Kāṇḍa 11
Ancient Anonymous (Vedic) Sanskrit11.1.1
vṛṣā te 'haṃ vṛṣaṇyantyai garbhaṃ dadhāmi yonyām | yadi devapariṣṭhitā prajāṃ tokaṃ na vindase ||
11.1.2
dhātā te taṃ sinīvālī varuṇānī pra yacchatu | pumāṃsaṃ putram indrāṇī śatadāyaṃ dadhātu te ||
11.1.3
saṃvṛtas te vakṣaṇāsu garbhaḥ puṃsā pumān kṛtaḥ | sarvāṅgas tanvor jāyatām agnir ivāraṇyor adhi ||
11.1.4
dhatsva vīraṃ karmaṇyaṃ prasvaṃ tvāvadhrim avaśāṃ kṛṇomi | ātmanas te lohitād garbhaḥ saṃvartatāṃ vṛṣā ||
11.1.5
tvaṣṭā piṃśatu te prajāṃ dhātā tokaṃ dadhātu te | rākā sīvyatu sūcyā bhūtasyeśānā bhuvanasya devī ||
11.1.6
sinīvālīm anumatiṃ rākāṃ guṅguṃ sarasvatīm | devānāṃ patnīr yā devīr indrāṇīm avase huve ||
11.1.7
abhinnāṇḍā vṛddhagarbhā- -ariṣṭā vīrasūr iyam | vi jāyatāṃ pra jāyatāṃ bahvī bhavatu putriṇī ||
11.1.8
pari sṛja garbhaṃ dhehi māśāḥ pra cyoṣṭa lohitam | anūnaḥ pūrṇo jāyatām aśrāmoranvo apiśācadhītaḥ ||
11.1.9
tvaṃ dadhāsi dvipade catuṣpade garbhaṃ prajām ejate viśvarūpām | kanikradad vṛṣabho vīḍuśepāḥ prajāpate tanvāṃ dhehi garbham ||
11.1.10
abhikrandaṃ stanayaṃ dhehi garbhaṃ vidyotamānaḥ pavamāno vīrudbhiḥ | parjanyemāṃ pṛthivī retasāvata- -apāṃ rasair oṣadhīnāṃ paśūnām ||
11.1.11
ā te nayāmi vṛṣaṇaṃ yaḥ prajānāṃ prajāpatiḥ | sa te dadhātv ṛtviyaṃ garbhaṃ yonyāṃ vijāṃ prajām ||
11.1.12
ye vṛṣāṇo garbhakṛta ṛtviyānāṃ samenasaḥ | tāṃs te hvayāmi tad u te sam ṛdhyatām ||
11.1.13
agneṣ ṭe tvaṣṭur varuṇād indrāt somād bṛhaspateḥ | putraṃ te putrakāmāyai devebhyo nir mame prajām ||
11.1.14
aṅgād aṅgāt saṃ sravatu tad yonau prati tiṣṭhatu | prajā te vakṣaṇāśayā tat te bījaṃ vi rohatu ||
11.2.1
atsaso yamanaṃ saso 'bhūtir yakṣmam ajījanat | imaṃ sahasrabhāg indro viśaraṃ nāśayāti te ||
11.2.2
yaḥ kāryo yaś ca kṛtaḥ svayaṃjā uta hāryaḥ | devā indrajyeṣṭhā viśaraṃ nāśayantu te ||
11.2.3
viśarasya vijṛmbhasya- -iṣur mātā dhanuṣ pitā | ādityāḥ putrā ādityā viśaraṃ naśayantu te ||
11.2.4
dhanvano jyāyā iṣvā apaskambhasya bāhvoḥ | apāṣṭhāc chṛṅgāt kurmalād viśaraṃ nāśayāmi te ||
11.2.5
alavatī ruruśīrṣṇy atho yasyāyo mukham | devyai parjanyaretasa iṣave kṛṇutā namaḥ ||
11.2.6
yām atrayo aṅgiraso gotamā vīrudhaṃ viduḥ | tayā bharadvājaḥ kaṇvo viśaraṃ nāśayāti te ||
11.2.7
yas tvā straiṇād apasaro yaḥ puṃso adhyāruhat | āklāntaṃ saṃklāntaṃ snāva tad u te kalpayāmasi ||
11.2.8
vāta ivābhraṃ cyāvayāmi yakṣmaṃ te tanvas pari | vācā yac cakrus te guru tad ṛcā laghu kṛṇmasi | tenāham ṛtodyena viśaraṃ nāśayāmi te ||
11.2.9
yathā na satyaṃ puruṣaḥ sadā vaditum arhati | viṣkandhaṃ tvad apaśaraṃ viśaraṃ puṣṭyāmayam | jambhaṃ hanugrābhaṃ śaṅkhaṃ tān ajenā ajāmasi ||
11.2.10
śunam id va oṣadhayo vi dadhe bheṣajāya kam | dhanāyuvaḥ sanāyuvaḥ puruṣaṃ pārayiṣṇavaḥ ||
11.2.11
ātmatrāṇi devajūtā vīrudhāyuṣyā kṛtā | tayāham indradattayā viśaraṃ nāśayāmi te ||
11.2.12
alasya vyañjanasya veṣṭanasyota parṇadheḥ | granther jyāyā iṣvā viśaraṃ nāśayāmi te ||
11.2.13
sākaṃ viṣkandha pra pata cāṣeṇa kikidīvyā | sākaṃ vātasya dhrājyā saha naśya nihākayā ||
11.3.1
jaṅgiḍo 'si jaṅgiḍo rakṣitāsi jaṅgiḍaḥ | dvipāc catuṣpād asmākaṃ sarvaṃ rakṣatu jaṅgiḍaḥ ||
11.3.2
yā gṛtsyas tripañcāśīḥ śataṃ kṛtyākṛtaś ca ye | sarvān vinaktatejaso 'rasān jaṅgiḍas karat ||
11.3.3
arasaṃ kṛtrimaṃ nāḍam arasāḥ sapta visrasaḥ | apeto jaṅgiḍāmatim iṣum asteva sādhaya ||
11.3.4
kṛtyādūṣaṇa evāyam atho arātidūṣaṇaḥ | atho sahasvāṃ jaṅgiḍaḥ pra ṇa āyūṃṣi tāriṣat ||
11.3.5
sa jaṅgiḍasya mahimā pari ṇaḥ pātu viśvataḥ | viṣkandhaṃ yena sāsāha saṃskandham oja ojasā ||
11.3.6
tṛṣṭvā devā ajanayan niṣṭhitaṃ bhūmyām adhi | tam u tvāṅgirā iti brahmāṇaḥ pūrvyā viduḥ ||
11.3.7
na tvā pūrvā oṣadhayo na tvā tarantu yā navāḥ | vibādha ugro jaṅgiḍaḥ paripāṇaḥ sumaṅgalaḥ ||
11.3.8
aśvopadān bhagavo jaṅgiḍāmitavīrya | purā ta ugrāya sata upendro vīryaṃ dadau ||
11.3.9
ugra it te vanaspata indra ojmānam ā dadhau | amīvāḥ sarvāś cātayañ jahi rakṣāṃsy oṣadhe ||
11.3.10
aśarīkaṃ viśarīkaṃ balāsaṃ puṣṭyāmayam | takmānaṃ viśvaśāradam arasaṃ jaṅgiḍas karat ||
11.4.1
indrasya nāma gṛhṇanta ṛṣayo jaṅgiḍaṃ daduḥ | devā yaṃ cakrur bheṣajam agre viṣkandhadūṣaṇam ||
11.4.2
sa no rakṣatu jaṅgiḍo dhanapālo dhaneva | devā yaṃ cakrur brāhmaṇāḥ paripāṇam arātiham ||
11.4.3
durhārdasaṃ ghoracakṣuṃ pāpakṛtvānam āgatam | tāṃs tvaṃ sahasracakṣo pratībodhena nāśaya paripāno 'si jaṅgidaḥ ||
11.4.4
pari mā divaḥ pari mā pṛthivyāḥ pary antarikṣāt pari mā vīrudbhyaḥ | pari mā bhūtāt pari mota bhavyād diśo diśo jaṅgiḍaḥ pātv asmān ||
11.4.5
ya ṛṣṇavo devakṛtā ya uco babhṛte nyāḥ | sarvāṃs tān viśvabheṣajo arasān jaṅgiḍas karat ||
11.5.1
prati gṛhāṇa pṛthivī nītam etad ājyasya mathitaṃ śarīram | imāṃ dhenum asya dātus tvaṃ rakṣa barhiṣy ā yathāsat ||
11.5.2
uta tvāhur varuṇasya patnīm atho tvāhur aditiṃ viśvarūpām | adhi jarāyum āghāre havyavāham agnāv asyā mahimānaṃ juhomi ||
11.5.3
sa sāhasraṃ tantum anv ā tatāna so agniṣṭomān daśataṃ sam āpa | adhijarāyuṃ savatsāṃ yo dadāti taṃ vai devāḥ svar ā rohayanti ||
11.5.4
adhijarāyuḥ svar ā rohayanty anena dattā sudughā vayodhāḥ | sāsmai duhāṃ śatadhāram akṣitaṃ yam asya loke parame vyoman ||
11.5.5
pūrvavatsena saha vatsinī gaur yo 'syā vatso aparo jarāyu tat | tṛtīyaṃ māṃsaṃ parinirmitaṃ yat tasmād devā adhijarāyum āhuḥ ||
11.5.6
ā dhāvaya śavasā vāvṛdhāna- -uttarāva śrava ādhehy asmai | imam indra mahatāmena rakṣa saṃ prajayā tanvā saṃ balena ||
11.5.7
durvedāvastād bahudhā parastād viśve devāḥ prati paśyanty āyatīm | yā bhadrā yā sarvataḥ samīcī sed āhutir bhavatu me tarājyā ||
11.5.8
gṛṣṭiṃ dhenum adhijarāyuṃ svadhāṃ kṛṇvānaḥ pra dadāti brahmaṇe | sāsmai duhāṃ śatadhāram akṣitam amuṣmim̐l loke yuga uttarasmin ||
11.5.9
vatsaṃ jarāyu pratidhuk pīyūṣaṃ yo no dadāti sudughāmadhenum | tasya devāḥ pra tirantv āyuḥ sa ā rohatu sukṛtām ulokam ||
11.5.10
parivālām adhijarāyuṃ yudhā jīvo adadāgra etām | syonā naḥ śagmā śivā viśeha mā no hiṃsīr harasā daivyena ||
11.5.11
bhadrakṛtaṃ sukṛtamādu śaṃbhuvam araṃ bhuvaṃ prati gṛhṇāmy āyatīm | ghṛtaśriyaṃ nabhasī saṃvasānāṃ devān manuṣyām̐ asurān utarṣīn ||
11.5.12
pañca devāḥ pra pibanta etām indras tvaṣṭā varuṇo mitro agniḥ | te sarve sam adur mahyam etāṃ tayeha jīvan pra tirasvāyuḥ ||
11.5.13
kaśyapo 'yaṃ jamadagnir vasiṣṭha ṛṣayo naḥ sasanur agra etām | bharadvājo gotamo atrir naḥ syonāṃ viśvāmitro daduṣaḥ pra tirāty āyuḥ ||
11.5.14
ūrjaṃ devebhyaḥ subhaga ūrjaṃ manuṣyebhyaḥ | ūrjaṃ pitṛbhyo aghnya ūrjā dadata mā viśa ||
11.6.1
yā jātā oṣadhayo devebhyas triyugaṃ purā | manye nu babhrūṇām ahaṃ śataṃ dhāmāni sapta ca ||
11.6.2
śataṃ vo amba dhāmāni sahasram uta vo ruhaḥ | adhā śatakṛtvo yūyam imaṃ me agadaṃ kṛta ||
11.6.3
puṣpavatīḥ prasūmatīḥ phalinīr aphalā uta | aśvā iva stha jitvarīr vīrudhaḥ pārayiṣṇavaḥ ||
11.6.4
oṣadhīr iti mātaro yad vo devīr upabruve | rapāṃsi vighnatīr ita rakṣaś cātayamānāḥ ||
11.6.5
niṣkṛtir nāma vo mātā niṣkṛtir nāma vaḥ pitā | sarāḥ patatriṇī stha yad āmayati niṣkṛtiḥ ||
11.6.6
aśvatthe vo niṣadanaṃ parṇe vo vasatiṣ kṛtā | gobhāja it kilāsatha yat sanavatha puruṣam ||
11.6.7
yad ahaṃ vājayann imā oṣadhīr hasta ādadhe | ātma yakṣmasya naśyatu purā jīvagṛbho yathā ||
11.6.8
uc chuṣmā oṣadhīnāṃ gāvo goṣṭhād iverate | dhanaṃ saniṣyantīnām ātmānaṃ tava pūruṣaḥ ||
11.6.9
yad oṣadhayaḥ samagmata rājānaḥ samitāv iva | vipraḥ sa ucyate bhiṣag rakṣohāmīvacātanaḥ ||
11.6.10
aśvāvatīṃ somāvatīm ūrjayantīm udojasam | āvitsi sarvā oṣadhīr ito mā pārayān iti ||
11.7.1
ati viśvāḥ pariṣṭhā stena iva vrajam akramīt | oṣadhayaḥ pracucyavur yat kiṃ ca tanvo rapaḥ ||
11.7.2
yasyauṣadhayaḥ prasarpatha- -aṅgam aṅgaṃ paruṣ paruḥ | tasmād yakṣmaṃ vi bādhadhvam ugro madhyamaśīr iva ||
11.7.3
anyā vo anyām avatv anyānyasyā upāvata | oṣadhayaḥ saṃvidānā idaṃ me prāvatā vacaḥ ||
11.7.4
avapatantīr apadaṃ diva oṣadhayas pari | yaṃ jīvam aśnavāmahai na sa riṣyāti pūruṣaḥ ||
11.7.5
yā oṣadhayaḥ somarājñīr bahvīḥ śatavicakṣaṇāḥ | bṛhaspatiprasūtās tā no muñcantv aṃhasaḥ ||
11.7.6
yāḥ phalinīr yā aphalā akośā yāś ca keśinīḥ | bṛhaspatiprasūtās tā no muñcantv aṃhasaḥ ||
11.7.7
jīvalāṃ naghāriṣām ā te badhnāmy oṣadhim | yā ta āyur upāharād apa rakṣāṃsi cātayāt ||
11.8.1
kālo aśvo vahati saptaraśmiḥ sahasrākṣo ajaro bhūriretāḥ | tām ā rohanti kavayo vipaścitas tasya cakrā bhuvanāni viśvā ||
11.8.2
sapta cakrān vahati kāla eṣa saptāsya nābhīr amṛtaṃ nv akṣaḥ | sa imā viśvā bhuvanāny añjan kālaḥ sa īyate prathamo nu devaḥ ||
11.8.3
pūrṇaḥ kumbho adhi kāla āhitas taṃ vai paśyāmo bahudhā nu santam | sa imā viśvā bhuvanāni pratyaṅ kālaṃ tam āhuḥ parame vyoman ||
11.8.4
sa eva san bhuvanāny ābharat sa eva san bhuvanāni pary ait | pitā sann abhavat putra eṣāṃ tasmād vai nānyat param asti tejaḥ ||
11.8.5
kālo 'mūṃ divam ajanayat kala imāṃ pṛthivīm uta | kālena bhūtaṃ bhavyaṃ ca- -iṣitaṃ ha vi tiṣṭhate ||
11.8.6
kālo bhūtim asṛjat kale tapati sūryaḥ | kālo ha viśvā bhūtāni kāle cakṣur vi paśyati ||
11.8.7
kāle manaḥ kāle prāṇaḥ kāle nāma samāhitam | kālena sarvā nandanty āgatena prajā imāḥ ||
11.8.8
kāle tapaḥ kāle jyeṣṭhaṃ kāle brahma samāhitam | kālo ha sarvasyeśvaro yaḥ pitāsīt prajāpateḥ ||
11.8.9
teneṣitaṃ tena jātaṃ tad u tasmin pratiṣṭhitam | kālo ha brahma bhūtvā bibharti parameṣṭhinam ||
11.8.10
kālaḥ prajām asṛjata kālo agre prajāpatim | svayambhūḥ kaśyapaḥ kālāt tapaḥ kālād ajāyata ||
11.9.1
kālād āpaḥ sam abhavan kālād brahma tapo diśaḥ | kālenod eti sūryaḥ kāle ni viśate punaḥ ||
11.9.2
kālena vātaḥ pavate kālena pṛthivī mahī dyaur mahī kāla āhitā | kālo ha bhūtaṃ bhavyaṃ ca putro ajanayat puraḥ ||
11.9.3
kālād ṛcaḥ sam abhavan yajuṣ kālād ajāyata | kālo yajñaṃ sam airayad devebhyo bhāgam akṣitam ||
11.9.4
kāle gandharvāpsarasaḥ kāle lokāḥ samāhitāḥ | kāle 'yam aṅgirā devo atharvā cādhi tiṣṭhataḥ ||
11.9.5
imaṃ ca lokaṃ paramaṃ ca lokaṃ puṇyāṃś ca lokān vidhṛtīś ca puṇyāḥ | sarvām̐l lokān abhijitya brahmaṇā kālaḥ sa īyate paramo nu devaḥ ||
11.10.1
saptaitaṃ sapta ṛṣayaḥ śalyakartā dvādaśa | āviddhaṃ śalyaṃ cākratur indrarāśiṃ mahodaram ||
11.10.2
indrarāśiṃ mitrāvaruṇāv āviddhaṃ nir akṛntatam | prasūtam indreṇogreṇa brāhmaṇānām asat pituḥ ||
11.10.3
nainam aśnīyād abrāhmaṇo na gṛhān pra haret svān | tṛṣṭaṃ viṣam iva taimātam indrarāśiḥ khale śaye ||
11.10.4
ayaṃ śaye tanvaṃ rakṣamāṇo yo aśnāty avicakṣāṇa etam | madhye khalasya nirmita indrarāśir mahodaraḥ ||
11.10.5
utaiṣa yakṣmaṃ bhavati- -indrarāśir mahodaraḥ | bhīmo annasya saṃkāśe aśva ivātti śinī naḍam ||
11.10.6
ya indrarāśiṃ nirvapād vardhayāt khalamānyāḥ | sphātiṃ ca khalyāṃ gṛhṇātu gavāṃ ca bahu puṣyatu ||
11.10.7
yam uvāha śunaḥśepo yam indro brahmaṇaspatiḥ | taṃ cakruḥ śivam asmabhyaṃ ṛṣayo jīvanāya kam ||
11.10.8
tṛḍhaṃ śākaṃ tam aśayad dattam āsīc chvāpadam | pandrā sma rupyantaḥ śere ya ādanvahutaṃ haviḥ ||
11.10.9
anaḍuhāṃ pṛśniśaphānāṃ vahatāṃ vaharāpiṇām | kīnāśasya śramāt svedād indrarāśir ajāyata ||
11.10.10
yat kināśasya sveda eti saṃtaptas tanvas pari | apāṃ gāva iva tṛṣyantīr indrarāśiṃ so aśnute ||
11.11.1
yat kīnāśaṃ sīrapatir daṇḍena hanti manyutaḥ | yat kiṃ ca khalyaṃ sādānvavam indrarāśau tad āhitam ||
11.11.2
ulūkhalamusalaṃ tāni codaya sūrpaṃ nāry apavice kṛṇuṣva | vāhāya putrāya gotama indrarāśiṃ madhumantaṃ kṛṇotu ||
11.11.3
etat sūrpaṃ jaritar ā hara- -ulūkhalamusalaṃ kumbhy ā gahi | putrā no adya sudinatve ahni pittam aśnanta madhumantam aṃśum ||
11.11.4
agnir no dūtaḥ prahito 'yam āgan sa naḥ sarvam annam aviṣaṃ kṛṇotu | nirāviddham akṛtaṃ brahmaṇeto 'domadhaṃ pittam atta prasūtāḥ ||
11.11.5
svādo pito madho pita upa naḥ pitav ā gahi | śivaḥ śivābhir ūtibhiḥ ||
11.11.6
siṃho bhūtvā gā mṛṇāty agnir bhūtvā dhānyam | indrarāśir anirmito mayāraṃ cāva gacchati ||
11.12.1
śatakāṇḍo duścyavanaḥ sahasraparṇa uttiraḥ | darbho ya ugra oṣadhis taṃ te badhnāmy āyuṣe ||
11.12.2
nāsya keśān pra vapanti norasi tāḍam ā ghnate | yasmā acchinnaparṇena darbheṇa śarma yacchati ||
11.12.3
divi te tūlam oṣadhe pṛthivyām asi niṣṭhitaḥ | tvayā sahasrakāṇḍena āyuṣ pra vardhayāmahe ||
11.12.4
tisro divo aty atṛṇas tisra imāḥ pṛthivīr uta | tayāhaṃ sarvān durhārdo jihvāṃ ni tṛṇadmi vacāṃsi ca ||
11.12.5
tvam asi sahamāno aham asmi sahasvān | ubhau sahasvantau bhūtvā sapatnān sahiṣīvahi ||
11.12.6
sahasva no abhimātiṃ sahasva pṛtanāyataḥ | sahasva sarvān durhārdaḥ suhārdo me bahūn kṛdhi ||
11.12.7
darbheṇa devajātena diviṣṭambhena śaśvad it | tenāhaṃ sasvato janām̐ asanaṃ sanavāni ca ||
11.12.8
priyaṃ mā darbhaṃ kṛṇu brahmarājanyābhyāṃ śūdrāya cāryāya ca | yasmai ca kāmayāmahe sarvasmai ca vipaśyate ||
11.12.9
yo jāyamānaḥ pṛthivīm adṛṃhad yo astabhnād antarikṣaṃ divaṃ ca | yaṃ bibhrataṃ nanu pāpmā viveda sa no 'yaṃ darbho dharuṇo divā kaḥ ||
11.12.10
sapatnahā śatakāṇḍaḥ sahasvān oṣadhīnāṃ prathamaḥ saṃ babhūva | sa no 'yaṃ darbhaḥ pari pātu viśvatas tena sākṣīya pṛtanāḥ pṛtanyataḥ ||
11.13.1
sahasrārghaḥ śatakāṇḍaḥ payasvān apām agnir vīrudhāṃ rājasūyam | sa no 'yaṃ darbhaḥ pari pātu viśvato daivo maṇir āyuṣā saṃ sṛjāti naḥ ||
11.13.2
ghṛtād ullupto madhumān payasvān bhūmidṛṃho acyutaś cāvayiṣṇuḥ | nudan sapatnān adharāṃś ca kṛṇvan darbhāroha mahatā mahendriyeṇa ||
11.13.3
tvaṃ bhūmim aty eṣy ojasā tvaṃ vedyāṃ sīdasi cārur adhvare | tvāṃ pavitram ṛṣayo 'bharanta tvaṃ punīhi duritāny asmat ||
11.13.4
tīkṣṇo rājā viṣāsahī rakṣohā viśvacarṣaṇiḥ | tejo devānāṃ balam ugram etat taṃ te badhnāmi jarase svastaye ||
11.13.5
darbheṇa tvaṃ kṛṇu vīryāṇi darbhaṃ bibhrad ātmanā mā vyathiṣṭhāḥ | atiṣṭhāyo varcasaidhvanyān sūrya ivā bhāhi pradiśaś catasraḥ ||
11.14.1
ud īratāṃ pṛthivī jīradānuḥ śīta enām antarvān anu vātu vātaḥ | ṛtviyāvatī pṛthivī prati gṛhṇātu bījaṃ sahasravalliśaṃ suruhārohayantī ||
11.14.2
indra enāṃ haryaśvo agnir vā rohitāśvaḥ | aśvinā rāsabhāśvā kṛṣiṃ devīm ayūyujan ||
11.14.3
śunaṃ varatrām ā yaccha śunam aṣṭrām ud iṅgaya | śunaṃ totapyatāṃ phālaḥ śunaṃ vahatu lāṅgalam ||
11.14.4
yunaktu vāhān vi yugā tanota kṛte kṣetre vapateha bījam | tathā dhātā tathā bhagas tathā kṛṇutām aśvinā tathā devī sarasvatī ||
11.14.5
supippalā oṣadhayo nāhīnā apakṣata | tad indro varuṇo vāyur aśvinedaṃ me pra tiratā vacaḥ ||
11.14.6
dhātā pūṣā bṛhaspatir bhūtyāḥ sam ajīgaman | kṛṣiṃ devāḥ svarvidaḥ ||
11.14.7
kalyāṇī subhageva yā saṃsthāyāṃ vapuṣeṇyā | sā nas tirāti madhumantam aṃśum ||
11.14.8
annasya bhūmā puruṣasya bhūmā bhūmā paśūnāṃ ta iha śrayantām | tīvrā varṣantu vṛṣṭayo bhūtaye mahase vṛdhe ||
11.14.9
pinvānaḥ parjanyas tiṣṭhatu saha pṛṣṭhayod eti sūryaḥ | ānandaṃ janayan yavaḥ sarvā arātīr apabādhamānaḥ ||
11.14.10
vi jihīṣva pṛthivīm ahyur vi pakṣam ṛdvī bhava | bhadraṃ rohatu dhānyam ||
11.15.1
utsedha sedha gā ajan vindeherāṃ mahas kṛdhi | mā vo riṣat kūṭagrāho mā va ā śāri lāṅgalam ||
11.15.2
mo asmākam ugrāḥ saṃrabdhās tanvaḥ kiṃ canāmamat | rāyaspoṣaṃ śunāsīrā atho sītābhagaś ca yaḥ ||
11.15.3
deṣṭrī samudraḥ sinīvālī kṛṣiṃ no abhi hinvata | imā yāḥ pañca pradiśas tā vāto abhi hinvata | valīke satvatām iva tīvrā varṣantu vṛṣṭayaḥ ||
11.15.4
śunaṃ kīnāśo anv etu vāhāñ chunaṃ phālo vinudann etu bhūmim | śunāsīrā haviṣā vāvṛdhānā śunaṃ dhānyāni kṛṇutāṃ yuvaṃ naḥ ||
11.15.5
yā naḥ pīparad aśvinā jyotiṣmatī tamas tiraḥ | tām asme rāsetām iṣam ||
11.16.1
ūrdhvaśrito vai nāmaitā āpo yad oṣadhayaś ca vanaspatayaś ca tāsām agnir adhipatiḥ | yo vā etā ūrdhvaśrita āpo vedāgnim adhipatim | yathaitam etā ūrdhvā upatiṣṭhanty evainam ūrdhvā upa tiṣṭhanty adhipatir bhavati svānāṃ cānyeṣāṃ ca ya evaṃ veda ||
11.16.2
praskadvarīr vai nāmaitā āpo yat pṛṣvās tāsām ādityo 'dhipatiḥ | yo vā etāḥ praskadvarīr āpo vedādityam adhipatim | yathaitā etasminn udyati praskandanty evāsminn ā yati praskandanty adhipatiḥ (…) ||
11.16.3
takvarīr vai nāmaitā āpo yāḥ sūdaya tāsāṃ pṛthivy adhipatnī | yo vā etās takvarīr āpo veda pṛthivīm adhipatnīm | yathaitā etasyāṃ praṇutās takantīr yanty evainena dviṣantaḥ praṇutā yanty adhipatiḥ (…) ||
11.16.4
vaśinīr vai nāmaitā āpo yāḥ syandante tāsāṃ varuṇo 'dhipatiḥ | yo vā etā vaśinīr āpo veda varuṇam adhipatim | yathaitam etāsāṃ syandamānānāṃ vaśam ādatta evā dviṣatāṃ vaśam ā datte 'dhipatiḥ (…) ||
11.16.5
ūrjo vai nāmaitā āpo yad gāvas tāsāṃ tvaṣṭādhipatiḥ | yo vā etā ūrja āpo veda tvaṣṭāram adhipatim | ūrjasvī tejasvī bhavati pra sāhasrān paśūn āpnoty adhipatiḥ (…) ||
11.16.6
varco vai nāmaitā āpo yad ghṛtaṃ tāsāṃ pūṣā adhipatiḥ | yo vā etā varca āpo veda pūṣaṇam adhipatim | varcasvī tejasvī bhavaty utāsyānabhyaktasya mukhaṃ rocate 'dhipatiḥ (…) ||
11.16.7
ojo vai nāmaitā āpo yan madhu tāsām indro 'dhipatiḥ | yo vā etā oja āpo vedendram adhipatim | ojasvī vīryāvān indriyāvī bhavati pra rājasabhāyāṃ madhuparkam āpnoty adhipatiḥ (…) ||
11.16.8
ugrā vai nāmaitā āpo yad dhrādunayas tāsāṃ maruto adhipatayaḥ | yo vā etā ugrā āpo veda maruto 'dhipatīn | ugro balavāna bhavati mārutaṃ śardha ity enam āhur adhipatiḥ (…) ||
11.16.9
maho vai nāmaitā āpo yad varṣaṃ tāsāṃ parjanyo 'dhipatiḥ | yo vā etā maha āpo veda parjanyam adhipatim | mahasvī mitrabāho bhavaty utainena svā nandanty asmākam ayam iti tasmāt sarvo vṛṣṭe mahīyate 'dhipatiḥ (…) ||
11.16.10
atimanyā vai nāmaitā āpo yat surā tasām aśvinādhipatī | yo vā etā atimanyā āpo vedāśvinādhipatī | ati manyate bhrātṛvyān nainaṃ bhrātṛvyā ati manyante tasmān matto mattam ati manyate 'dhipatiḥ (…) ||
11.16.11
paricito vai nāmaitā āpo yāḥ karṣvāṃ tāsāṃ yamo 'dhipatiḥ | yo vā etāḥ paricita āpo veda yamam adhipatim | pary enaṃ svāś ca viśyāś ca avaśyanty adhipatiḥ (…) ||
11.16.12
rantayo vai nāmaitā āpo ya striyas tāsāṃ kāmo 'dhipatiḥ | yo vā etā rantīr āpo veda kāmam adhipatim | ramante asmin ramaṇīyo bhavati kāma iva strīṇām adhipatiḥ (…) ||
11.16.13
viśvabhṛto vai nāmaitā āpo yat puruṣas tāsāṃ mṛtyur adhipatiḥ | yo vā etā viśvabhṛta āpo veda mṛtyum adhipatim | viśvasya bhartā bhavati viśvam enaṃ bibharty āsya trayo 'gnayo gṛhe dhīyante dakṣiṇāgnir gārhapatya āhavanīyaḥ | ainaṃ catvāri vāmāni gacchanti niṣkaḥ kaṃso 'śvataro hasty adhipatiḥ (…) ||
11.16.14
tāsāṃ vā etāsām apāṃ himavān ūdhaḥ somo vatsaḥ parameṣṭhy adhipatiḥ | yo vā etāsām apāṃ himavantam ūdhaḥ somaṃ vatsaṃ parameṣṭhinam adhipatiṃ veda | parameṣṭhī bhavati gacchati parameṣṭhitām adhipatiḥ bhavati svānāṃ cānyeṣāṃ ca ya evaṃ veda ||