tve āhutāny adhirathā sahasrā | tebhir vardhasva tanvaḥ śūra pūrvīr divo no vṛṣṭim iṣito rirīhi ||
10.98.11
etāny agne navatiṁ sahasrā sam pra yaccha vṛṣṇa indrāya bhāgam | vidvān patha ṛtuśo devayānān apy aulānaṁ divi deveṣu dhehi ||
10.98.12
agne bādhasva vi mṛdho vi durgahāpāmīvām apa rakṣāṁsi sedha | asmāt samudrād bṛhato divo no 'pāṁ bhūmānam upa naḥ sṛjeha ||
10.99.1
kaṁ naś citram iṣaṇyasi cikitvān pṛthumānaṁ vāśraṁ vāvṛdhadhyai | kat tasya dātu śavaso vyuṣṭau takṣad vajraṁ vṛtraturaw apinvat ||
10.99.2
sa hi dyutā vidyutā veti sāma pṛthuṁ yonim asuratvā sasāda | sa sanīḻebhiḥ prasahāno asya bhrātur na ṛte saptamasya māyāḥ ||
10.99.3
sa vājaṁ yātāpaduṣpadāyan svarṣātā pari ṣadat saniṣyan | anarvā yac chatadhurasya vedo ghnaṁ chiśnadevan abhi varpasā bhūt ||
10.99.4
sa yahviyo avanīr goṣv arvā juhoti pradhanyāsu sasriḥ | apādo yatra yujyāso arathā droṇyaśvāsa īrate ghṛtaṁ vāḥ ||
10.99.5
sa rudrebhir aśastavāra ṛbhvā hitvī gayam āreavadya āgāt | vamrasya manye mithuṇā vivāvrī annam abhītyārodayan muṣāyan ||
10.99.6
sa id dāsaṁ tuvīravam patir dan ṣaḷakṣaṁ triśīrṣāṇaṁ damanyat | asya trito nv ojasā vṛdhāno vipā varāham ayoagrayā han ||
10.99.7
sa druhvaṇe manuṣa ūrdhvasāna ā sāviṣad arśasānāya śarum | sa nṛtamo nahuṣo smat sujātaḥ puro bhinad arhan dasyuhatye ||
10.99.8
so abhriyyo na yavasa udanyaṁ kṣayāya gātuṁ vidan no asme | upa yat sīdad induṁ śarīraiḥ śyeno ayopāṣṭir hanti dasyūn ||
10.99.9
sa vrādhathaḥ śavasānebhir asya kutsāya śuṣṇaṁ kṛpaṇe parādāt | ayaṁ kavim anayac chasyamānam atkaṁ yo asya sanito ta nṛṇām ||
10.99.10
ayaṁ daśasyan naryebhir asya dasmo devebhir varuṇo na māyī | ayaṁ kanīna ṛtupā avedy amimītāraruṁ yaś catuṣpāt ||
10.99.11
asya stomebhir auśija ṛjiśvā vrajaṁ darayad vṛṣabheṇa pipro ḥ | sutvā yad yajato dīdayad gīḥ purā iyāno abhi varpasā bhūt ||
10.99.12
evā maho asura vakṣathāya vamrakaḥ paḍbhir upa sarpad indram | sa iyānaḥ karati svastim asmā iṣam ūrjaṁ sukṣitiṁ viśvam ābhāḥ ||
10.100.1
indra dṛhya maghavan tvāvad id bhuja iha stutaḥ sutapā bodhi no vṛdhe | devebhir naḥ savitā prāvatu śrutam ā sarvatātim aditiṁ vṛṇīmahe ||
10.100.2
bharāya su bharata bhāgam ṛtviyam pra vāyave śucipe krandadiṣṭaye | gaurasya yaḥ payasaḥ pītim ānaśa ā sarvatātim aditiṁ vṛṇīmahe ||
10.100.3
ā no devaḥ savitā sāviṣad vaya ṛjūyate yajamānāya sunvate | yathā devān pratibhūṣema pākavad ā sarvatātim aditiṁ vṛṇīmahe ||
10.100.4
indro asme sumanā astu viśvahā rājā somaḥ suvitasyādhy etu naḥ | yathā-yathā mitradhi tāni saṁdadhur ā sarvatātim aditiṁ vṛṇīmahe ||
10.100.5
indra ukthena śavasā paror dadhe bṛhaspate pratarītāsy āyuṣaḥ | yajño manuḥ pramatiś naḥ pitā hi kam ā sarvatātim aditiṁ vṛṇīmahe ||
10.100.6
indrasya nu sukṛtaṁ daivyaṁ saho 'gnir gṛhe jaritā medhiraḥ kaviḥ | yajñaś ca bhūd vidathe cāru rantama ā sarvatātim aditiṁ vṛṇīmahe ||
10.100.7
na vo guhā cakṛma bhūri duṣkṛtaṁ nāviṣṭyaṁ vasavo deva heḻanam | mākir no devā anṛtasya varpasa ā sarvatātim aditiṁ vṛṇīmahe ||
10.100.8
apāmīvāṁ savitā sāviṣan nyag varīya id apa sedhanty adrayaḥ | grāvā yatra madhusud ucyate bṛhad ā sarvatātim aditiṁ vṛṇīmahe ||
10.100.9
ūrdhvo grāvā vasavo astu sotari viśvā dveṣāṁsi sanutar yuyota | sa no devaḥ savitā pāyur īḍya ā sarvatātim aditiṁ vṛṇīmahe ||
10.100.10
ūrjaṁ gāvo yavase pīvo attana ṛtasya yāḥ sadane kośe aṅgdhve | tanūr eva tanvo astu bheṣajam ā sarvatātim aditiṁ vṛṇīmahe ||
10.100.11
kratuprāvā jaritā śaśvatām ava indra id bhadrā pramatiḥ sutāvatām | pūrṇam ūdhar divyaṁ yasya siktaya ā sarvatātim aditiṁ vṛṇīmahe ||
10.100.12
citras te bhānuḥ kratuprā abhiṣṭiḥ santi spṛdho jaraṇiprā adhṛṣṭāḥ | rajiṣṭhayā rajyā paśva ā gos tūtūrṣati pary agraṁ duvasyuḥ ||
10.101.1
ud budhyadhvaṁ samanasaḥ sakhāyaḥ sam agnim indhvam bahavaḥ sanīḻāḥ | dadhikrām agnim uṣasaṁ ca devīm indrāvato 'vase ni hvaye vaḥ ||
10.101.2
mandrā kṛṇudhvaṁ dhiya ā tanudhvaṁ nāvam aritraparaṇīṁ kṛṇudhvam | iṣkṛṇudhvam āyudhāraṁ kṛṇudhvam prāñcaṁ yajñam pra ṇayatā sakhāyaḥ ||
10.101.3
yunakta sīrā vi yugā tanudhvaṁ kṛte yonau vapateha bījam | girā ca śruṣṭiḥ sabharā asan no nedīya it sṛṇyaḥ pakvam eyāt ||
10.101.4
sīrā yuñjanti kavayo yugā vi tanvate pṛthak | dhīrā deveṣu sumnayā ||
10.101.5
nir āhāvān kṛṇotana saṁ varatrā dadhātana | siñcāmahā avatam udriṇaṁ vayaṁ suṣekam anupakṣitam ||
10.101.6
iṣkṛtāhāvam avataṁ suvaratraṁ suṣecanam | udriṇaṁ siñce akṣitam ||
10.101.7
prīṇītāśvān hitaṁ jayātha svastivāhaṁ ratham it kṛṇudhvam | droṇāhāvam avatam aśmacakram aṁsatrakośaṁ siñcatā nṛpāṇam ||
10.101.8
vrajaṁ kṛṇudhvaṁ sa hi vo nṛpāṇo varma sīvyadhvam bahulā pṛthūni | puraḥ kṛṇudhvam āyasīr adhṛṣṭā mā vaḥ susroc camaso dṛṁhatā tam ||
10.101.9
ā vo dhiyaṁ yajñiyāṁ varta ūtaye devā devīṁ yajatāṁ yajñiyām iha | sā no duhīyad yavaseva gatvī sahasradhārā payasā mahī gauḥ ||
10.101.10
ā tū ṣiñca harim īṁ dror upasthe vāśībhis takṣatāśmanmayībhiḥ | pari ṣvajadhvaṁ daśa kakṣyābhir ubhe dhurau prati vahniṁ yunakta ||
10.101.11
ubhe dhurau vahnir āpibdamāno 'ntar yoneva carati dvijāniḥ | vanaspatiṁ vana āsthāpayadhvaṁ ni ṣū dadhidhvam akhananta utsam ||
10.101.12
kapṛn naraḥ kapṛtham ud dadhātana codayata khudata vājasātaye | niṣṭigryaḥ putram ā cyāvayotaya indraṁ sabādha iha somapītaye ||
10.102.1
pra te ratham mithūkṛtam indro 'vatu dhṛṣṇuyā | asminn ājau puruhūta śravāyye dhanabhakṣeṣu no 'va ||
10.102.2
ut sma vāto vahati vāso 'syā adhirathaṁ yad ajayat sahasram | rathīr abhūn mudgalānī gaviṣṭau bhare kṛtaṁ vy aced indrasenā ||
10.102.3
antar yaccha jighāṁsato vajram indrābhidāsataḥ | dāsasya vā maghavann āryasya vā sanutar yavayā vadham ||
10.102.4
udno hradam apibaj jarhṛṣāṇaḥ kūṭaṁ sma tṛṁhad abhimātim eti | pra muṣkabhāraḥ śrava icchamāno 'jiram bāhū abharat siṣāsan ||
10.102.5
ny akrandayann upayanta enam amehayan vṛṣabham madhya ājeḥ | tena sūbharvaṁ śatavat sahasraṁ gavām mudgalaḥ pradhane jigāya ||
10.102.6
kakardave vṛṣabho yukta āsīd avāvacīt sārathir asya keśī | dudher yuktasya dravataḥ sahānasa ṛcchanti ṣmā niṣpado mudgalānīm ||
10.102.7
uta pradhim ud ahann asya vidvān upāyunag vaṁsagam atra śikṣan | indra ud āvat patim aghnyānām araṁhata padyābhiḥ kakudmān ||
10.102.8
śunam aṣṭrāvy acarat kapardī varatrāyāṁ dārv ānahyamānaḥ | nṛmṇāni kṛṇvan bahave janāya gāḥ paspaśānas taviṣīr adhatta ||
10.102.9
imaṁ tam paśya vṛṣabhasya yuñjaṁ kāṣṭhāyā madhye drughaṇaṁ śayānam | yena jigāya śatavat sahasraṁ gavām mudgalaḥ pṛtanājyeṣu ||
10.102.10
āre aghā ko nv itthā dadarśa yaṁ yuñjanti tam v ā sthāpayanti | nāsmai tṛṇaṁ nodakam ā bharanty uttaro dhuro vahati pradediśat ||
10.102.11
parivṛkteva patividyam ānaṭ pīpyānā kūcakreṇeva siñcan | eṣaiṣyā cid rathyā jayema sumaṅgalaṁ sinavad astu sātam ||
10.102.12
tvaṁ viśvasya jagataś cakṣur indrāsi cakṣuṣaḥ | vṛṣā yad ājiṁ vṛṣaṇā siṣāsasi codayan vadhriṇā yujā ||
10.103.1
āśuḥ śiśāno vṛṣabho na bhīmo ghanāghanaḥ kṣobhaṇaś carṣaṇīnām | saṁkrandano 'nimiṣa ekavīraḥ śataṁ senā ajayat sākam indraḥ ||
10.103.2
saṁkrandanenānimiṣeṇa jiṣṇunā yutkāreṇa duścyavanena dhṛṣṇunā | tad indreṇa jayata tat sahadhvaṁ yudho nara iṣuhastena vṛṣṇā ||
10.103.3
sa iṣuhastaiḥ sa niṣaṅgibhir vaśī saṁsraṣṭā sa yudha indro gaṇeṇa | saṁsṛṣṭajit somapā bāhuśardhy ugradhanvā pratihitābhir astā ||
10.103.4
bṛhaspate pari dīyā rathena rakṣohāmitrān apabādhamānaḥ | prabhañjan senāḥ pramṛṇo yudhā jayann asmākam edhy avitā rathānām ||
10.103.5
balavijñāyaḥ sthaviraḥ pravīraḥ sahasvān vājī sahamāna ugraḥ | abhivīro abhisatvā sahojā jaitram indra ratham ā tiṣṭha govit ||
10.103.6
gotrabhidaṁ govidaṁ vajrabāhuṁ jayantam ajma pramṛṇantam ojasā | imaṁ sajātā anu vīrayadhvam indraṁ sakhāyo anu saṁ rabhadhvam ||
10.103.7
abhi gotrāṇi sahasā gāhamāno 'dayo vīraḥ śatamanyur indraḥ | duścyavanaḥ pṛtanāṣāḻ ayudhyo 'smākaṁ senā avatu pra yutsu ||
10.103.8
indra āsāṁ netā bṛhaspatir dakṣiṇā yajñaḥ pura etu somaḥ | devasenānām abhibhañjatīnāṁ jayantīnām maruto yantv agram ||
10.103.9
indrasya vṛṣṇo varuṇasya rājña ādityānām marutāṁ śardha ugram | mahāmanasām bhuvanacyavānāṁ ghoṣo devānāṁ jayatām ud asthāt ||
10.103.10
ud dharṣaya maghavann āyudhāny ut satvanām māmakānām manāṁsi | ud vṛtrahan vājināṁ vājināny ud rathānāṁ jayatāṁ yantu ghoṣāḥ ||
10.103.11
asmākam indraḥ samṛteṣu dhvajeṣv asmākaṁ yā iṣavas tā jayantu | asmākaṁ vīrā uttare bhavantv asmāṁ u devā avatā haveṣu ||
10.103.12
amīṣāṁ cittam pratilobhayantī gṛhāṇāṅgāny apve parehi | abhi prehi nir daha hṛtsu śokair andhenāmitrās tamasā sacantām ||
10.103.13
pretā jayatā nara indro vaḥ śarma yacchatu | ugrā vaḥ santu bāhavo 'nādhṛṣyā yathāsatha ||
10.104.1
asāvi somaḥ puruhūta tubhyaṁ haribhyāṁ yajñam upa yāhi tūyam | tubhyaṁ giro vipravīrā iyānā dadhanvira indra pibā sutasya ||
10.104.2
apsu dhūtasya harivaḥ pibeha nṛbhiḥ sutasya jaṭharam pṛṇasva | mimikṣur yam adraya indra tubhyaṁ tebhir vardhasva madam ukthavāhaḥ ||
10.104.3
progrām pītiṁ vṛṣṇa iyarmi satyām prayai sutasya haryaśva tubhyam | indra dhenābhir iha mādayasva dhībhir viśvābhiḥ śacyā gṛṇānaḥ ||
10.104.4
ūtī śacīvas tava vīryeṇa vayo dadhānā uśija ṛtajñāḥ | prajāvad indra manuṣo duroṇe tasthur gṛṇantaḥ sadhamādyāsaḥ ||
10.104.5
praṇītibhiṣ ṭe haryaśva suṣṭoḥ suṣumnasya pururuco janāsaḥ | maṁhiṣṭhām ūtiṁ vitire dadhānāḥ stotāra indra tava sūnṛtābhiḥ ||
10.104.6
upa brahmāṇi harivo haribhyāṁ somasya yāhi pītaye sutasya | indra tvā yajñaḥ kṣamamāṇam ānaḍ dāśvāṁ asy adhvarasya praketaḥ ||
10.104.7
sahasravājam abhimātiṣāhaṁ suteraṇam maghavānaṁ suvṛktim | upa bhūṣanti giro apratītam indraṁ namasyā jarituḥ pananta ||
10.104.8
saptāpo devīḥ suraṇā amṛktā yābhiḥ sindhum atara indra pūrbhit | navatiṁ srotyā nava ca sravantīr devebhyo gātum manuṣe ca vindaḥ ||
10.104.9
apo mahīr abhiśaster amuñco 'jāgar āsv adhi deva ekaḥ | indra yās tvaṁ vṛtratūrye cakartha tābhir viśvāyus tanvam pupuṣyāḥ ||
10.104.10
vīreṇyaḥ kratur indraḥ suśastir utāpi dhenā puruhūtam īṭṭe | ārdayad vṛtram akṛṇod u lokaṁ sasāhe śakraḥ pṛtanā abhiṣṭiḥ ||
10.104.11
śunaṁ huvema maghavānam indram asmin bhare nṛtamaṁ vājasātau | śṛṇvantam ugram ūtaye samatsu ghnantaṁ vṛtrāṇi saṁjitaṁ dhanānām ||
10.105.1
kadā vaso stotraṁ haryata āva śmaśā rudhad vāḥ | dīrghaṁ sutaṁ vātāpyāya ||
10.105.2
harī yasya suyujā vivratā ver arvantānu śepā | ubhā rajī na keśinā patir dan ||
10.105.3
apa yor indraḥ pāpaja ā marto na śaśramāṇo bibhīvān | śubhe yad yuyuje taviṣīvān ||
10.105.4
sacāyor indraś carkṛṣa āṁ upānasaḥ saparyan | nadayor vivratayoḥ śūra indraḥ ||
10.105.5
adhi yas tasthau keśavantā vyacasvantā na puṣṭyai | vanoti śiprābhyāṁ śipriṇīvān ||
10.105.6
prāstaud ṛṣvaujā ṛṣvebhis tatakṣa śūraḥ śavasā | ṛbhur na kratubhir mātariśvā ||
10.105.7
vajraṁ yaś cakre suhanāya dasyave hirīmaśo hirīmān | arutahanur adbhutaṁ na rajaḥ ||
10.105.8
ava no vṛjinā śiśīhy ṛcā vanemānṛcaḥ | nābrahmā yajña ṛdhag joṣati tve ||
10.105.9
ūrdhvā yat te tretinī bhūd yajñasya dhūrṣu sadman | sajūr nāvaṁ svayaśasaṁ sacāyoḥ ||
10.105.10
śriye te pṛśnir upasecanī bhūc chriye darvir arepāḥ | yayā sve pātre siñcasa ut ||
10.105.11
śataṁ vā yad asurya prati tvā sumitra itthāstaud durmitra itthāstaut | āvo yad dasyuhatye kutsaputram prāvo yad dasyuhatye kutsavatsam ||
10.106.1
ubhā u nūnaṁ tad id arthayethe vi tanvāthe dhiyo vastrāpaseva | sadhrīcīnā yātave prem ajīgaḥ sudineva pṛkṣa ā taṁsayethe ||
10.106.2
uṣṭāreva pharvareṣu śrayethe prāyogeva śvātryā śāsur ethaḥ | dūteva hi ṣṭho yaśasā janeṣu māpa sthātam mahiṣevāvapānāt ||
10.106.3
sākaṁyujā śakunasyeva pakṣā paśveva citrā yajur ā gamiṣṭam | agnir iva devayor dīdivāṁsā parijmāneva yajathaḥ purutrā ||
10.106.4
āpī vo asme pitareva putro greva rucā nṛpatīva turyai | iryeva puṣṭyai kiraṇeva bhujyai śruṣṭīvāneva havam ā gamiṣṭam ||
10.106.5
vaṁsageva pūṣaryā śimbātā mitreva ṛtā śatarā śātapantā | vājevoccā vayasā gharmyeṣṭhā meṣeveṣā saparyā purīṣā ||
10.106.6
sṛṇyeva jarbharī turpharītū naitośeva turpharī parpharīkā | udanyajeva jemanā maderū tā me jarāyv ajaram marāyu ||
10.106.7
pajreva carcaraṁ jāram marāyu kṣadmevārtheṣu tartarītha ugrā | ṛbhū nāpat kharamajrā kharajrur vāyur na parpharat kṣayad rayīṇām ||
10.106.8
gharmeva madhu jaṭhare sanerū bhagevitā turpharī phārivāram | patareva cacarā candranirṇiṅ manaṛṅgā mananyā na jagmī ||
10.106.9
bṛhanteva gambhareṣu pratiṣṭhām pādeva gādhaṁ tarate vidāthaḥ | karṇeva śāsur anu hi smarātho 'ṁśeva no bhajataṁ citram apnaḥ ||
10.106.10
āraṅgareva madhv erayethe sāragheva gavi nīcīnabāre | kīnāreva svedam āsiṣvidānā kṣāmevorjā sūyavasāt sacethe ||
10.106.11
ṛdhyāma stomaṁ sanuyāma vājam ā no mantraṁ sarathehopa yātam | yaśo na pakvam madhu goṣv antar ā bhūtāṁśo aśvinoḥ kāmam aprāḥ ||
10.107.1
āvir abhūn mahi māghonam eṣāṁ viśvaṁ jīvaṁ tamaso nir amoci | mahi jyotiḥ pitṛbhir dattam āgād uruḥ panthā dakṣiṇāyā adarśi ||
10.107.2
uccā divi dakṣiṇāvanto asthur ye aśvadāḥ saha te sūryeṇa | hiraṇyadā amṛtatvam bhajante vāsodāḥ soma pra tiranta āyuḥ ||
10.107.3
daivī pūrtir dakṣiṇā devayajyā na kavāribhyo nahi te pṛṇanti | athā naraḥ prayatadakṣiṇāso 'vadyabhiyā bahavaḥ pṛṇanti ||
10.107.4
śatadhāraṁ vāyum arkaṁ svarvidaṁ nṛcakṣasas te abhi cakṣate haviḥ | ye pṛṇanti pra ca yacchanti saṁgame te dakṣiṇāṁ duhate saptamātaram ||
10.107.5
dakṣiṇāvān prathamo hūta eti dakṣiṇāvān grāmaṇīr agram eti | tam eva manye nṛpatiṁ janānāṁ yaḥ prathamo dakṣiṇām āvivāya ||
10.107.6
tam eva ṛṣiṁ tam u brahmāṇam āhur yajñanyaṁ sāmagām ukthaśāsam | sa śukrasya tanvo veda tisro yaḥ prathamo dakṣiṇayā rarādha ||
10.107.7
dakṣiṇāśvaṁ dakṣiṇā gāṁ dadāti dakṣiṇā candram uta yad dhiraṇyam | dakṣiṇānnaṁ vanute yo na ātmā dakṣiṇāṁ varma kṛṇute vijānan ||
10.107.8
na bhojā mamrur na nyartham īyur na riṣyanti na vyathante ha bhojāḥ | idaṁ yad viśvam bhuvanaṁ svaś caitat sarvaṁ dakṣiṇaibhyo dadāti ||
10.107.9
bhojā jigyuḥ surabhiṁ yonim agre bhojā jigyur vadhvaṁ yā suvāsāḥ | bhojā jigyur antaḥpeyaṁ surāyā bhojā jigyur ye ahūtāḥ prayanti ||
10.107.10
bhojāyāśvaṁ sam mṛjanty āśum bhojāyāste kanyā śumbhamānā | bhojasyedam puṣkariṇīva veśma pariṣkṛtaṁ devamāneva citram ||
10.107.11
bhojam aśvāḥ suṣṭhuvāho vahanti suvṛd ratho vartate dakṣiṇāyāḥ | bhojaṁ devāso 'vatā bhareṣu bhojaḥ śatrūn samanīkeṣu jetā ||
10.108.1
kim icchantī saramā predam ānaḍ dūre hy adhvā jaguriḥ parācaiḥ | kāsmehitiḥ kā paritakmyāsīt kathaṁ rasāyā ataraḥ payāṁsi ||
10.108.2
indrasya dūtīr iṣitā carāmi maha icchantī paṇayo nidhīn vaḥ | atiṣkado bhiyasā tan na āvat tathā rasāyā ataram payāṁsi ||
10.108.3
kīdṛṅṅ indraḥ sarame kā dṛśīkā yasyedaṁ dūtīr asaraḥ parākāt | ā ca gacchān mitram enā dadhāmāthā gavāṁ gopatir no bhavāti ||
10.108.4
nāhaṁ taṁ veda dabhyaṁ dabhat sa yasyedaṁ dūtīr asaram parākāt | na taṁ gūhanti sravato gabhīrā hatā indreṇa paṇayaḥ śayadhve ||
10.108.5
imā gāvaḥ sarame yā aicchaḥ pari divo antān subhage patantī | kas ta enā ava sṛjād ayudhvy utāsmākam āyudhā santi tigmā ||
10.108.6
asenyā vaḥ paṇayo vacāṁsy aniṣavyās tanvaḥ santu pāpīḥ | adhṛṣṭo va etavā astu panthā bṛhaspatir va ubhayā na mṛḻāt ||
10.108.7
ayaṁ nidhiḥ sarame adribudhno gobhir aśvebhir vasubhir nyṛṣṭaḥ | rakṣanti tam paṇayo ye sugopā reku padam alakam ā jagantha ||
10.108.8
eha gamann ṛṣayaḥ somaśitā ayāsyo aṅgiraso navagvāḥ | ta etam ūrvaṁ vi bhajanta gonām athaitad vacaḥ paṇayo vamann it ||
10.108.9
evā ca tvaṁ sarama ājagantha prabādhitā sahasā daivyena | svasāraṁ tvā kṛṇavai mā punar gā apa te gavāṁ subhage bhajāma ||
10.108.10
nāhaṁ veda bhrātṛtvaṁ no svasṛtvam indro vidur aṅgirasaś ca ghorāḥ | gokāmā me acchadayan yad āyam apāta ita paṇayo varīyaḥ ||
10.108.11
dūram ita paṇayo varīya ud gāvo yantu minatīr ṛtena | bṛhaspatir yā avindan nigūḻhāḥ somo grāvāṇa ṛṣayaś ca viprāḥ ||
10.109.1
te 'vadan prathamā brahmakilbiṣe 'kūpāraḥ salilo mātariśvā | vīḻuharās tapa ugro mayobhūr āpo devīḥ prathamajā ṛtena ||
10.109.2
somo rājā prathamo brahmajāyām punaḥ prāyacchad ahṛṇīyamānaḥ | anvartitā varuṇo mitra āsīd agnir hotā hastagṛhyā nināya ||
10.109.3
hastenaiva grāhya ādhir asyā brahmajāyeyam iti ced avocan | na dūtāya prahye tastha eṣā tathā rāṣṭraṁ gupitaṁ kṣatriyasya ||
10.109.4
devā etasyām avadanta pūrve saptaṛṣayas tapase ye niṣeduḥ | bhīmā jāyā brāhmaṇasyopanītā durdhāṁ dadhāti parame vyoman ||
10.109.5
brahmacārī carati veviṣad viṣaḥ sa devānām bhavaty ekam aṅgam | tena jāyām anv avindad bṛhaspatiḥ somena nītāṁ juhvaṁ na devāḥ ||
10.109.6
punar vai devā adaduḥ punar manuṣyā uta | rājānaḥ satyaṁ kṛṇvānā brahmajāyām punar daduḥ ||
10.109.7
punardāya brahmajāyāṁ kṛtvī devair nikilbiṣam | ūrjam pṛthivyā bhaktvāyorugāyam upāsate ||
10.110.1
samiddho adya manuṣo duroṇe devo devān yajasi jātavedaḥ | ā ca vaha mitramahaś cikitvān tvaṁ dūtaḥ kavir asi pracetāḥ ||
10.110.2
tanūnapāt patha ṛtasya yānān madhvā samañjan svadayā sujihva | manmāni dhībhir uta yajñam ṛndhan devatrā ca kṛṇuhy adhvaraṁ naḥ ||
10.110.3
ājuhvāna īḍyo vandyaś cā yāhy agne vasubhiḥ sajoṣāḥ | tvaṁ devānām asi yahva hotā sa enān yakṣīṣito yajīyān ||
10.110.4
prācīnam barhiḥ pradiśā pṛthivyā vastor asyā vṛjyate agre ahnām | vy u prathate vitaraṁ varīyo devebhyo aditaye syonam ||
10.110.5
vyacasvatīr urviyā vi śrayantām patibhyo na janayaḥ śumbhamānāḥ | devīr dvāro bṛhatīr viśvaminvā devebhyo bhavata suprāyaṇāḥ ||
10.110.6
ā suṣvayantī yajate upāke uṣāsānaktā sadatāṁ ni yonau | divye yoṣaṇe bṛhatī surukme adhi śriyaṁ śukrapiśaṁ dadhāne ||
10.110.7
daivyā hotārā prathamā suvācā mimānā yajñam manuṣo yajadhyai | pracodayantā vidatheṣu kārū prācīnaṁ jyotiḥ pradiśā diśantā ||
10.110.8
ā no yajñam bhāratī tūyam etv iḻā manuṣvad iha cetayantī | tisro devīr barhir edaṁ syonaṁ sarasvatī svapasaḥ sadantu ||
10.110.9
ya ime dyāvāpṛthivī janitrī rūpair apiṁśad bhuvanāni viśvā | tam adya hotar iṣito yajīyān devaṁ tvaṣṭāram iha yakṣi vidvān ||
10.110.10
upāvasṛja tmanyā samañjan devānām pātha ṛtuthā havīṁṣi | vanaspatiḥ śamitā devo agniḥ svadantu havyam madhunā ghṛtena ||
10.110.11
sadyo jāto vy amimīta yajñam agnir devānām abhavat purogāḥ | asya hotuḥ pradiśy ṛtasya vāci svāhākṛtaṁ havir adantu devāḥ ||
10.111.1
manīṣiṇaḥ pra bharadhvam manīṣāṁ yathā-yathā matayaḥ santi nṛṇām | indraṁ satyair erayāmā kṛtebhiḥ sa hi vīro girvaṇasyur vidānaḥ ||
10.111.2
ṛtasya hi sadaso dhītir adyaut saṁ gārṣṭeyo vṛṣabho gobhir ānaṭ | ud atiṣṭhat taviṣeṇā raveṇa mahānti cit saṁ vivyācā rajāṁsi ||
10.111.3
indraḥ kila śrutyā asya veda sa hi jiṣṇuḥ pathikṛt sūryāya | ān menāṁ kṛṇvann acyuto bhuvaد goḥ patir divaḥ sanajā apratītaḥ ||
10.111.4
indro mahnā mahato arṇavasya vratāminād aṅgirobhir gṛṇānaḥ | purūṇi cin ni tatānā rajāṁsi dādhāra yo dharuṇaṁ satyatātā ||
10.111.5
indro divaḥ pratimānam pṛthivyā viśvā veda savanā hanti śuṣṇam | mahīṁ cid dyām ātanot sūryeṇa cāskambha cit kambhanena skabhīyān ||
10.111.6
vajreṇa hi vṛtrahā vṛtram astar adevasya śūśuvānasya māyāḥ | vi dhṛṣṇo atra dhṛṣatā jaghanthāthābhavo maghavan bāhvojāḥ ||
10.111.7
sacanta yad uṣasaḥ sūryeṇa citrām asya ketavo rām avindan | ā yan nakṣatram dadṛśe divo na punar yato nakir addhā nu veda ||
10.111.8
dūraṁ kila prathamā jagmur āsām indrasya yāḥ prasave sasrur āpaḥ | kva svid agraṁ kva budhna āsām āpo madhyaṁ kva vo nūnam antaḥ ||
10.111.9
sṛjaḥ sindhūm̐r ahinā jagrasānām̐ ād id etāḥ pra vijigre javena | mumukṣamāṇā uta yā mumucre 'dhed etā na ramante nitiktāḥ ||
10.111.10
sadhrīcīḥ sindhum uśatīr ivāyan sanāj jāra āritaḥ pūrbhid āsām | astam ā te pārthivā vasūny asme jagmuḥ sūnṛtā indra pūrvīḥ ||
10.112.1
indra piba pratikāmaṁ sutasya prātaḥsāvas tava hi pūrvapītiḥ | harṣasva hantave śūra śatrūn ukthebhiṣ ṭe vīryā3 pra bravāma ||
10.112.2
yas te ratho manaso javīyān endra tena somapeyāya yāhi | tūyam ā te harayaḥ pra dravantu yebhir yāsi vṛṣabhi manda mānaḥ ||
10.112.3
haritatvā varcasā sūryasya śreṣṭhair rūpais tanvaṁ sparśayasva | asmābhir indra sakhibhir huvānaḥ sadhrīcīno mādayasvā niṣadya ||
10.112.4
yasya tyat te mahimānam madeṣv ime mahī rodasī nāviktām | tad oka ā haribhir indra yuktaiḥ priyebhir yāhi priyam annam accha ||
10.112.5
yasya śaśvat papivām̐ indra śatrūn anānukṛtyā raṇyā cakartha | sa te puraṁdhiṁ taviṣīm iyarti sa te madāya suta indra somaḥ ||
10.112.6
idaṁ te pātraṁ sanavittam indra pibā somam enā śatakrato | pūrṇa āhāvo madirasya madhvo yaṁ viśva id abhiharyanti devāḥ ||
10.112.7
vi hi tvām indra purudhā janāso hitaprayaso vṛṣabha hvayante | asmākaṁ te madhvattamānīmā bhuvan savanā teṣu harya ||
10.112.8
pra ta indra pūrvyāṇi pra nūnaṁ vīryā vocam prathamā kṛtāni | satīnamanyor aśrathāyo adrim suvedanām akṛṇor brahmaṇe gām ||
10.112.9
ni ṣu sīda gaṇapate gaṇeṣu tvām āhur vipratamaṁ kavīnām | na ṛte tvat kriyate kiṁ canāre mahām arkam maghavañ citram arca ||
10.112.10
abhikhyā no maghavan nādhamānān sakhe bodhi vasupate sakhīnām | raṇaṁ kṛdhi raṇakṛt satyaśuṣmābhakte cid ā bhajā rāye asmān ||
10.113.1
tam asya dyāvāpṛthivī sacetasā viśvebhir devair anu śuṣmam āvatām | yad ait kṛṇvāno mahimānam indriyam pītvī somasya kratumām̐ avardhata ||
10.113.2
tam asya viṣṇur mahimānam ojasāṁśuṁ dadhanvān madhuno vi rapśate | devebhir indro maghavā sayāvabhir vṛtraṁ jaghanvām̐ abhavad vareṇyaḥ ||
10.113.3
vṛtreṇa yad ahinā bibhrad āyudhā samasthithā yudhaye śaṁsam āvide | viśve te atra marutaḥ saha tmanāvardha nn ugra mahimānam indriyam ||
10.113.4
jajñāna eva vy abādhata spṛdhaḥ prāpaśyad vīro abhi pauṁsyaṁ raṇam | avṛścad adrim ava sasyadas sṛjad astabhnān nākaṁ svapasyayā pṛthum ||
10.113.5
ād indraḥ satrā taviṣīr apatyata varīyo dyāvāpṛthivī abādhata | avābharad dhṛṣito vajram āyasaṁ śevam mitrāya varuṇāya dāśuṣe ||
10.113.6
indrasya tatra taviṣībhyo virapśina ṛghāyato araṁhayanta manyave | vṛtraṁ yad ugro vy avṛścad ojasāpo bibhrataṁ tamasā parīvṛtam ||
10.113.7
yā vīryāṇi prathamāni kartvā mahitvebhir yatamānau samīyatuḥ | dhvāntaṁ tamo 'va dadhvase hata indro mahnā pūrvahūtāv apatyata ||
10.113.8
viśve devāso adha vṛṣṇyāni te 'vardhayan somamatyā vacasyayā | raddhaṁ vṛtram ahim indrasya hanmanāgnir na jambhais tṛṣv annam āvayat ||
10.113.9
bhūri dakṣebhir vacanebhir ṛkvabhiḥ sakhyebhiḥ sakhyāni pra vocata | indro dhuniṁ ca cumuriṁ ca dambhayan śraddhāmanasyā śṛṇute dabhītaye ||
10.113.10
tvam purūṇy ā bharā svaśvyā yebhir maṁsai nivacananāni śaṁsan | sugebhir viśvā duritā tarema vido ṣu ṇa urvi yā gādham adya ||
10.114.1
gharmā samantā trivṛtaṁ vy āpatus tayor juṣṭim mātariśvā jagāma | divas payo didhiṣāṇā aveṣan vidur devāḥ sahasāmānam arkam ||
10.114.2
tisro deṣṭrāya nirṛtīr upāsate dīrghaśruto vi hi jānanti vahnavayaḥ | tāsāṁ ni cikyuḥ kavayo nidānam pareṣu yā guhyeṣu vrateṣu ||
10.114.3
catuṣkapardā yuvatir supeśā ghṛtapratīkā vayunāni vaste | tasyāṁ suparṇā vṛṣaṇā ni ṣedatur yatra devā dadhire bhāgadheyam ||
10.114.4
ekaḥ suparṇaḥ sa samudram ā viveśa sa idaṁ viśvaṁ bhuvanaṁ vi caṣṭe | tam pākena manasāpaśyam antitas tam mātā reḻhi sa u reḻhi mātaram ||
10.114.5
suparṇaṁ viprāḥ kavayo vocabhir ekaṁ santam bahudhā kalpayanti | chandāṁsi ca dadhato adhvareṣu grahāṇ somasya mimate dvādaśa ||
10.114.6
ṣaṭtriṁśām̐ś ca caturaḥ kalpayantaś chandāṁsi ca dadhata ādvādaśam | yajñaṁ vimāya kavayo manīṣa ṛksāmābhyāṁ pra rathaṁ vartayanti ||
10.114.7
caturdaśānye mahimāno asya taṁ dhīrā vācā pra ṇayanti sapta | āpnānaṁ tīrthaṁ ka iha pra vocad yena pathā prapibante sutasya ||
10.114.8
sahasradhā pañcadaśāny ukthā yāvad dyāvāpṛthivī tāvad it tat | sahasradhā mahimānaḥ sahasraṁ yāvad brahma viṣṭhitaṁ tāvatī vāk ||
10.114.9
kaś chandasāṁ yogam ā veda dhīraḥ ko dhiṣṇyām prati vācam papāda | kam ṛtvijām aṣṭamaṁ śūram āhur harī indrasya ni cikāya kaḥ svit ||
10.114.10
bhūmyā antam pary eke caranti rathasya dhūrṣu yuktāso asthuḥ | śramasya dāyaṁ vi bhajanti ebhyo yadā yamo bhavati harmye hitaḥ ||
10.115.1
citra ic chiśos taruṇasya vakṣatho na yo mātarāv apyeti dhātave | anūdhā yadi jījanad adhā ca nu vavakṣa sadyo mahi dūtyam̐ caran ||
10.115.2
agnir ha nāma dhāyi dann apatstamaḥ saṁ yo vanā yuvate bhasmanā datā | abhipramurā juhvā svadhvara ino na prothamāno yavase vṛṣā ||
10.115.3
taṁ vo viṁ na druṣadaṁ devam andhasa indum prothamtam pravapantam arṇavam | āsā vahniṁ na śociṣā virapśinam mahivrataṁ na sarajantam adhvanaḥ ||
10.115.4
vi yasya te jrayasānasyājara dhakṣor na vātāḥ pari santy acyutāḥ | ā raṇvāso yuyudhayo na satvanam tritaṁ naśanta pra śiṣanta iṣṭaye ||
10.115.5
sa id agniḥ kaṇvatamaḥ kaṇvasakho 'ryaḥ parasyāntarasya taruṣaḥ | agniḥ pātu gṛṇato agniḥ sūrīn agnir dadātu teṣām avo naḥ ||
10.115.6
vājintamāya sahyase supitrya tṛṣu cyavāno anu jātavedase | anuddre cid yo dhṛṣatā varaṁ sate mahintamāya dhanvaned aviṣyate ||
10.115.7
evāgnir martaiḥ saha sūribhir vasuḥ ṣṭave sahasaḥ sūnaro nṛbhiḥ | mitrāso na ye sudhitā ṛtāyavo dyāvo na dyumnair abhi santi mānuṣān ||
10.115.8
ūrjo napāt sahasāvann iti tvopastu tasya vandate vṛṣā vāk | tvāṁ stoṣāma tvayā suvīrā drāghīya āyuḥ prataram dadhānāḥ ||
10.115.9
iti tvāgne vṛṣṭihavyasya putrā upastutāsa ṛṣayo 'vocan | tām̐ś ca pāhi gṛṇataś ca sūrīn vaṣaḍ vaṣaḷ ity ūrdhvāso anakṣan namo nama ity ūrdhvāso anakṣan ||
10.116.1
pibā somam mahata indriyāya pibā vṛtrāya hantave śaviṣṭha | piba rāye śavase hūyamānaḥ piba madhvas tṛpad indrā vṛṣasva ||
10.116.2
asya piba kṣumataḥ prasthitasya indra somasya varam ā sutasya | svastidā manasā mādayasvārvācīno revate saubhagāya ||
10.116.3
mamattu tvā divyaḥ soma indra mamattu yaḥ sūyate pārthiveṣu | mamattu yena varivaś cakartha mamattu yena niriṇāsi śatrūn ||
10.116.4
ā dvibarhā amino yātv indro vṛṣā haribhyāṁ pariṣiktam andhaḥ | gavy ā sutasya prabhṛtasya madhvaḥ satrā khedām aruśahā vṛṣasva ||
10.116.5
ni tigmāni bhrāśayan bhrāśyāṇy ava sthirā tanuhi yātujūnāḥ | ugrāya te saho balaṁ dadāmi pratītyā śatrūn vigadeṣu vṛśca ||
10.116.6
vy arya indra tanuhi śravāṁsy ojaḥ sthireva dhvanano 'bhimātīḥ | asmadriyag vāvṛdhānaḥ sahobhir anibhṛṣṭas tanvaṁ vāvṛdhasva ||
10.116.7
idaṁ havir maghavan tubhyaṁ rātam prati samrāḷ ahṛṇāno gṛbhāya | tubhyaṁ suto maghavan tubhyam pakvo 'ddhīndra piba ca prasthitasya ||
10.116.8
addhīd indra prasthite imā havīṁṣi cano dadhiṣva pacatotha somam | prayasvantaḥ prati haryāmasi tvā satyāḥ santu yajamānasya kāmāḥ ||
10.116.9
prendrāgnibhyāṁ suvacasyām iyarmi sindhāv iva prerayan nāvam arkaiḥ | ayā iva pari caranti devā ye asmabhyaṁ dhanadā udbhidaś ca ||
10.117.1
na vā u devāḥ kṣudham id vadhaṁ dadur utāśitam upa gacchanti mṛtyavaḥ | uto rayiḥ pṛṇato nopa dasyaty utāpṛṇan marḍitāraṁ na vindate ||
10.117.2
ya ādhāya cakamānāya pitvo 'nnavān san raphitāyopajagmuṣe | sthiram manaḥ kṛṇute sevate puroto cit sa marḍitāraṁ na vindate ||
10.117.3
sa id bhojo yo gṛhave dadāty annak āmāya carate kṛśāya | aram asmai bhavati yāmahūtā utāpariṣu kṛṇute sakhāyam ||
10.117.4
na sa sakhā yo na dadāti sakhye sacābhuve sacamānāya pitvaḥ | apāsmāt preyān na tad oko asti pṛṇantam anyam araṇaṁ cid icchet ||
10.117.5
pṛṇīyād in nādhamānāya tavyān drāghīyāṁsam anu paśyeta panthām | o hi vartante rathyeva cakrāny am-anyam upa tiṣṭhanta rāyaḥ ||
10.117.6
mogham annaṁ vindate apracetāḥ satyam bravīmi vadha it sa tasya | nāryamaṇam puṣyati no sakhāyaṁ kevalāgho bhavati kevalādī ||
10.117.7
kṛṣann it phāla āśitaṁ kṛṇoti yann adhvānam apa vṛṅkte caritaiḥ | vadan brahmāvadato vanīyān pṛṇann āpir apṛṇantam abhi ṣyāt ||
10.117.8
ekapād bhūyo dvipado vi cakrame dvipāt tripādam abhy eti paścāt | catuṣpād eti dvipedām abhisvare sampaśyan paṅktīr upatiṣṭhamānaḥ ||
10.117.9
samau cid dhastau na samaṁ viviṣṭaḥ sammātarā cin na samaṁ duhāte | yamayoś cin na samā vīryāṇi jñātī cit santau na samaṁ pṛṇītaḥ ||
10.118.1
agne haṁsi ny atriṇaṁ dīdyan martyeṣv ā | sve kṣaye śucivrata ||
10.118.2
ut tiṣṭhasi svāhuto ghṛtāni prati modase | yat tvā srucaḥ samasthiran ||
10.118.3
sa āhuto vi rocate 'gnir īḷenyo girā | srucā pratīkam ajyate ||
10.118.4
ghṛtenāgniḥ sam ajyate madhupratīka āhutaḥ | rocamāno vibhāvasuḥ ||
10.118.5
jaramāṇaḥ sam idhyase devebhyo havyavāhana | taṁ tvā havanta martyāḥ ||
10.118.6
tam martā amartyaṁ ghṛtenāgniṁ saparyata | adābhyaṁ gṛhapa tim ||
10.118.7
adābhyena śociṣāgne rakṣas tvaṁ daha | gopā ṛtasya dīdihi ||
10.118.8
sa tvam agne pratīkena praty oṣa yātudhānyaḥ | urukṣayeṣu dīdyat ||
10.118.9
taṁ tvā gīrbhir urukṣayā havyavāhaṁ sam īdhire | yajiṣṭham mānuṣe jane ||
10.119.1
iti vā iti me mano gām aśvaṁ sanuyām iti | kuvit somasyāpām iti ||
10.119.2
pra vātā iva dodhatā un mā pītā ayaṁsata | kuvit somasyāpām iti ||
10.119.3
un mā pītā ayaṁsata ratham aśvā ivāśavaḥ | kuvit somasyāpām iti ||
10.119.4
upa mā matir asthita vāśrā putram iva priyam | kuvit somasyāpām iti ||
10.119.5
ahaṁ taṣṭeva vanduram pary acāmi hṛdā matim | kuvit somasyāpām iti ||
10.119.6
nahi me akṣipac canācchāntsu pañca kṛṣṭayaḥ | kuvit somasyāpām iti ||
10.119.7
nahi me rodasī ubhe anyam pakṣaṁ cana prati | kuvit somasyāpām iti ||
10.119.8
abhi dyām mahinā bhuvaṁ abhī mām pṛthivīm mahīm | kuvit somasyāpām iti ||
10.119.9
hantāham pṛthivīm imāṁ ni dadhānīha ve ha vā | kuvit somasyāpām iti ||
10.119.10
oṣam it pṛthivīm ahaṁ jaṅghanānīha ve ha vā | kuvit somasyāpām iti ||
10.119.11
divi me anyaḥ pakṣo 'dho anyam acīkṛṣam | kuvit somasyāpām iti ||
10.119.12
aham asmi mahāmaho 'bhinabhyam udīṣitaḥ | kuvit somasyāpām iti ||
10.119.13
gṛho yāmy araṁkṛto devebhyo havyavāhanaḥ | kuvit somasyāpām iti ||
10.120.1
tad id āsa bhuvanēṣu jyeṣṭhaṁ yato jajña ugras tveṣanṛmṇaḥ | sadyo jajñāno ni riṇāti śatrūn anu yaṁ viśve madanty ūmāḥ ||
10.120.2
vāvṛdhānaḥ śavasā bhūryojāḥ śatrur dāsāya bhiyasam dadhāti | avyanac ca vyanac ca sasni saṁ te navanta prabhṛtā madeṣu ||
10.120.3
tve kratuṁ api vṛñjanti viśve dvir yad ete trir bhavanty ūmāḥ | svādoḥ svādīyaḥ svādunā sṛjā sam adaḥ su madhu madhunābhi yodhīḥ ||
10.120.4
iti cid dhi tvā dhanā jayantam made-made anumadanti viprāḥ | ojīyo dhṛṣṇo sthiram ā tanuṣvā mā tvā dabhan yātudhānā durevāḥ ||
10.120.5
tvayā vayaṁ śāśadmahe raṇeṣu prapaśyanto yudhenyāni bhūri | codayāmi ta āyudhā vacobhiḥ saṁ te śiśāmi brahmaṇā vayāṁsi ||
10.120.6
stuṣeyyam puruvarpasam ṛbhvam inatamaṁ āptyam āptyānām | ā darṣate śavasā sapta dānūn pra sākṣate pratimānāni bhūri ||
10.120.7
ni tad dadhiṣe 'varam paraṁ ca yasminn āvithāvasā duroṇe | ā mātarā sthāpayase jigatnū ata inoṣi karvārā purūṇi ||
10.120.8
imā brahma bṛhaddivaḥ vivaktīndrāya śūṣam agriyaḥ svarṣāḥ ||
10.120.9
evā mahān bṛhaddivaḥ atharvo 'vacat svāṁ tanvaṁ indram eva | svasāro mātaribhvarīr ariprā hinvanti ca śavasā vardhayanty ca ||
10.121.1
hiraṇyagarbhaḥ sam avartatāgre bhūtasya jātaḥ patir eka āsīt | sa dādhāra pṛthivīṁ dyām utemāṁ kasmai devāya haviṣā vidhema ||
10.121.2
ya ātmadā baladā yasya viśva upāsate praśiṣaṁ yasya devāḥ | yasya chāyāmṛtaṁ yasya mṛtyuḥ kasmai devāya haviṣā vidhema ||
10.121.3
yaḥ prāṇato nimiṣato mahitvaika id rājā jagato babhūva | ya īśe asya dvipadaś catuṣpadaḥ kasmai devāya haviṣā vidhema ||
10.121.4
yasyeme himavanto mahitvā yasya samudraṁ rasayā sahāhuḥ | yasyemāḥ pradiśo yasya bāhū kasmai devāya haviṣā vidhema ||
10.121.5
yena dyaur ugrā pṛthivī ca dṛḻhā yena svaḥ stabhitaṁ yena nākaḥ | yo antarikṣe rajaso vimānaḥ kasmai devāya haviṣā vidhema ||
10.121.6
yaṁ krandasī avasā tastabhāne abhy aikṣetām manasā rejamāne | yatrādhi sūra udito vibhāti kasmai devāya haviṣā vidhema ||
10.121.7
āpo ha yad bṛhatīr viśvam āyan garbhaṁ dadhānā janayantīr agnim | tato devānāṁ sam avartatāsur ekaḥ kasmai devāya haviṣā vidhema ||
10.121.8
yaś cid āpo mahinā paryapaśyad dakṣaṁ dadhānā janayantīr yajñam | yo deveṣv adhi deva eka āsīt kasmai devāya haviṣā vidhema ||
10.121.9
mā no hiṁsīj janitā yaḥ pṛthivyā yo vā divaṁ satyadharmā jajāna | yaś cāpaś candrā bṛhatīr jajāna kasmai devāya haviṣā vidhema ||
10.121.10
prajāpate na tvad etāny anyo viśvā jātāni pari tā babhūva | yatkāmās te juhumas tan no astu vayaṁ syāma patayo rayīṇām ||
10.122.1
vasuṁ na citramahasaṁ gṛṇīṣe vāmaṁ śevam atithim adviṣeṇyam | sa rāsate śurudho viśvadhāyaso 'gnir hotā gṛhapatiḥ suvīryam ||
10.122.2
juṣāṇo agne prati harya me vaco viśvāni vidvān vayunāni sukrato | ghṛtanirṇig brahmaṇe gātum eraya tava devā ajanayann anu vratam ||
10.122.3
sapta dhāmāni pariyann amartyo dāśad dāśuṣe sukṛte māmahasva | suvīreṇa rayiṇāgne svābhuvā yas ta ānaṭ samidhā taṁ juṣasva ||
10.122.4
yajñasya ketum prathamam purohitaṁ haviṣmanta īḻate sapta vājinam | śṛṇvantam agniṁ ghṛtapṛṣṭham ukṣaṇam pṛṇantaṁ devam pṛṇate suvīryam ||
10.122.5
tvaṁ dūtaḥ prathamo vareṇyaḥ sa hūyamāno amṛtāya matsva | tvām marjayan maruto dāśuṣo gṛhe tvāṁ stomebhir bhṛgavo vi rurucuḥ ||
10.122.6
iṣaṁ duhan sudughāṁ viśvadhāyasaṁ yajñapriye yajamānāya sukrato | agne ghṛtasnus trir ṛtāni dīdyad vartir yajñam pariyan sukratūyase ||
10.122.7
tvām id asyā uṣaso vyuṣṭiṣu dūtaṁ kṛṇvānā ayajanta mānuṣāḥ | tvāṁ devā mahayāyyāya vāvṛdhur ājyam agne nimṛjanto adhvare ||
10.122.8
ni tvā vasiṣṭhā ahvanta vājinaṁ gṛṇanto agne vidatheṣu vedhasaḥ | rāyas poṣaṁ yajamāneṣu dhāraya yūyam pāta svastibhiḥ sadā naḥ ||
10.123.1
ayaṁ venaś codayat pṛśnigarbhā jyotirjarāyū rajaso vimāne | imam apāṁ saṁgame sūryasya śiśuṁ na viprā matibhī rihanti ||
10.123.2
samudrād ūrmim ud iyarti veno nabhojāḥ pṛṣṭhaṁ haryatasya darśi | ṛtasya sānāv adhi viṣṭapi bhrāṭ samānaṁ yonim abhy anūṣata vrāḥ ||
10.123.3
samānam pūrvīr abhi vāvaśānās tiṣṭhan vatsasya mātaraḥ sanīḻāḥ | ṛtasya sānāv adhi cakramāṇā rihanti madhvo amṛtasya vāṇīḥ ||
10.123.4
jānanto rūpam akṛpanta viprā mṛgasya ghoṣam mahiṣasya hi gman | ṛtena yanto adhi sindhum asthur vidad gandharvo amṛtāni nāma ||
10.123.5
apsarā jāram upasiṣmiyāṇā yoṣā bibharti parame vyoman | carat priyasya yoniṣu priyaḥ san sīdat pakṣe hiraṇyaye sa venaḥ ||
10.123.6
nāke suparṇam upa yat patantaṁ hṛdā venanto abhy acakṣata tvā | hiraṇyapakṣaṁ varuṇasya dūtaṁ yamasya yonau śakunam bhuraṇyum ||
10.123.7
ūrdhvo gandharvo adhi nāke asthāt pratyaṅ citrā bibhrad asyāyudhāni | vasāno atkaṁ surabhiṁ dṛśe kaṁ sva1r ṇa nāma janata priyāṇi ||
10.123.8
drapsaḥ samudram abhi yaj jigāti paśyan gṛdhrasya cakṣasā vidharman | bhānuḥ śukreṇa śociṣā cakānas tṛtīye cakre rajasi priyāṇi ||
10.124.1
imaṁ no agna upa yajñam ehi pañcayāmaṁ trivṛtaṁ saptatantum | aso havyavāḻ uta naḥ purogā jyog eva dīrghaṁ tama āśayiṣṭhāḥ ||
10.124.2
adevād devaḥ pracatā guhā yan prapaśyamāno amṛtatvam emi | śivaṁ yat santam aśivo jahāmi svāt sakhyād araṇīṁ nābhim emi ||
10.124.3
paśyann anyasyā atithiṁ vayāyā ṛtasya dhāma vi mime purūṇi | śaṁsāmi pitre asurāya śevam ayajñiyād yajñiyam bhāgam emi ||
10.124.4
bahvīḥ samā akaram antar asminn indraṁ vṛṇānaḥ pitaraṁ jahāmi | agniḥ somo varuṇas te cyavante paryāvard rāṣṭraṁ tad avāmy āyan ||
10.124.5
nirmāyā u tye asurā abhūvan tvaṁ ca mā varuṇa kāmayāse | ṛtena rājann anṛtaṁ viviñcan mama rāṣṭrasyādhipatyam ehi ||
10.124.6
idaṁ svar idam id āsa vāmam ayam prakāśa urv a1ntarikṣam | hanāva vṛtraṁ nirehi soma haviṣ ṭvā santaṁ haviṣā yajāma ||
10.124.7
kaviḥ kavitvā divi rūpam āsajad aprabhūtī varuṇo nir apaḥ sṛjat | kṣemaṁ kṛṇvānā janayo na sindhavas tā asya varṇaṁ śucayo bharibhrati ||
10.124.8
tā asya jyeṣṭham indriyaṁ sacante tā īm ā kṣeti svadhayā madantīḥ | tā īṁ viśo na rājānaṁ vṛṇānā bībhatsuvo apa vṛtrād atiṣṭhan ||
10.124.9
bībhatsūnāṁ sayujaṁ haṁsam āhur apāṁ divyānāṁ sakhye carantam | anuṣṭubham anu carcūryamāṇam indraṁ ni cikyuḥ kavayo manīṣā ||
10.125.1
ahaṁ rudrebhir vasubhiś carāmy aham ādityair uta viśvadevaiḥ | aham mitrāvaruṇobhā bibharmy aham indrāgnī aham aśvinobhā ||
10.125.2
ahaṁ somam āhanasam bibharmy ahaṁ tvaṣṭāram uta pūṣaṇam bhagam | ahaṁ dadhāmi draviṇaṁ haviṣmate suprāvye3 yajamānāya sunvate ||
10.125.3
ahaṁ rāṣṭrī saṁgamanī vasūnāṁ cikituṣī prathamā yajñiyānām | tām mā devā vy adadhuḥ purutrā bhūristhātrām bhūry āveśayantīm ||
10.125.4
mayā so annam atti yo vipaśyati yaḥ prāṇiti ya īṁ śṛṇoty uktam | amantavo māṁ ta upa kṣiyanti śrudhi śruta śraddhivaṁ te vadāmi ||
10.125.5
aham eva svayam idaṁ vadāmi juṣṭaṁ devebhir uta mānuṣebhiḥ | yaṁ kāmaye taṁ-tam ugraṁ kṛṇomi tam brahmāṇaṁ tam ṛṣiṁ taṁ sumedhām ||
10.125.6
ahaṁ rudrāya dhanur ā tanomi brahmadviṣe śarave hantavā u | ahaṁ janāya samadaṁ kṛṇomy ahaṁ dyāvāpṛthivī ā viveśa ||
10.125.7
ahaṁ suve pitaram asya mūrdhan mama yonir apsv antaḥ samudre | tato vi tiṣṭhe bhuvanānu viśvotāmūṁ dyāṁ varṣmaṇopa spṛśāmi ||
10.125.8
aham eva vāta iva pra vāmy ārabhamāṇā bhuvanāni viśvā | paro divā para enā pṛthivyaitāvatī mahinā sam babhūva ||
10.126.1
na tam aṁho na duritaṁ devāso aṣṭa martyam | sajoṣaso yam aryamā mitro nayanti varuṇo ati dviṣaḥ ||
10.126.2
tad dhi vayaṁ vṛṇīmahe varuṇa mitrāryaman | yenā nir aṁhaso yūyam pātha nethā ca martyam ati dviṣaḥ ||
10.126.3
te nūnaṁ no 'yam ūtaye varuṇo mitro aryamā | nayiṣṭhā u no neṣaṇi parṣiṣṭhā u naḥ parṣaṇy ati dviṣaḥ ||
10.126.4
yūyaṁ viśvam pari pātha varuṇo mitro aryamā | yuṣmākaṁ śarmaṇi priye syāma supraṇītayo 'ti dviṣaḥ ||
10.126.5
ādityāso ati sridho varuṇo mitro aryamā | ugram marudbhī rudraṁ huvemendram agniṁ svastaye 'ti dviṣaḥ ||
10.126.6
netāra ū ṣu ṇas tiro varuṇo mitro aryamā | ati viśvāni duritā rājānaś carṣaṇīnām ati dviṣaḥ ||
10.126.7
śunam asmabhyam ūtaye varuṇo mitro aryamā | śarma yacchantu sapratha ādityāso yad īmahe ati dviṣaḥ ||
10.126.8
yathā ha tyad vasavo gauryaṁ cit padi ṣitām amuñcatā yajatrāḥ | evo ṣv a1sman muñcatā vy aṁhaḥ pra tāry agne prataraṁ na āyuḥ ||
10.127.1
rātrī vy akhyad āyatī purutrā devy a1kṣabhiḥ | viśvā adhi śriyo 'dhita ||
10.127.2
orv aprā amartyā nivato devy u1dvataḥ | jyotiṣā bādhate tamaḥ ||
10.127.3
nir u svasāram askṛtoṣasaṁ devy āyatī | aped u hāsate tamaḥ ||
10.127.4
sā no adya yasyā vayaṁ ni te yāmann avikṣmahi | vṛkṣe na vasatiṁ vayaḥ ||
10.127.5
ni grāmāso avikṣata ni padvanto ni pakṣiṇaḥ | ni śyenāsaś cid arthinaḥ ||
10.127.6
yāvayā vṛkya1ṁ vṛkaṁ yavaya stenam ūrmye | athā naḥ sutarā bhava ||
10.127.7
upa mā pepiśat tamaḥ kṛṣṇaṁ vyaktam asthita | uṣa ṛṇeva yātaya ||
10.127.8
upa te gā ivākaraṁ vṛṇīṣva duhitar divaḥ | rātri stomaṁ na jigyuṣe ||
10.128.1
mamāgne varco vihaveṣv astu vayaṁ tvendhānās tanvam puṣema | mahyaṁ namantām pradiśaś catasras tvayādhyakṣeṇa pṛtanā jayema ||
10.128.2
mama devā vihave santu sarva indravanto maruto viṣṇur agniḥ | mamāntarikṣam urulokam astu mahyaṁ vātaḥ pavatāṁ kāme asmin ||
10.128.3
mayi devā draviṇam ā yajantām mayy āśīr astu mayi devahūtiḥ | daivyā hotāro vanuṣanta pūrve 'riṣṭāḥ syāma tanvā suvīrāḥ ||
10.128.4
mahyaṁ yajantu mama yāni havyākūtiḥ satyā manaso me astu | eno mā ni gāṁ katamac canāhaṁ viśve devāso adhi vocatā naḥ ||
10.128.5
devīḥ ṣaḻ urvīr uru naḥ kṛṇota viśve devāsa iha vīrayadhvam | mā hāsmahi prajayā mā tanūbhir mā radhāma dviṣate soma rājan ||
10.128.6
agne manyum pratinudan pareṣām adabdho gopāḥ pari pāhi nas tvam | pratyañco yantu nigutaḥ punas te3 'maiṣāṁ cittam prabudhāṁ vi neśat ||
10.128.7
dhātā dhātṝṇām bhuvanasya yas patir devaṁ trātāram abhimātiṣāham | imaṁ yajñam aśvinobhā bṛhaspatir devāḥ pāntu yajamānaṁ nyarthāt ||
10.128.8
uruvyacā no mahiṣaḥ śarma yaṁsad asmin have puruhūtaḥ purukṣuḥ | sa naḥ prajāyai haryaśva mṛḻayendra mā no rīriṣo mā parā dāḥ ||
10.128.9
ye naḥ sapatnā apa te bhavantv indrāgnibhyām ava bādhāmahe tān | vasavo rudrā ādityā uparispṛśam mograṁ cettāram adhirājam akran ||
10.129.1
nāsad āsīn no sad āsīt tadānīṁ nāsīd rajo no vyomā paro yat | kim āvarīvaḥ kuha kasya śarmann ambhaḥ kim āsīd gahanaṁ gabhīram ||
10.129.2
na mṛtyur āsīd amṛtaṁ na tarhi na rātryā ahna āsīt praketaḥ | ānīd avātaṁ svadhayā tad ekaṁ tasmād dhānyan na paraḥ kiṁ canāsa ||
10.129.3
tama āsīt tamasā gūḻham agre 'praketaṁ salilaṁ sarvam ā idam | tucchyenābhv apihitaṁ yad āsīt tapasas tan mahinājāyataikam ||
10.129.4
kāmas tad agre sam avartatādhi manaso retaḥ prathamaṁ yad āsīt | sato bandhum asati nir avindan hṛdi pratīṣyā kavayo manīṣā ||
10.129.5
tiraścīno vitato raśmir eṣām adhaḥ svid āsī3d upari svid āsī3t | retodhā āsan mahimāna āsan svadhā avastāt prayatiḥ parastāt ||
10.129.6
ko addhā veda ka iha pra vocat kuta ājātā kuta iyaṁ visṛṣṭiḥ | arvāg devā asya visarjanenāthā ko veda yata ābabhūva ||
10.129.7
iyaṁ visṛṣṭir yata ābabhūva yadi vā dadhe yadi vā na | yo asyādhyakṣaḥ parame vyoman so aṅga veda yadi vā na veda ||
10.130.1
yo yajño viśvatas tantubhis tata ekaśataṁ devakarmebhir āyataḥ | ime vayanti pitaro ya āyayuḥ pra vayāpa vayety āsate tate ||
10.130.2
pumām enaṁ tanuta ut kṛṇatti pumān vi tatne adhi nāke asmin | ime mayūkhā upa sedur ū sadaḥ sāmāni cakrus tasarāṇy otave ||
10.130.3
kāsīt pramā pratimā kiṁ nidānam ājyaṁ kim āsīt paridhiḥ ka āsīt | chandaḥ kim āsīt praügaṁ kim ukthaṁ yad devā devam ayajanta viśve ||
10.130.4
agner gāyatry abhavat sayugvoṣṇihayā savitā sam babhūva | anuṣṭubhā soma ukthair mahasvān bṛhaspater bṛhatī vācam āvat ||
10.130.5
virāṇ mitrāvaruṇayor abhiśrīr indrasya triṣṭub iha bhāgo ahnaḥ | viśvān devāñ jagaty ā viveśa tena cākḷpra ṛṣayo manuṣyāḥ ||
10.130.6
cākḷpre tena ṛṣayo manuṣyā yajñe jāte pitaro naḥ purāṇe | paśyan manye manasā cakṣasā tān ya imaṁ yajñam ayajanta pūrve ||
10.130.7
sahastomāḥ sahachandasa āvṛtaḥ sahapramā ṛṣayaḥ sapta daivyāḥ | pūrveṣām panthām anudṛśya dhīrā anvālebhire rathyo3 na raśmīn ||
10.131.1
apa prāca indra viśvām̐ amitrān apāpāco abhibhūte nudasva | apodīco apa śūrādharāca urau yathā tava śarman madema ||
10.131.2
kuvid aṅga yavamanto yavaṁ cid yathā dānty anupūrvaṁ viyūya | iheha iṣāṁ kṛṇuhi bhojanāni ye barhiṣo namovṛktiṁ na jagmuḥ ||
10.131.3
nahi sthūry ṛtuthā yātam asti nota śravo vivide saṁgameṣu | gavyanta indraṁ sakhyāya viprā aśvāyanto vṛṣaṇaṁ vājayantaḥ ||
10.131.4
yuvaṁ surāmam aśvinā namucāv āsure sacā | vipipānā śubhas patī indraṁ karmasv āvatam ||
10.131.5
putram iva pitarāv aśvinobhendrāvathuḥ kāvyair daṁsanābhiḥ | yat surāmaṁ vy apibaḥ śacībhiḥ sarasvatī tvā maghavann abhiṣṇak ||
10.131.6
indraḥ sutrāmā svavām̐ avobhiḥ sumṛḻīko bhavatu viśvavedāḥ | bādhatāṁ dveṣo abhayanṁ kṛṇotu suvīryasya patayaḥ syāma ||
10.131.7
tasya vayaṁ sumatau yajñiyasyāpi bhadre saumanase syāma | sa sutrāmā svavām̐ indro asme ārāc cid dveṣaḥ sanutar yuyotu ||
10.132.1
ījānam id dyaur gūrtāvasur ījānam bhūmir abhi prabhūṣaṇi | ījānaṁ devāv aśvināv abhi sumnair avardhatām ||
10.132.2
tā vām mitrāvaruṇā dhārayatkṣitī suṣumneṣitatvatā yajāmasi | yuvoḥ krāṇāya sakhyair abhi ṣyāma rakṣasaḥ ||
10.132.3
adhā cin nu yad didhiṣāmahe vām abhi priyaṁ rekṇaḥ patya māṇāḥ | dadvām̐ vā yat puṣyati rekṇaḥ sam v āran nakir asya maghāni ||
10.132.4
asāv anyo asura sūyata dyaus tvaṁ viśveṣāṁ varuṇāsi rājā | mūrdhā rathasya cākan naitāvatainas āntakadhruk ||
10.132.5
asmin sv etac chakapūta eno hite mitre nigatān hanti vīrān | avor vā yad dhāt tanūṣv avaḥ priyāsu yajñiyāsv arvā ||
10.132.6
yuvor hi mātāditir vicetasā dyaur na bhūmiḥ payasā pupūtani | ava priyā didiṣṭana sūro ninikta raśmibhiḥ ||
10.132.7
yuvaṁ hy apnarājāv asīdataṁ tiṣṭhad rathaṁ na dhūrṣadaṁ vanaṛṣadam | tā naḥ kaṇūkayantīr nṛmedhas tatre aṁhasaḥ sumedhas tatre aṁhasaḥ ||
10.133.1
pro ṣv asmai purora tham indrāya śūṣam arcata | abhīke cid u lokakṛt saṁge samatsu vṛtrahā asmākam bodhi coditā nabha ntām anyakeṣāṁ jyākā adhi dhanvasu ||
10.133.2
tvaṁ sindhūm̐r avāsṛjo adharāco ahann ahim | aśatrur indra jajñiṣe viśvam puṣyasi vāryaṁ taṁ tvā pari ṣvajāmahe nabha ntām anyakeṣāṁ jyākā adhi dhanvasu ||
10.133.3
vi ṣu viśvā arātayo aryo naśanta no dhiyaḥ | astāsi śatrave vadhaṁ yo na indra jighāṁsati yā te rātir dadir vasu nabha ntām anyakeṣāṁ jyākā adhi dhanvasu ||
10.133.4
yo na indrābhito jano vṛkāyur ādideśati | adhaspadaṁ tam īṁ kṛdhi vibādho asi sāsahir nabha ntām anyakeṣāṁ jyākā adhi dhanvasu ||
10.133.5
yo na indrābhidāsati sanābhir yaś ca niṣṭyaḥ | ava tasya balaṁ tira mahīva dyaur adha tmanā nabha ntām anyakeṣāṁ jyākā adhi dhanvasu ||
10.133.6
vayam indra tvāyavaḥ sakhitvam ā rabhāmahe | ṛtasya naḥ pathā nayāti viśvāni duritā nabha ntām anyakeṣāṁ jyākā adhi dhanvasu ||
10.133.7
asmabhyaṁ su tvam indra tāṁ śikṣa yā dohate prati varaṁ jaritre | acchidrodhnī pīpayad yathā naḥ sahasradhārā payasā mahī gauḥ ||
10.134.1
ubhe yad indra rodasī āpaprāthoṣā iva | mahāntaṁ tvā mahīnāṁ samrājaṁ carṣaṇīnāṁ devī janitrī ajījanad bhadrā janitrī ajījanat ||
10.134.2
ava sma durhaṇāyato martasya tanuhi sthiram | adhaspadaṁ tam īṁ kṛdhi yo asmām̐ ādideśati devī janitrī ajījanad bhadrā janitrī ajījanat ||
10.134.3
ava tyā bṛhatīr iṣo viśvaścandrā amitrahan | śacībhiḥ śakra dhūnuhīndra viśvābhir ūtibhir devī janitrī ajījanad bhadrā janitrī ajījanat ||
10.134.4
ava yat tvaṁ śatakratav indra viśvāni dhūṇuṣe | rayiṁ na sunvate sacā sahasriṇībhir ūtibhir devī janitrī ajījanad bhadrā janitrī ajījanat ||
10.134.5
ava svedā ivābhito viṣvak patantu didyavaḥ | dūrvāyā iva tantavo vy asmad etu durmatiḥ devī janitrī ajījanad bhadrā janitrī ajījanat ||
10.134.6
dīrghaṁ hy aṅkuśaṁ yathā śaktim bibharṣi mantumaḥ | pūrveṇa maghavan padā ajo vayāṁ yathā yamo devī janitrī ajījanad bhadrā janitrī ajījanat ||
10.134.7
nakir devā minīmasi nakir ā yopayāmasi mantraśrutyaṁ carāmasi | pakṣebhir apikakṣebhir atrābhi saṁ rabhāmahe ||
10.135.1
yasmin vṛkṣe supalāśe devaiḥ sampibate yamaḥ | atrā no viśpatiḥ pitā purāṇām̐ anu venati ||
10.135.2
purāṇām̐ anuvena ntaṁ carantam pāpayāmu yā | asūyann abhy acākaśaṁ tasmā aspṛhayam punaḥ ||
10.135.3
yaṁ kumāra navaṁ ratham acakram manasā kṛṇoḥ | ekeṣaṁ viśvataḥ prāñcam apaśyann adhi tiṣṭhasi ||
10.135.4
yaṁ kumāra prāvartayo rathaṁ viprebhyas pari | taṁ sāmānu prāvartata sam ito nāvy āhitam ||
10.135.5
kaḥ kumāram ajanayad rathaṁ ko nir avartayat | kaḥ svit tad adya no brūyād anudeyī yathābhavat ||
10.135.6
yathābhavad anudeyī tato agra ajāyata | purastād budhna ātataḥ paścān nirayaṇaṁ kṛtam ||
10.135.7
idaṁ yamasya sādanaṁ devamānaṁ yad ucyate | iyam asya dhamyate nāḻīr ayaṁ gīrbhiḥ pariṣkṛtaḥ ||
10.136.1
keśy agniṁ keśī viṣaṁ keśī bibharti rodasī | keśī viśvaṁ svar dṛśe keśīdaṁ jyotir ucyate ||
10.136.2
munayo vātaraśanāḥ piśaṅgā vasate malā | vātasyānu dhrājiṁ yanti yad devāso avikṣata ||
10.136.3
unmad itā mauneyena vātām̐ ā tasthimā vayam | śarīred asmākaṁ yūyam martāso abhi paśyatha ||
10.136.4
antarikṣeṇa patati viśvā rūpāvacākaśat | muniḥ devasya-devasya saukṛtyāya sakhā hitaḥ ||
10.136.5
vātasyāśvo vāyoḥ sakhā tho deveṣito muniḥ | ubhau samudrāv ā kṣeti yaś ca pūrva utāparaḥ ||
10.136.6
apsarasāṁ gandharvāṇām mṛgāṇāṁ caraṇe caran | keśī ketasya vidvān sakhā svādur madintamaḥ ||
10.136.7
vāyur asmā upāmanthat pinaṣṭi smā kunanna mā | keśī viṣasya pātreṇa yad rudreṇāpibat saha ||
10.137.1
uta devā avahitaṁ devā un nayathā punaḥ | utāgaś cakruṣaṁ devā devā jīvayathā punaḥ ||
10.137.2
dvāv imau vātau vāta ā sindhor ā parāvataḥ | dakṣaṁ te anya ā vātu parānyo vātu yad rapaḥ ||
10.137.3
ā vāta vāhi bheṣajaṁ vi vāta vāhi yad rapaḥ | tvaṁ hi viśvabheṣajo devānāṁ dūta īyase ||
10.137.4
ā tvāgamaṁ śaṁtātibhir atho ariṣṭatātibhiḥ | dakṣaṁ te bhadram ābhārṣam parā yakṣmaṁ suvāmi te ||
10.137.5
trāyantām iha devās trāyatām marutāṁ gaṇaḥ | trāyantāṁ viśvā bhūtāni yathāyam arapā asat ||
10.137.6
āpa id vā u bheṣajīr āpo amīvacātanīḥ | āpaḥ sarvasya bheṣajīs tās te kṛṇvantu bheṣajam ||
10.137.7
hastābhyāṁ daśaśākhābhyāṁ jihvā vācaḥ purogavī | anāmayitnubhyāṁ tvā tābhyāṁ tvopa spṛśāmasi ||
10.138.1
tava tya indra sakhyeṣu vahnaya ṛtam manvānā vy adardirur valam | yatrā daśasyann uṣaso riṇann apaḥ kutsāya manmano ahyaś ca daṁsayaḥ ||
10.138.2
avāsṛjaḥ prasvaḥ śvañcayo girīn ud āja usrā apibo madhu priyam | avardhayo vanino asya daṁsasā śuśoca sūrya ṛtajātayā girā ||
10.138.3
vi sūryo madhye amucad rathaṁ divo vidad dāsāya pratimānam āryaḥ | dṛḻhāni pipror asurasya māyina indro vy āsyac cakṛvām̐ ṛjiśvanā ||
10.138.4
anādhṛṣṭāni dhṛṣito vy āsyan nidhīm̐r adevām̐ amṛṇad ayāsyaḥ ||māseva sūryo vasu puryam ā dade gṛṇānaḥ śatrūm̐r aśṛṇād virukmatā ||
10.138.5
ayuddhaseno vibhvā vibhindatā dāśad vṛtrahā tujyāni tejate | indrasya vajrād abibhed abhiśnathaḥ prākrāmac chundhyūr ajahād uṣā anaḥ ||
10.138.6
etā tyā te śrutyāni kevalā yad eka ekam akṛṇor ayajñam | māsāṁ vidhānam adadhā adhi dyavi tvayā vibhinnam bharati pradhi pitā ||
10.139.1
sūryaraśmir harikeśaḥ purastāt savitā jyotir ud ayām̐ ajasram | tasya pūṣā prasave yāti vidvān sampaśyan viśvā bhuvanāni gopāḥ ||
10.139.2
nṛcakṣā eṣa divo madhya āsta āpaprivān rodasī antarikṣam | sa viśvācīr abhi caṣṭe ghṛtācīr antarā pūrvam aparaṁ ca ketum ||
10.139.3
rāyo budhnaḥ saṁgamano vasūnāṁ viśvā rūpābhi caṣṭe śacībhiḥ | deva iva savitā satyadharmendrona tasthau samare dhanānām ||
10.139.4
viśvāvasuṁ soma gandharvam āpo dadṛśuṣīs tad ṛtenā vy āyan | tad anvavaid indro rārahāṇa āsām pari sūryasya paridhīm̐r apaśyat ||
10.139.5
viśvāvasur abhi tan no gṛṇātu divyo gandharvो rajaso vimānaḥ | yad vā ghā satyam uta yan na vidma dhiyo hinvāno dhiya in no avyāḥ ||
10.139.6
sasnim avindat caraṇe nadīnām apāvṛṇod duro aśmavrajānām | prāsāṁ gandharvो amṛtāni vocad indro dakṣaṁ pari jānād ahīnām ||
10.140.1
agne tava śravo vayo mahi bhrājante arcayo vibhāvaso | bṛhadbhāno śavasā vājam ukthyaṁ dadhāsi dāśuṣe kave ||
10.140.2
pāvakavarcāḥ śukravarcā anūnavarcā ud iyarṣi bhānunā | putro mātarā vicarann upāvasi pṛṇakṣi rodasī ubhe ||
10.140.3
ūrjo napāj jātavedaḥ suśastibhir mandasva dhītibhir hitaḥ | tve iṣaḥ saṁ dadhur bhūrivarpasaś citraotayo vāmajātāḥ ||
10.140.4
irajyann agne prathayasva jantubhir asme rāyo amartya | sa darśatasya vapuṣo vi rājasi pṛṇakṣi sānasiṁ kratum ||
10.140.5
iṣkartāram adhvarasya pracetasaṁ kṣayantaṁ rādhasō mahaḥ | rātiṁ vāmasya subhagāṁ mahīm iṣaṁ dadhāsi sānasiṁ rayim ||
10.140.6
ṛtāvānam mahiṣaṁ viśvadarśatam agniṁ sumnāya dadhire puro janāḥ | śrutkarṇaṁ saprathastamaṁ tvā girā daivyam mānuṣā yugā ||
10.141.1
agne acchā vadeha naḥ pratyaṅ naḥ sumanā bhava | pra no yaccha viśas pate dhanadā asi nas tvam ||
10.141.2
pra no yacchatv aryamā pra bhagaḥ pra bṛhaspatiḥ | pra devāḥ prota sūnṛtā rāyo devī dadātu naḥ ||
10.141.3
somaṁ rājānam avase 'gniṁ gīrbhir havāmahe | ādityān viṣṇuṁ sūryam brahmāṇaṁ ca bṛhaspatim ||
10.141.4
indravāyū bṛhaspatiṁ suhaveha havāmahe | yathā naḥ sarva ij janaḥ saṁgatyāṁ sumanā asat ||
10.141.5
aryamaṇam bṛhaspatim indraṁ dānāya codaya | vātaṁ viṣṇuṁ sarasvatīṁ savitāraṁ ca vājinam ||
10.141.6
tvaṁ no agne agnibhir brahma yajñaṁ ca vardhaya | tvaṁ no devatātaye rāyo dānāya codaya ||
10.142.1
ayam agne jaritā tve abhūd api sahasaḥ sūno nahy anyad asty āpyam | bhadraṁ hi śarma trivarūtham asti ta āre hiṁsānām apa didyum ā kṛdhi ||
10.142.2
pravat te agne janimā pitūyataḥ sācīva viśvā bhuvanā ny ṛñjase | pra saptayaḥ pra saniṣanta no dhiyaḥ puraś caranti paśupā iva tmanā ||
10.142.3
uta vā u pari vṛṇakṣi bapsad bahor agna ulapa svadhāvaḥ | uta khilyā urvarāṇām bhavanti mā te hetiṁ taviṣīṁ cukrudhāma ||
10.142.4
yad udvato nivato yāsi bapsat pṛthag eṣi pragardhinīva senā | yadā te vāto anuvāti śocir vapteva śmaśru vapasi pra bhūma ||
10.142.5
praty asya śreṇayo dadṛśra ekaṁ niyānam bahavo rathāsaḥ | bāhū yad agne anumarmṛjāno nyaṅṅ uttānām anveṣi bhūmim ||
10.142.6
ut te śuṣmā jihatām ut te arcir ut te agne śaśamānasya vājāḥ | uc chvañcasva ni nama vardhamāna ā tvādya viśve vasavaḥ sadantu ||
10.142.7
apām idaṁ nyayanaṁ samudrasya niveśanam | anyaṁ kṛṇuṣvetaḥ panthāṁ tena yāhi vaśām̐ anu ||
10.142.8
āyane te parāyaṇe dūrvā rohantu puṣpiṇīḥ | hradāś ca puṇḍarīkāṇi samudrasya gṛhā ime ||
10.143.1
tyaṁ cid atrim ṛtajuram artham aśvaṁ na yātave | kakṣīvantaṁ yadī punā rathaṁ na kṛṇutho navam ||
10.143.2
tyaṁ cid aśvaṁ na vājinam areṇavo yam atnata | dṛḻhaṁ granthiṁ na vi ṣyatam atriṁ yaviṣṭham ā rajaḥ ||
10.143.3
narā daṁsiṣṭhāv atraye śubhrā siṣāsataṁ dhiyaḥ | athā hi vāṁ divo narā punaḥ stomo na viśase ||
10.143.4
cite tad vāṁ surādhasā rātiḥ sumatir aśvinā | ā yan naḥ sadane pṛthau samane parṣatho narā ||
10.143.5
yuvam bhujyuṁ samudra ā rajasaḥ pāra īṅkhitam | yātam acchā patātribhir nāsatyā sātaye kṛtam ||
10.143.6
ā vāṁ sumnaiḥ śaṁyū iva maṁhiṣṭhā viśvavedasā | sam asme bhūṣataṁ narotsaṁ na pipyuṣīr iṣaḥ ||
10.144.1
ayaṁ hi te amartya indur atyo na patyate | dakṣo viśvāyur vedhase ||
10.144.2
ayam asmāsu kāvya ṛbhur vajro dāsvate | ayam biharty ūrdhvakṛśanam madam ṛbhur na kṛtvyam madam ||
10.144.3
ghṛṣuḥ śyenāya kṛtvana āsu svāsu vaṁsagaḥ | ava dīdhed ahīśuvaḥ ||
10.144.4
yaṁ suparṇaḥ parāvataḥ śyenasya putra ābharat | śatacakraṁ yo 'hyo vartaniḥ ||
10.144.5
yaṁ te śyenaś cārum avṛkam padābharat aruṇam mānam andhasaḥ | enā vayo vi tāry āyur jīvasa enā jāgāra bandhutā ||
10.144.6
evā tad indra indunā deveṣu cid dhārayāte mahi tyajaḥ | kratvā vayo vi tāry āyuḥ sukrato kratvā ayam asmad ā sutaḥ ||
10.145.1
imāṁ khanāmy oṣadhiṁ vīrudham balavattamām | yayā sapatnīm bādhate yayā saṁvindate patim ||
10.145.2
uttānaparṇe subhage devajūte sahsvati | sapatnīm me parā dhama patim me kevalaṁ kuru ||
10.145.3
uttarāham uttara uttared uttarābhyaḥ | athā sapatnī yā mamādhārā sādharābhyaḥ ||
10.145.4
nahy asyā nāma gṛbhṇāmi no asmin ramate jane | parām eva parāvataṁ sapatnīṁ gamayāmasi ||
10.145.5
aham asmi sahamānātha tvam asi sāsahiḥ | ubhe sahasvatī bhūtvī sapatnīm me sahāvahai ||
10.145.6
upa te 'dhāṁ sahamānām abhi tvādhāṁ sahīyasā | mām anu pra te mano vatsaṁ gaur iva dhāvatu pathā vār iva dhāvatu ||
10.146.1
araṇyāny araṇyāny asau yā preva naśyasi | kathā grāmaṁ na pṛcchasi na tvā bhīr iva vindatī ||
10.146.2
vṛṣāravāya vadate yad upāvati ciccikah | āghāṭibhir iva dhāvayann araṇyānir mahīyate ||
10.146.3
uta gāva ivādanty uta veśmeva dṛśyate | uto araṇyāniḥ sāyaṁ śakaṭīr iva sarjati ||
10.146.4
gām aṅgaiṣa ā hvayati dārv aṅgaiṣo apāvadhīt | vasann araṇyānyāṁ sāyam akrukṣad iti manyate ||
10.146.5
na vā araṇyānir hanti anyaś cen nābhigacchati | svādoḥ phalasya jagdhvāya yathākāmaṁ ni padyate ||
10.146.6
āñjanagandhiṁ surabhim bahvannām akṛṣīvalām | prāham mṛgāṇām mātaram araṇyānim aśaṁsiṣam ||
10.147.1
śrat te dadhāmi prathamāya manyave 'han yad vṛtraṁ naryaṁ viver apaḥ | ubhe yat tvā bhavato rodasī anu rejate śuṣmāt pṛthivī cid adrivaḥ ||
10.147.2
tvam māyābhir anavadya māyinaṁ śravasya tā manasā vṛtram ardayaḥ | tvām in naro vṛṇate gaviṣṭiṣu tvāṁ viśvāsu havyāsv iṣṭiṣu ||
10.147.3
aiṣu cākandhi puruhūta sūriṣu vṛdhāso ye maghavann ānaśur magham | arcanti toke tanaye pariṣṭiṣu medhasātā vājinam ahray e dhane ||
10.147.4
sa in nu rāyaḥ subhṛtasya cākanad madaṁ yo asya raṁhyaṁ cikētati | tvāvṛdho maghavan dāśvadhvaro makṣū sa vājam bharate dhanā nṛbhiḥ ||
10.147.5
tvaṁ śardhāya mahinā gṛṇāna uru kṛdhi maghavañ śagdhi rāyaḥ | tvaṁ no mitro varuṇo na māyī pitvo na dasma dayase vibhaktā ||
10.148.1
suṣvāṇāsa indra stumasi tvā sasavāṁsaś ca tuvinṛmṇa vājam | ā no bhara suvitaṁ yasya cākan tmanā tanā sanuyāma tvotāḥ ||
10.148.2
ṛṣvas tvam indra śūra jāto dāsīr viśaḥ sūryeṇa sahyāḥ | guhā hitaṁ guhyaṁ gūḻham apsu bibhṛmasi prasravaṇe na somam ||
10.148.3
aryo vā giro abhy arca vidvān ṛṣīṇāṁ vipraḥ sumatiṁ cakānaḥ | te syāma ye raṇayanta somai enotā tubhyaṁ rathoḻha bhakṣaiḥ ||
10.148.4
imā brahmendrā tubhyaṁ śaṁsi dā nṛbhyo nṛṇāṁ śūra śavaḥ | tebhir bhava sakratur yeṣu cākann uta trāyasva gṛṇata uta stīn ||
10.148.5
śrudhī havam indra śūra pṛthyā uta stavase venyasyārkaiḥ | ā yas te yoniṁ ghṛtavantam asvār ūrmir na nimnair dravayanta vakvāḥ ||
10.149.1
savitā yantraiḥ pṛthivīm aramaṇād askambhane savitā dyām adṛṁhat | aśvam ivādhukṣad dhunim antarikṣam atūrte baddhaṁ savitā samudram ||
10.149.2
yatrā samudraḥ skabhito vy aunad apāṁ napāt savitā tasya veda | ato bhūr ata ā utthitaṁ rajo 'to dyāvāpṛthivī aprathetām ||
10.149.3
paścedam anyad abhavad yajatram amartasya bhuvanasya bhūnā | suparṇo aṅga savitur garutmān pūrvo jātaḥ sa u asyānu dharma ||
10.149.4
gāva iva grāmaṁ yūyudhir ivāśvān vāśreva vatsaṁ sumanā duhānā | patir iva jāyām abhi no ny etu dhartā divaḥ savitā viśvavāraḥ ||
10.149.5
hiraṇyastūpaḥ savitar yathā tvāṅgiraso juhve vāje asmin | evā tvārcan avase vandamānaḥ somasyevāṁśum prati jāgarāham ||
10.150.1
samiddhaś cit sam idhyase devebhyo havyavāhana | ādityai rudrair vasubhir na ā gahi mṛḻīkāya na ā gahi ||
10.150.2
imaṁ yajñam idaṁ vaco jujuṣāṇa upāgahi | martāsas tvā samidhāna havāmahe mṛḻīkāya havāmahe ||
10.150.3
tvām u jātavedasaṁ viśvavāraṁ gṛṇe dhiyā | agne devām̐ ā vaha naḥ priyavratān mṛḻīkāya priyavratān ||
10.150.4
agnir devo devānām abhavat purohito 'gnim manuṣyā ṛṣayaḥ sam īdhire | agnim maho dhanasātāv ahaṁ huve mṛḻīkaṁ dhanasātaye ||
10.150.5
agnir atrim bharadvājaṁ gaviṣṭhiram prāvan naḥ kaṇvaṁ trasadasyum āhave | agniṁ vasiṣṭho havate purohito mṛḻīkāya purohitaḥ ||
10.151.1
śraddhayāgniḥ sam idhyate śraddhayā hūyate haviḥ | śraddhām bhagasya mūrdhani vacasā vedayāmasi ||
10.151.2
priyaṃ śraddhe dadataḥ priyaṃ śraddhe didāsataḥ | priyam bhojeṣu yajvasv idam ma uditaṃ kṛdhi ||
10.151.3
yathā devā asureṣu śraddhām ugreṣu cakrire | evam bhojeṣu yajvasv asmākam uditaṃ kṛdhi ||
10.151.4
śraddhāṃ devā yajamānā vāyugopā upāsate | śraddhāṃ hṛdayyayākūtyā śraddhayā vindate vasu ||
10.151.5
śraddhām prātar havāmahe śraddhām madhyaṃdinam pari | śraddhāṃ sūryasya nimruci śraddhe śrad dhāpayeha naḥ ||
10.152.1
śāsa itthā mahāṃ asy amitrakhādo adbhutaḥ | na yasya hanyate sakhā na jīyate kadā cana ||
10.152.2
svastidā viśas patir vṛtrahā vimṛdho vaśī | vṛṣendraḥ pura etu naḥ somapā abhayaṃkaraḥ ||
10.152.3
vi rakṣo vi mṛdho jahi vi vṛtrasya hanū ruja | vi manyum indra vṛtrahann amitrasya abhidāsataḥ ||
10.152.4
vi na indra mṛdho jahi nīcā yaccha pṛtanyataḥ | yo asmāṃ abhidāsaty adharaṃ gamayā tamaḥ ||
10.152.5
apendra dviṣato mano 'pa jijyāsato vadham | vi manyoḥ śarma yaccha varīyo yavayā vadham ||
10.153.1
īṅkhayantīr apasyuva indraṃ jātam upāsate | bhejānāsaḥ suvīryam ||
10.153.2
tvam indra balād adhi sahaso jāta ojasaḥ | tvaṃ vṛṣan vṛṣed asi ||
10.153.3
tvam indrāsi vṛtrahā vy antrikṣam atiraḥ | ud dyām astabhnā ojasā ||
10.153.4
tvam indra sajoṣasam arkam bibharṣi bāhvoḥ | vajraṃ śiśāna ojasā ||
10.153.5
tvam indrābhibhūr asi viśvā jātāny ojasā | sa viśvā bhuva ābhavaḥ ||
10.154.1
soma ekebhyaḥ pavate ghṛtam eka upāsate | yebhyo madhu pradhāvati tāṃś cid evāpi gacchatāt ||
10.154.2
tapasā ye anādhṛṣyās tapasā ye svar yayuḥ | tapo ye cakrire mahas tāṃś cid evāpi gacchatāt ||
10.154.3
ye yudhyante pradhaneu śūrāso ye tanūtyajaḥ | ye vā sahasradakṣiṇās tāṃś cid evāpi gacchatāt ||
10.154.4
ye cit pūrva ṛtasāpa ṛtāvāna ṛtāvṛdhaḥ | pitṝn tapasvatoYama tāṃś cid evāpi gacchatāt ||
10.154.5
sahasraṇīthāḥ kavayo ye gopāyanti sūryam | ṛṣīn tapasvatoYama tapojāṃ api gacchatāt ||
10.155.1
arāyi kāṇe vikaṭe giriṃ gaccha sadānve | śirimbiṭhasya satvabhi tebhiṣ ṭvā cātayāmasi ||
10.155.2
catto itaś cattāmutaḥ sarvā bhrūṇāny āruṣī | arāyyam brahmaṇas pate tīkṣṇaśṛṇgodṛṣann ihi ||
10.155.3
ado yad dāru plavate sindhoḥ pāre apūruṣam | tad ā rabhasva durhaṇo tena gaccha parastaram ||
10.155.4
yad dha prācīr ajagantoro maṇḍūradhāṇikīḥ | hatā indrasya śatavaḥ sarve budbudayāśavaḥ ||
10.155.5
parī me gām aneṣata pary agnim ahṛṣata | deveṣv akrata śravaḥ ka imāṃ ā dadharsati ||
10.156.1
agniṃ hinvantu no dhiyaḥ saptim āśum ivājiṣu | tena jeṣma dhanaṃ-dhanam ||
10.156.2
yayā gā ākarāmahe senayāgne tavotā | tāṃ no hinva maghattaye ||
10.156.3
āgne sthūraṃ rayim bhara pṛthuṃ gomantam aśvinam | aṃdhi khaṃ vartayā paṇim ||
10.156.4
agne nakṣatram ajaram ā sūryaṃ rohayo divi | dadhaj jyotir janebhyaḥ ||
10.156.5
agne ketur viśām asi preṣṭhaḥ śreṣṭha upasthasat | bodhā stotre vayo dadhat ||
10.157.1
imā nu kam bhuvanā sīṣadhāmendraś ca viśve ca devāḥ ||
10.157.2
yajñaṃ ca nas tanvaṃ ca prajāṃ cādityair indraḥ saha cīkḷpāti ||
10.157.3
ādityair indraḥ sagaṇo marudbhir asmākam bhūtv avitā tanūnām ||
10.157.4
hatvāya devā asurān yad āyan devā devatvam abhirakṣamāṇāḥ ||
10.157.5
pratyañcam arkam anayañ chacībhir ād it svadhām iṣirām pary apaśyan ||
10.158.1
sūryo no divas pātu vāto antrikṣāt | agnir naḥ pārthivebhyaḥ ||
10.158.2
joṣā savitar yasya te haraḥ śataṃ savāṃ arhati | pāhi no didyutaḥ patantyāḥ ||
10.158.3
cakṣur no devaḥ savitā cakṣur na uta parvataḥ | cakṣur dhātā dadhātu naḥ ||
10.158.4
cakṣur no dhehi cakṣuṣe cakṣur vikhyai tanūbhyaḥ | saṃ cedaṃ vi ca paśyema ||
10.158.5
susaṃdṛśaṃ tvā vayam prati paśyema sūrya | vi paśyema nṛcakṣasaḥ ||
10.159.1
ud asau sūryo agād ud ayam māmako bhagaḥ | ahaṃ tad vidvalā patim abhy asākṣi viṣāsahiḥ ||
10.159.2
ahaṃ ketur aham mūrdhāham ugrā vivācanī | mamed anu kratum patiḥ sehānāyā upācaret ||
10.159.3
mama putrāḥ śatruhao 'tho me duhitā virāṭ | utāham asmi saṃjayā patyau me śloka uttamaḥ ||
10.159.4
yenendro haviṣā kṛtvy abhavad dyumny uttamaḥ | idaṃ tad akri devā asapatnā kilābhuvam ||
10.159.5
asapatnā sapatnaghnī jayanty abhibhūvarī | āvṛkṣam anyāsāṃ varco rādho astheyasām iva ||
10.159.6
sam ajaiṣam imā ahaṃ sapatnīr abhibhūvarī | yathāham asya vīrasya virājāni janasya ca ||
10.160.1
tīvrasyābhivayaso asya pāhi sarvarathā vi harī iha muñca | indra mā tvā yajamānāso anye ni rīraman tubhyam ime sutāsaḥ ||
10.160.2
tubhyaṃ sutās tubhyam u sotvāsas tvāṃ giraḥ śvātryā ā hvayanti | indraedam adya savanaṃ juṣāṇo viśvasya vidvāṃ iha pāhi somam ||
10.160.3
ya uśatā manasā somam asmai sarvahṛdā devakāmaḥ sunoti | na gā indras tasya parā dadāti praśastam ic cārum asmai kṛṇoti ||
10.160.4
anuspaṣṭo bhavaty eṣo asya yo asmai revān na sunoti somam | nir aratnau maghavā taṃ dadhāti brahmadviṣo hanty anānudiṣṭaḥ ||
10.160.5
aśvāyanto gavyanto vājayanto havāmahe tvopagantavā u | ābhūṣantas te sumatau navāyāṃ vayam indra tvā śunaṃ huvema ||
10.161.1
muñcāmi tvā haviṣā jīvanāya kam ajñātayakṣmād uta rājayakṣmāt | grāhir jagrāha yadi vaitad enaṁ tasyā indrāgnī pra mumuktam enam ||
10.161.2
yadi kṣitāyur yadi vā pareto yadi mṛtyor antikaṁ nīta eva | tam ā harāmi nirṛter upasthād aspārṣam enaṁ śataśāradāya ||
10.161.3
sahasrākṣeṇa śataśāradena śatāyuṣā haviṣāhārṣam enam | śataṁ yathe maṁ śarado nayātīndro viśvasya duritasya pāram ||
10.161.4
śataṁ jīva śarado vardhamānaḥ śataṁ hemantāñ chatam u vasantān | śatam indrāgnī savitā bṛhaspatiḥ śatāyuṣā haviṣe mam punar duḥ ||
10.161.5
āhārṣaṁ tvāvidaṁ tvā punar āgāḥ punarnava | sarvāṅga sarvaṁ te cakṣuḥ sarvam āyuś ca te 'vidam ||
10.162.1
brahmaṇāgniḥ saṁvidāno rakṣohā bādhatām itaḥ | amīvā yas te garbhaṁ durṇāmā yonim āśaye ||
10.162.2
yas te garbham amīvā durṇāmā yonim āśaye | agniṣ ṭam brahmaṇā saha niṣ kravyādam anīnaśat ||
10.162.3
yas te hanti patayantaṁ niṣatsnuṁ yaḥ sarīsṛpam | jātaṁ yas te jighāṁsati tam ito nāśayāmasi ||
10.162.4
yas ta ūrū viharaty antarā dampatī śaye | yoniṁ yo antar āreḻhi tam ito nāśayāmasi ||
10.162.5
yas tvā bhrātā patir bhūtvā jāro bhūtvā nipadyate | prajāṁ yas te jighāṁsati tam ito nāśayāmasi ||
10.162.6
yas tvā svapnena tamasā mohayitvā nipadyate | prajāṁ yas te jighāṁsati tam ito nāśayāmasi ||
10.163.1
akṣībhyāṁ te nāsikābhyāṁ karṇābhyāṁ chubukād adhi | yakṣmaṁ śīrṣaṇyam mastiṣkāj jihvāyā vi vṛhāmi te ||
10.163.2
grīvābhyas ta uṣṇihābhyaḥ kīkasābhyo anūkyāt | yakṣmaṁ doṣaṇyam aṁsābhyām bāhubhyāṁ vi vṛhāmi te ||
10.163.3
āntrebhyas te gudābhyo vaniṣṭhor hṛdayād adhi | yakṣmam matasnābhyāṁ yaknaḥ plāśibhyo vi vṛhāmi te ||
10.163.4
ūrubhyāṁ te aṣṭhīvadbhyām pārṣṇibhyām prapadābhyām | yakṣmaṁ śroṇibhyām bhāsadād bhaṁsaso vi vṛhāmi te ||
10.163.5
mehanād vanaṁkaraṇāl lomabhyas te nakhebhyaḥ | yakṣmaṁ sarvasmād ātmanas tam idaṁ vi vṛhāmi te ||
10.163.6
aṅgād-aṅgāl lomno-lomno jātam parvaṇi-parvaṇi | yakṣmaṁ sarvasmād ātmanas tam idaṁ vi vṛhāmi te ||
10.164.1
apehi manasas pate 'pa krāma paraś cara | paro nirṛtyā ā cakṣva bahudhā jīvato manaḥ ||
10.164.2
bhadraṁ vai varaṁ vṛṇate bhadraṁ yuñjanti dakṣiṇam | bhadraṁ vaivasvate cakṣur bahutrā jīvato manaḥ ||
10.164.3
yad āśasā niḥśasābhiśasoparima jāgrato yat svapantaḥ | agnir viśvāny apa duṣkṛtāny ajuṣṭāny āre asmad dadhātu ||
10.164.4
yad indra brahmaṇas pate 'bhidrohaṁ carāmasi | pracetā na āṅgiraso dviṣatām pātv aṁhasaḥ ||
10.164.5
ajaiṣmādyāsanāma cābhūmānāgaso vayam | jāgratsvapaṇaḥ saṁkalpaḥ pāpo yaṁ dviṣmas taṁ sa ṛcchatu yo no dveṣṭi tam ṛcchatu ||
10.165.1
devāḥ kapota iṣito yad icchan dūto nirṛtyā idam ājagāma | tasmā arcāma kṛṇavāma niṣkṛtiṁ śaṁ no astu dvipade śaṁ catuṣpade ||
10.165.2
śivaḥ kapota iṣito no astv anāgā devāḥ śakuno gṛheṣu | agnir hi vipro juṣatāṁ havir naḥ pari hetiḥ pakṣiṇī no vṛṇaktu ||
10.165.3
hetiḥ pakṣiṇī na dabhāty asmān āṣṭryām padaṁ kṛṇute agnidhāne | śaṁ no gobhyaś ca puruṣebhyaś cāstu mā no hiṁsīd iha devāḥ kapotaḥ ||
10.165.4
yad ulūko vadati mogham etad yat kapotaḥ padam agnau kṛṇoti | yasya dūtaḥ prahita eṣa etat tasmai yamāya namo astu mṛtyave ||
10.165.5
ṛcā kapotaṁ nudata praṇodam iṣam madantaḥ pari gāṁ nayadhvam | saṁyopayanto duritāni viśvā hitvā na ūrjam pra patāt patiṣṭhaḥ ||
10.166.1
ṛṣabham mā samānānāṁ sapatnānāṁ viṣāsahim | hantāraṁ śatrūṇāṁ kṛdhi virājaṁ gopatiṁ gavām ||
10.166.2
aham asmi sapatnahendra ivāriṣṭo akṣataḥ | adhaḥ sapatnā me pador ime sarve abhiṣṭhitāḥ ||
10.166.3
atraiva vo 'pi nahyāmy ubhe ārtnī iva jyayā | vācas pate ni ṣedhemān yathā mad adharaṁ vadān ||
10.166.4
abhibhūr aham āgamaṁ viśvakarmeṇa dhāmnā | ā vaś cittam ā vo vratam ā vo 'haṁ samitiṁ dade ||
10.166.5
yogakṣemaṁ va ādāyāham bhūyāsam uttama ā vo mūrdhānam akramīm | adhaspadān ma ud vadate maṇḍūkā ivoda kān maṇḍūkā udakād iva ||
10.167.1
tubhye dam indra pari ṣicyate madhu tvaṁ sutasya kalaśasya rājasi | tvaṁ rayim puruvīrām u nas kṛdhi tvaṁ tapaḥ paritapyājayaḥ svaḥ ||
10.167.2
svarjitam mahi mandānam andhasoa havāmahe pari śakraṁ sutāṁ upa | imaṁ no yajñam iha bodhy ā gahi spṛdho jayantam maghavānam īmahe ||
10.167.3
somasya rājño varuṇasya dharmaṇi bṛhaspater anumatyā u śarmaṇi | tavāham adya maghavann upastutau dhātar vidhātaḥ kalaśāṁ abhakṣayam ||
10.167.4
prasūto bhakṣam akaraṁ carāv api stomaṁ cemam prathamaḥ sūrir un mṛje | sute sātena yady āgamaṁ vām prati viśvāmitrajamadagnī dame ||
10.168.1
vātasya nu mahimānaṁ rathasya rujann eti stanayann asya ghoṣaḥ | divispṛg yāty aruṇāni kṛṇvann uto eti pṛthivyā reṇum asyan ||
10.168.2
sam prerate anu vātasya viṣṭhā ainaṁ gacchanti samanam na yoṣāḥ | tābhiḥ sayuk sarathaṁ deva īyate 'sya viśvasya bhuvanasya rājā ||
10.168.3
antarikṣe pathibhir īyamāno na ni viśate katamac canāhaḥ | apāṁ sakhā prathamajā ṛtāvā kva svij jātaḥ kuta ā babhūva ||
10.168.4
ātmā devānām bhuvanasya garbho yathāvaśaṁ carati deva eṣaḥ | ghoṣā id asya śṛṇvire na rūpaṁ tasmai vātāya haviṣā vidhema ||
10.169.1
mayobhūr vāto abhi vātū srā ūrjasvātīr oṣadhīr ā riśantām | pīvasvatīr jīvadha nyāḥ pibantu avasāya padvate rudra mṛḻa ||
10.169.2
yāḥ sarūpā virūpā ekarūpā yāsām agnir iṣṭyā nāmāni veda | yā aṅgirasa tapase ha cakrus tābhyaḥ parjanya mahi śarma yaccha ||
10.169.3
yā deveṣu tanvam airayanta yāsāṁ somo viśvā rūpāṇi veda | tā asmabhyam payasā pinvamānāḥ prajāvatīr indra goṣṭhe rirīhi ||
10.169.4
prajāpatir mahyam etā rarāṇo viśvair devaiḥ pitṛbhiḥ saṁvidānaḥ | śivāḥ satīr upa no goṣṭham ākas tāsāṁ vayam prajayā saṁ sadema ||
10.170.1
vibhrāḍ bṛhat pibatu somyam madhv āyur dadhad yajñapatāv avihrutam | vātajūto yo abhirakṣati tmanā prajāḥ pupoṣa purudhā vi rājati ||
10.170.2
vibhrāḍ bṛhat subhṛtaṁ vājasātamaṁ dharman divo dharuṇe satyam arpitam | amitrahā vṛtrahā dasyuhaṁtamaṁ jyotir jajñe asurahā sapatnāhā ||
10.170.3
idaṁ śreṣṭhaṁ jyotiṣāṁ jyotir uttamaṁ viśvajid dhanajid ucyate bṛhat | viśvabhrāḍ bhrājo mahi sūryo dṛśa uru paprathe saha ojo acyutam ||
10.170.4
vibhrajañ jyotiṣā svar agacchor ocanam divaḥ | yene mā viśvā bhuvanāny ābhṛtā viśvakarmaṇā viśvadaivyāvatā ||
10.171.1
tvaṁ tyam iṭato ratham indra prāvaḥ sutāvataḥ | aśṛṇoḥ somino havam ||
10.171.2
tvam makhasya dodha taḥ śiro 'va tvaco bharaḥ | agacchaḥ somino gṛham ||
10.171.3
tvaṁ tyam indra martyam āstrabudhnāya venyam | muhuḥ śrathnā manasyave ||
10.171.4
tvaṁ tyam indra sūryam paścā santam puras kṛdhi | devānāṁ cit tiro vaśam ||
10.172.1
ā yāhi vanasā saha gāvaḥ sacanta vartaniṁ yad ūdhabhiḥ ||
10.172.2
ā yāhi vasvyā dhiyā maṁhiṣṭho jārayanmakhaḥ sudānubhiḥ ||
10.172.3
pitubhṛto na tantum it sudānavaḥ prati dadhmo yajāmasi ||
10.172.4
uṣā apas svasus tamaḥ saṁ vartayati vartaniṁ sujātatā ||
10.173.1
ā tvāhārṣam antar edhi dhruvas tiṣṭhāvicācaliḥ | viśas tvā sarvā vāñchantu mā tvad rāṣṭram adhi bhraśat ||
10.173.2
ihaivaidhi māpa cyoṣṭhāḥ parvata ivāvicācaliḥ | indra iha dhruvas tiṣṭha iha rāṣṭram u dhāraya ||
10.173.3
imam indro adīdharad dhruvaṁ dhruveṇa haviṣā | tasmai somo adhi bravat tasmā u brahmaṇas patiḥ ||
10.173.4
dhruvā dyaur dhruvā pṛthivī dhruvāsaḥ parvatā ime | dhruvaṁ viśvam idaṁ jagad dhruvo rājā viśām ayam ||
10.173.5
dhruvaṁ te rājā varuṇo dhruvaṁ devo bṛhaspatiḥ | dhruvaṁ ta indraś cāgniś ca rāṣṭraṁ dhārayatāṁ dhruvam ||
10.173.6
dhruvaṁ dhruveṇa haviṣābhi somam mṛśāmasi | atho ta indraḥ kevalīr viśo balihṛtas karat ||
10.174.1
abhīvartena haviṣā yenendro abhivāvṛte | tenāsmān brahmaṇas pate 'bhi rāṣṭrāya vartaya ||
10.174.2
abhivṛtya sapatnān abhi yā no arātayaḥ | abhi pṛtanyantaṁ tiṣṭhābhi yo na irasyati ||
10.174.3
abhi tvā devaḥ savitābhi somo avīvṛtat | abhi tvā viśvā bhūtāny abhīvarto yathāsasi ||
10.174.4
yenendro haviṣā kṛtvy abhavad dyumny uttamaḥ | idaṁ tad akri devā asapatnaḥ kilābhuvam ||
10.174.5
asapatnaḥ sapatnahābhirāṣṭro viṣāsahiḥ | yathāham eṣām bhūtānāṁ virājāni janasya ca ||
10.175.1
pra vo grāvāṇaḥ savitā devaḥ suvatu dharmaṇā | dhūrṣu yujyadhvaṁ sunuta ||
10.175.2
grāvāṇo apa ducchunām apa sedhata durmatim | usrāḥ kartana bheṣajam ||
10.175.3
grāvāṇa upareṣv ā mahīyante sajoṣasaḥ | vṛṣṇe dadhato vṛṣṇyam ||
10.175.4
grāvāṇaḥ savitā nu vo devaḥ suvatu dharmaṇā | yajamānāya sunvate ||
10.176.1
pra sūnava ṛbhūṇām bṛhan navanta vṛjanā | kṣāmā ye viśvadhāyaso 'śnan dhenum na mātaram ||
10.176.2
pra devaṁ devyā dhiyā bharatā jātavedasam | havyā no vakṣad ānuṣak ||
10.176.3
ayam u ṣya pra devayur hotā yajñāya nīyate | ratho na yor abhīvṛto ghṛṇīvāñ cetati tmanā ||
10.176.4
ayam agnir uruṣyaty amṛtād iva janmanaḥ | sahasaś cit sahīyān devo jīvātave kṛtaḥ ||
10.177.1
pataṁgam aktam asurasya māyayā hṛdā paśyanti manasā vipaścitaḥ | samudre antaḥ kavayo vi cakṣate marīcīnām padam icchanti vedhāsaḥ ||
10.177.2
pataṁgo vācam manasā bibharti tāṁ gandharvo 'vadad garbhe antaḥ | tāṁ dyotamānāṁ svaryam manīṣām ṛtasya pade kavayo ni pānti ||
10.177.3
apaśyaṁ gopām anipadyamānam ā ca parā ca pathibhiś carantam | sa sadhrīcīḥ sa viṣūcīr vasāna ā varīvarti bhuvaneṣv antaḥ ||
10.178.1
tyam ū ṣu vājinaṁ devajūtaṁ sahāvānaṁ tarutāraṁ rathānām | ariṣṭanemim pṛtanājam āśuṁ svastaye tārkṣyam ihā huvema ||
10.178.2
indrasye va rātim ājohu vānāḥ svastaye nāvam ivā ruhema | urvī na pṛthvī bahule gabhīre mā vām etau mā paretau riṣāma ||
10.178.3
sadyaś cid yaḥ śavasā pañca kṛṣṭīḥ sūrya iva jyotiṣāpas tatāna | sahasrasāḥ śatasā asya raṁhir na smā varante yuvatim na śaryām ||
10.179.1
ut tiṣṭhatāva paśyatendrasya bhāgam ṛtviyam | yadi śrāto juhota na yady aśrāto mamattana ||
10.179.2
śrātaṁ havir o ṣv indra pra yāhi jagāma sūro adhvano vimadhyam | pari tvāsate nidhibhiḥ sakhāyaḥ kulapā na vrājapatiṁ carantam ||
10.179.3
śrātam manya ūdhani śrātam agnau suśrātam manye tad ṛtaṁ navīyaḥ | mādhyaṁdinasya savanasya dadhnaḥ pibendra vajrin purukṛj juṣāṇaḥ ||
10.180.1
pra sasāhiṣe puruhūta śatrūñ jyeṣṭhas te śuṣma iha rātir astu | indrā bhara dakṣiṇenā vasūni patiḥ sindhūnām asi revatīnām ||
10.180.2
mṛgo na bhīmaḥ kucaro giriṣṭhāḥ parāvata ā jaganthā parasyāḥ | sṛkaṁ saṁśāya pavim indra tigmaṁ vi śatrūn tāḻhi vi mṛdho nudasva ||
10.180.3
indra kṣatram abhi vāmam ojo 'jāyathā vṛṣabha carṣaṇīnām | apānudo janam amitrayantam uruṁ devebhyo akṛṇor u lokam ||
10.181.1
prataś ca yasya saprataś ca nāmānuṣṭubhasya haviṣo havir yat | dhātur dyutānāt savituś ca viṣṇo rathaṃtaram ā jabhārā vasiṣṭhaḥ ||
10.181.2
avindan te atihitaṃ yad āsīd yajñasya dhāma paramaṃ guhā yat | dhātur dyutānāt savituś ca viṣṇor bharadvājo bṛhad ā cakre agneḥ ||
10.181.3
te 'vindan manasā dīdhyānā yajuḥ ṣkannam prathamaṃ devayānam | dhātur dyutānāt savituś ca viṣṇor ā sūryād abharan gharmam ete ||
10.182.1
bṛhaspatir nayatu durgahā tiraḥ punar neṣad aghaśaṃsāya manma | kṣipad aśastim apa durmatim hann athā karad yajamānāya śaṃ yoḥ ||
10.182.2
narāśaṃso no 'vatu prayāje śaṃ no astv anuyājo haveṣu | kṣipad aśastim apa durmatim hann athā karad yajamānāya śaṃ yoḥ ||
10.182.3
tapurmūrdhā tapatu rakṣaso ye brahmadviṣaḥ śarave hantavā u | kṣipad aśastim apa durmatim hann athā karad yajamānāya śaṃ yoḥ ||
10.183.1
apaśyaṃ tvā manasā cekitānaṃ tapaso jātaṃ tapaso vibhūtam | iha prajām iha rayiṃ rarāṇaḥ pra jāyasva prajayā putrakāma ||
10.183.2
apaśyaṃ tvā manasā dīdhyānāṃ svāyāṃ tanū ṛtvye nādhamānām | upa mām uccā yuvatir babhūyāḥ pra jāyasva prajayā putrakāme ||
10.183.3
ahaṃ garbham adadhām oṣadhīṣv ahaṃ viśveṣu bhuvaneṣv antaḥ | aham prajā ajanayam pṛthivyām ahaṃ janibhyo aparīṣu putrān ||
10.184.1
viṣṇur yoniṃ kalpayatu tvaṣṭā rūpāṇi piṃśatu | ā siñcatu prajāpatir dhātā garbhaṃ dadhātu te ||
10.184.2
garbhaṃ dhehi sinīvāli garbhaṃ dhehi sarasvati | garbhaṃ te aśvinau devāv ā dhattām puṣkarasrajā ||
10.184.3
hiraṇyayī araṇī yaṃ nirmanthato aśvinā | taṃ te garbhaṃ havāmahe daśame māsi sūtave ||
10.185.1
mahi trīṇām avo 'stu dyukṣam mitrasyāryamṇaḥ | durādharṣaṃ varuṇasya ||
10.185.2
nahi teṣām amā cana nādhvasu vāraṇeṣu | īśe ripur aghaśaṃsaḥ ||
10.185.3
yasmai putrāso aditeḥ pra jīvase martyāya | jyotir yacchanti ajasram ||
10.186.1
vāta ā vātu bheṣajaṃ śambhu mayobhu no hṛde | pra ṇa āyūṃṣi tāriṣat ||
10.186.2
uta vāta pitāsi na uta bhrātota naḥ sakhā | sa no jīvātave kṛdhi ||
10.186.3
yad ado vāta te gṛhe 'mṛtasya nidhir hitaḥ | tato no dehi jīvase ||
10.187.1
prāgnaye vācam īraya vṛṣabhāya kṣitīnām | sa naḥ parṣad ati dviṣaḥ ||
10.187.2
yaḥ parasyāḥ parāvatas tiro dhanvātirocat | sa naḥ parṣad ati dviṣaḥ ||
10.187.3
yo rakṣāṃsi nijūrvati vṛṣā śukreṇa śociṣā | sa naḥ parṣad ati dviṣaḥ ||
10.187.4
yo viśvābhi vipaśyati bhuvanā saṃ ca paśyati | sa naḥ parṣad ati dviṣaḥ ||
10.187.5
yo asya pāre rajasaḥ śukro agnir ajāyata | sa naḥ parṣad ati dviṣaḥ ||
10.188.1
pra nūnaṃ jātavedasam aśvaṃ hinota vājinam | idaṃ no barhir āsade ||
10.188.2
asya pra jātavedaso vipravīrasya mīḻhuṣaḥ | mahīm iyarmi suṣṭutim ||
10.188.3
yā ruco jātavedaso devatrā havyavāhanīḥ | tābhir no yajñam invatu ||
10.189.1
āyaṃ gauḥ pṛśnir akramīd asadan mātaram puraḥ | pitaraṃ ca prayan svaḥ ||
10.189.2
antaś carati rocanāsya prāṇād apānatī | vy akhyan mahiṣo divam ||
10.189.3
triṃśad dhāma vi rājati vāk pataṃgāya dhīyate | prativastor aha dyubhiḥ ||
10.190.1
ṛtaṃ ca satyaṃ cābhīddhāt tapaso 'dhy ajāyata | tato rātry ajāyata tataḥ samudro arṇavaḥ ||
10.190.2
samudrād arṇavād adhi saṃvatsaro ajāyata | ahorātrāṇi vidad had viśvasya miṣato vaśī ||
10.190.3
sūryācandramasau dhātā yathāpūrvam akalpayat | divaṃ ca pṛthivīṃ cāntarikṣam atho svaḥ ||
10.191.1
saṃ-sam id yuvase vṛṣann agne viśvāny arya ā | iḻas pade sam idhyase sa no vasūny ā bhara ||
10.191.2
saṃ gacchadhvaṃ saṃ vadadhvaṃ saṃ vo manāṃsi jānatām | devā bhāgaṃ yathā pūrve saṃjānānā upāsate ||
10.191.3
samāno mantraḥ samitiḥ samānī samānam manaḥ saha cittam eṣām | samānam mantram abhi mantraye vaḥ samānena vo haviṣā juhomi ||
10.191.4
samānī va ākūtiḥ samānā hṛdayāni vaḥ | samānam astu vo mano yathā vaḥ susahāsati ||