Prapāṭhaka 6
Ancient Anonymous (Vedic) Sanskrit6.1
upo ṣu jātamapturaṃ gobhirbhaṅgaṃ pariṣkṛtam . induṃ devā ayāsiṣuḥ
6.2
punāno akramīdabhi viśvā mṛdho vicarṣaṇiḥ . śumbhanti vipraṃ dhītibhiḥ
6.3
āviśankalaśaṃ suto viśvā arṣannabhi śriyaḥ . indurindrāya dhīyate
6.4
asarji rathyo yathā pavitre camvoḥ sutaḥ . kārṣmanvājī nyakramīt
6.5
pra yadgāvo na bhūrṇayastveṣā ayāso akramuḥ . ghnantaḥ kṛṣṇāmapa tvacam
6.6
apaghnanpavase mṛdhaḥ kratuvitsoma matsaraḥ . nudasvādevayuṃ janam
6.7
ayā pavasva dhārayā yayā sūryamarocayaḥ . hinvāno mānuṣīrapaḥ
6.8
sa pavasva ya āvithendraṃ vṛtrāya hantave . vavrivāṃsaṃ mahīrapaḥ
6.9
ayā vītī pari srava yasta indo madeṣvā . avāhannavatīrnava
6.10
pari dyukṣaṃ sanadrāyiṃ bharadvājaṃ no andhasā . svāno arṣa pavitra ā
6.11
saṃ sūryeṇa didyute
6.12
ā te dakṣaṃ mayobhuvaṃ vahnimadyā vṛṇīmahe . pāntamā puruspṛham
6.13
adhvaryo adribhiḥ sutaṃ somaṃ pavitra ā naya . punīhīndrāya pātave
6.14
taratsa mandī dhāvati dhārā sutasyāndhasaḥ . taratsa mandī dhāvati
6.15
ā pavasva sahasriṇaṃ rayiṃ soma suvīryam . asme śravāṃsi dhāraya
6.16
anu pratnāsa āyavaḥ padaṃ navīyo akramuḥ . ruce jananta sūryam
6.17
arṣā soma dyumattamo 'bhi droṇāni roruvat . sīdanyonau yoneṣvā
6.18
vṛṣā soma dyumāṃ asi vṛṣā deva vṛṣavrataḥ . vṛṣā dharmāṇi dadhriṣe
6.19
iṣe pavasva dhārayā mṛjyamāno manīṣibhiḥ . indo rucābhi gā ihi
6.20
mandrayā soma dhārayā vṛṣā pavasva devayuḥ . avyo vārebhirasmayuḥ
6.21
ayā soma sukṛtyapā mahāntsannabhyavardhathāḥ . hindāna idvṛṣāyase
6.22
ayaṃ vicarṣaṇirhitaḥ pavamānaḥ sa cetati . hinvāna āpyaṃ bṛhat
6.23
pra ṇa indo mahe tu na ūrmiṃ na bibhradarṣasi . abhi devāṃ ayāsyaḥ
6.24
apaghnanpavate mṛdho 'pa somo arāvṇaḥ . gacchannindrasya niṣkṛtam
6.25
ā ratnadhā yonimṛtasya sīdasyutso devo hiraṇyayaḥ
6.26
parīto ṣiñcatā sutaṃ somo ya uttamaṃ haviḥ . dadhanvāṃ yo naryo apsvā3ntarā suṣāva somamadribhiḥ
6.27
ā soma svāno adribhistiro vārāṇyavyayā . jano na puri camvorviśaddhariḥ sado vaneṣu dadhriṣe
6.28
pra soma devavītaye sindhurna pipye arṇasā . aṃśoḥ payasā madiro na jāgṛviracchā kośaṃ madhuścutam
6.29
soma u ṣvāṇaḥ sotṛbhiradhi ṣṇubhiravīnām . aśvayeva haritā yāti dhārayā mandrayā yāti dhārayā
6.30
tavāhaṃ soma rāraṇa sakhya indo divedive . purūṇi babhro ni caranti māmava paridhīṃrati tāṃ ihi
6.31
mṛjyamānaḥ suhastyā samudre vācaminvasi . rayiṃ piśaṅgaṃ bahulaṃ puruspṛhaṃ pavamānābhyarṣasi
6.32
abhi somāsa āyavaḥ pavante madyaṃ madam . samudrasyādhi viṣṭape manīṣiṇo matsarāso madacyutaḥ
6.33
punānaḥ soma jāgṛviravyā vāraiḥ pari priyaḥ . tvaṃ vipro abhavo 'ṅgirastama madhvā yajñaṃ mimikṣa ṇaḥ
6.34
indrāya pavate madaḥ somo marutvate sutaḥ . sahasradhāro atyavyamarṣati tamī mṛjantyāyavaḥ
6.35
pavasva vājasātamo 'bhi viśvāni vāryā . tvaṃ samudraḥ prathame vidharmaṃ devebhyaṃ soma matsaraḥ
6.36
pavamānā asṛkṣata pavitramati dhārayā . marutvanto matsarā indriyā hayā medhāmabhi prayāṃsi ca
6.37
aśvaṃ na tvā vājinaṃ marjayanto 'cchā barhī raśanābhirnayanti
6.38
pra kāvyamuśaneva bruvāṇo devo devānāṃ janimā vivakti . mahivrataḥ śucibandhuḥ pāvakaḥ padā varāho abhyeti rebhan
6.39
tisro vāca īrayati pra vahnirṛtasya dhītiṃ brahmaṇo manīṣām . gāvo yanti gopatiṃ pṛcchamānāḥ somaṃ yanti matayo vāvaśānāḥ
6.40
asya preṣā hemanā pūyamāno devo devebhiḥ samapṛkta rasam . sutaḥ pavitraṃ paryeti rebhanmiteva sadma paśumanti hotā
6.41
somaḥ pavate janitā matīnāṃ janitā divo janitā pṛthivyāḥ . janitāgnerjanitā sūryasya janitendrasya janitota viṣṇoḥ
6.42
abhi tripṛṣṭhaṃ vṛṣaṇaṃ vayodhāmāṅgoṣiṇamavāvaśanta vāṇīḥ . vanā vasāno varuṇo na sindhūrvi ratnadhā dayate vāryāṇi
6.43
akrāntsamudraḥ prathame vidharmaṃ janayanprajā bhuvanasya gopāḥ . vṛṣā pavitre adhi sāno avye bṛhatsomo vāvṛdhe svāno adriḥ
6.44
kanikranti harirā sṛjyamānaḥ sīdanvanasya jaṭhare punānaḥ . nṛbhiryataḥ kṛṇute nirṇijaṃ gāmato matiṃ janayata svadhābhiḥ
6.45
eṣa sya te madhumāṃ indra somo vṛṣā vṛṣṇaḥ pari pavitre akṣāḥ
6.46
pavasva soma madhumāṃ ṛtāvāpo vasāno adhi sāno avye . ava droṇāni ghṛtavanti roha madintamo matsara indrapānaḥ
6.47
bhadrānkṛṇvannindrahavāntsakhibhya ā somo vastrā rabhasāni datte
6.48
pra te dhārā madhumatīrasṛgranvāraṃ yatpūto atyeṣyavyam . pavamāna pavase dhāma gonāṃ janayantsūryamapinvo arkaiḥ
6.49
pra gāyatābhyarcāma devāntsomaṃ hinota mahate dhanāya . svāduḥ pavatāmati vāramavyamā sīdatu kalaśaṃ deva induḥ
6.50
pra hinvāno janitā rodasyo ratho na vājaṃ saniṣannayāsīt . indraṃ gacchannāyudhā saṃśiśāno viśvā vasu hastayorādadhānaḥ
6.51
takṣadyadī manaso venato vāgjyeṣṭhasya dharmaṃ dyukṣoranīke . ādīmāyanvaramā vāvaśānā juṣṭaṃ patiṃ kalaśe gāva indum
6.52
sākamukṣo marjayanta svasāro daśa dhīrasya dhītayo dhanutrīḥ . hariḥ paryadravajjāḥ sūryasya droṇaṃ nanakṣe atyo na vājī
6.53
adhi yadasminvājinīva śubhaḥ spardhante dhiyaḥ sūre na viśaḥ . apo vṛṇānaḥ pavate kavīyanvrajaṃ na paśuvardhanāya manma
6.54
indurvājī pavate gonyoghā indre somaḥ saha invanmadāya . hanti rakṣo bādhate paryarātiṃ varivaskṛṇvanvṛjanasya rājā
6.55
ayā pavā pavasvainā vasūni māṃścatva indro sarasi pra dhanva . braghnaścidyasya vāto na jūtiṃ purumedhāścittakave naraṃ dhāt
6.56
mahattatsomo mahiṣaścakārāpāṃ yadgarbho 'vṛṇīta devān . adadhādindre pavamāna ojo 'janayatsūrye jyotirinduḥ
6.57
asarji vakvā rathyo yathājau dhiyā manotā prathamā manīṣa . daśa svasāro adhi sāno avye mṛjanti vahniṃ sadaneṣvaccha
6.58
apāmivedūrmayastartturāṇāḥ pra manīṣā īrate somamaccha . namasyantīrupa ca yanti saṃ cāca viśantyuśatīruśantam
6.59
purojitī vo andhasaḥ sutāya mādayitnave . apa śvānaṃ śnathiṣṭana sakhāyo dīrghajihvyam
6.60
ayaṃ pūṣā rayirbhagaḥ somaḥ punāno arṣati . patirviśvasya bhūmano vyakhyadrodasī ubhe
6.61
sutāso madhumattamāḥ somā indrāya mandinaḥ . pavitravanto akṣarandevāngacchantu vo madāḥ
6.62
somāḥ pavanta indavo 'smabhyaṃ gātuvittamāḥ . mitrāḥ svānā arepasaḥ svādhyaḥ svarvidaḥ
6.63
abhī no vājasātamaṃ rayimarṣa śataspṛham . indo sahasrabharṇasaṃ tuvidyumnaṃ vibhāsaham
6.64
abhī navante adruhaḥ priyamindrasya kāmyam . vatsaṃ na pūrva āyuni jātaṃ rihanti mātaraḥ
6.65
ā haryatāya dhṛṣṇave dhanuṣṭanvanti pauṃsyam . śukrā vi yantyasurāya nirṇije vipāmagre mahīyuvaḥ
6.66
pari tyaṃ haryataṃ hariṃ babhruṃ punanti vāreṇa . yo devānviśvāṃ itpari madena saha gacchati
6.67
pra sunvānāsyāndhaso marto na vaṣṭa tadvacaḥ . apa śvānamarādhasaṃ hatā makhaṃ na bhṛgavaḥ
6.68
ā sūryasya bṛhato bṛhannadhi rathaṃ viṣvañcamaruhadvicakṣaṇaḥ
6.69
acodaso no dhanvantvindavaḥ pra svānāso bṛhaddeveṣu harayaḥ . vi cidaśnānā iṣayo arātayo 'ryo naḥ santu saniṣantu no dhiyaḥ
6.70
eṣa pra kośe madhumāṃ acikradadindrasya vajro vapuṣo vapuṣṭamaḥ . abhyR^ī3tasya sudughā ghṛtaścuto vāśrā arṣanti payasā ca ghenavaḥ
6.71
pro ayāsīdindurindrasya niṣkṛtaṃ sakhā sakhyurna pra mināti saṅgiram . marya iva yuvatibhiḥ samarṣati somaḥ kalaśe śatayāmanā pathā
6.72
dhartā divaḥ pavate kṛtvyo raso dakṣo devānāmanumādyo nṛbhiḥ . hariḥ sṛjāno atyo na satvabhirvṛthā pājāṃsi kṛṇuṣe nadīṣvā
6.73
vṛṣā matīnāṃ pavate vicakṣaṇaḥ somo ahnāṃ pratarītoṣasāṃ divaḥ . prāṇā sindhūnāṃ kalaśāṃ acikradadindrasya hārdyāviśanmanīṣibhiḥ
6.74
trirasmai sapta dhenavo duduhrire satyāmāśiraṃ parame vyomani . catvāryanyā bhuvanāni nirṇije cārūṇi cakre yadṛtairavardhata
6.75
indrāya soma suṣutaḥ pari sravāpāmīvā bhavatu rakṣasā saha . mā te rasasya matsata dvayāvino draviṇasvanta iha santvindavaḥ
6.76
asāvi somo aruṣo vṛṣā harī rājeva dasmo abhi gā acikradat . punāno vāramatyeṣyavyayaṃ śyeno na yoniṃ ghṛtavantamāsadat
6.77
pra devamacchā madhumanta indavo 'siṣyadanta gāva ā na dhenavaḥ . barhiṣado vacanāvanta ūdhabhiḥ parisrutamusriyā nirṇijaṃ dhire
6.78
añjate vyañjate samañjate kratuṃ rihanti maghvābhyañjate . sindhoru 'cchvāse patayantamukṣaṇaṃ hiraṇyapāvāḥ paśumapsu gṛbhṇate
6.79
pavitraṃ te vitataṃ brahmaṇaspate prabhurgātrāṇi paryeṣi viśvataḥ . ataptatanūrna tadāmo aśnute śṛtāsa idvahantaḥ saṃ tadāśata
6.80
śruṣṭe jātāsa indavaḥ svarvidaḥ
6.81
pra dhanvā soma jāgṛvirindrāyendo pari srava . dyumantaṃ śuṣmamā bhara svarvidam
6.82
sakhāya ā ni ṣīdata punānāya pra gāyata . śiśuṃ na yajñaiḥ pari bhūṣata śriye
6.83
taṃ vaḥ sakhāyo madāya punānamabhi gāyata . śiśuṃ na havyaiḥ svadayanta gūrtibhiḥ
6.84
prāṇā śiśurmahīnāṃ hinvannṛtasya dīdhitim . viśvā pari priyā bhuvadadha dvitā
6.85
pavasva devavītaya indo dhārābhirojasā . ā kalaśaṃ madhumāntsoma naḥ sadaḥ
6.86
somaḥ punāna ūrmiṇāvyaṃ vāraṃ vi dhāvati . agre vācaḥ pavamānaḥ kanikradat
6.87
pra punānāya vedhase somāya vaca ucyate . bhṛtiṃ na bharā matibhirjujoṣate
6.88
gomanna indo aśvavatsutaḥ sudakṣa dhaniva . śuciṃ ca varṇamadhi goṣu dhārya
6.89
asmabhyaṃ tvā vasuvidamabhi vāṇīranūṣata . gobhiṣṭe varṇamabhi vāsayāmasi
6.90
pavate haryato harirati hvarāṃsi raṃhyā . abhyarṣa stotṛbhyo vīravadyaśaḥ
6.91
pari kośaṃ madhuścutaṃ somaḥ punāno arṣati . abhi vāṇīrṛṣīṇāṃ saptā nūṣata
6.92
mahi dyukṣatamo madaḥ
6.93
abhi dyumnaṃ bṛhadyaśa iṣaspate didīhi deva devayum . vi kośaṃ madhyamaṃ yuva
6.94
ā sotā pari ṣiñcatāśvaṃ na stomamapturaṃ rajasturam . vanaprakṣamudaprutam
6.95
etamu tyaṃ madacyutaṃ sahasradhāraṃ vṛṣabhaṃ divoduham . viśvā vasūni bibhratam
6.96
sa sunve yo vasūnāṃ yo rāyāmānetā ya iḍānām . somo yaḥ sukṣitīnām
6.97
tvaṃ hyā3ṅga daivyā pavamāna janimāni dyumattamaḥ . amṛtatvāya ghoṣayan
6.98
eṣa sya dhārayā suto 'vyo vārebhiḥ pavate madintamaḥ . krīḍannūrmirapāmiva
6.99
ya usriyā api yā antaraśmani nirgā akṛntadojasā . abhi vrajaṃ tatniṣe gavyamaśvyaṃ varmīva dhṛṣṇavā ruja . Oṃ varmīva dhṛṣṇavā ruja